محققان انگلیس و دانمارک با جمع‌آوری دی‌ان‌ای حیات وحش از هوا، رد پای ژنتیکی حیوانات را کشف کردندشناخت تنوع زیستی با DNAهای سرگردانالیزابت کلر، استاد دانشگاه یورک: جمع‌آوری دی‌ان‌ای به این روش باعث می‌شود انسان مزاحمت بسیار کمتری در زیستگاه‌های آنها ایجاد کند

هوایی که تنفس می‌کنیم مخلوطی است از گازهای نیتروژن و اکسیژن به همراه مقدار کمی دی‌اکسید‌کربن، نئون و هیدروژن. اما علاوه بر گاز مواد دیگری نیز در هوا وجود دارد. دانشمندان در آخرین تحقیقات خود کشف کرده‌اند که حیات وحش از خود نوعی ردپای ژنتیکی نامرئی به جای می‌گذارد. در واقع می‌توان گفت موجودات کره زمین دی‌ان‌ای خود را در هوا پخش می‌کنند و دانشمندان از طریق هوا دی‌ان‌ای موجوداتی را تشخیص می‌دهند که آن اطراف زندگی می‌کنند یا از آنجا گذر کرده‌اند. کمی پس از شروع سال نو بود که گروهی از محققان انگلیسی به این نتیجه رسیدند. همزمان با انگلیسی‌ها، دانشمندان دانمارکی نیز به طور جداگانه‌ای درباره این موضوع تحقیق کرده بودند. نتیجه هر دو گروه تحقیقاتی یکی بود؛ کشف راهی مطمئن برای شناسایی حضور حیات وحش به ویژه از گونه‌های نادر در مناطق کویری، جنگلی و دیگر مکان‌های غیر قابل دسترس.

الیزابت کلر، استاد دانشگاه یورک می‌گوید که این کشف «می‌تواند شیوه تحقیق درباره تنوع زیستی را تغییر دهد». کلر در ادامه می‌گوید: «تمام تکنیک‌های موجود که برای ردزنی حیوانات- کاشت دوربین یا مانیتورینگ آکوستیک- مورد استفاده قرار می‌گیرند به فاصله نزدیک فیزیکی حیوان بستگی دارند.»
به گفته کلر جمع‌آوری دی‌ان‌ای حیات‌وحش از طریق هوا باعث می‌شود انسان مزاحمت بسیار کمتری در زیستگاه‌های آنها ایجاد کند. تحقیقات نیز راحت‌تر انجام می‌شود. با این روش می‌توان موجودات داخل غارها را بدون ایجاد هیچ مزاحمتی شناسایی کرد.
چگونه از هوا دی‌ان‌ای می‌گیرند؟
دسامبر سال گذشته، زمانی که کلر در دانشگاه کویین مری لندن با همکارانش مشغول تحقیق بود، از فلیترهای حساسی استفاده کرد که به پمپ‌های خلا متصل می‌شوند. آنها این دستگاه‌ها را در ۲۰ نقطه اطراف باغ وحش همرتون در کمبریج‌شایر کار گذاشتند. کلر در این‌باره می‌گوید: «ما فهمیدیم که باغ‌وحش بهترین مکان برای آزمایش این تکنیک است چون حیوانات آنجا غیربومی هستند و در فضاهای بسته زندگی می‌کنند.» به گفته کلر اگر او و همکارانش موفق می‌شدند در هوای اطراف، دی‌ان‌ای موجودات را شناسایی کنند، آن‌وقت می‌توانستند منشا آن را پیدا کنند و بگویند این دی‌ان‌ای چه مسافتی را طی کرده است.
دی‌ان‌ای برخی بیشتر از دیگران در هوا وجود دارد
گروه تحقیقاتی انگلیسی که کلر در راس آن قرار داشت نزدیک به ۷۲ نمونه از هوا را جمع‌آوری کرد. برای تقویت اجزای ریز دی‌ان‌ای که به وسیله فیلترها جدا شده‌اند از واکنش زنجیره‌ای پلیمراز یا PCR استفاده می‌شود. این محققان بعد از توالی‌یابی دی‌ان‌ای نتایج مشاهدات خود را با اطلاعاتی که از قبل از حیوان داشتند مقایسه کردند و در نهایت توانستند ۱۷ نوع حیوان باغ‌وحش را از طریق دی‌ان‌ای‌شان در هوا ردزنی کنند.
در این تحقیق دی‌ان‌ای ببر، دی‌ان‌ای دینگو یا سگ وحشی استرالیایی و بیشتر از همه دی‌ان‌ای لمورهای طوقی سیاه و سفید شناسایی شده‌اند. کلر می‌گوید که میزان دی‌ان‌ای منتشر شده این موجودات در هوا از بقیه بیشتر بوده است. او دلیل آن را نمی‌داند اما لمورها در مقایسه با حیوانات دیگر بسیار پر جنب و جوش‌اند. آنها در قفس‌هایشان بالا و پایین می‌پرند و به بازدیدکنندگانی که از کنار قفس‌هایشان می‌گذرند، توجه می‌کنند. ولی بقیه حیوانات به خصوص در فصل زمستان قایم می‌شوند.
دو گروه، یک تحقیق
جالب اینجاست که همزمان با انگلیسی‌ها، گروهی دیگر از محققان به ریاست کریستینا لینگارد و کریستین بوهمان در دانشگاه کپنهاگ به همین اکتشافات رسیدند. آنها در تحقیقات خود هوای اطراف چندین نقطه در باغ‌وحش کپنهاگ را جمع‌آوری کردند و در نهایت توانستند از طریق دی‌ان‌ای باقی‌مانده در فیلترها ۴۹ گونه را شناسایی کنند.
بوهمان می‌گوید: «مبهوت شدیم. دی‌ان‌ای پستانداران، ماهی‌ها، پرندگان و خزندگان را کشف کردیم. از حیوانات بزرگ و کوچک، از بال‌دارها گرفته تا فلس‌دارها. ما حتی دی‌ان‌ای ماهی گوپی را شناسایی کردیم که در برکه‌ای در خانه استوایی باغ‌وحش شنا می‌کند.»
علاوه بر آنچه گفته شد، هر دو تیم توانستند حضور حیات وحش بومی، حیوانات خانگی که در مناطق نزدیک باغ‌وحش زندگی می‌کنند و جانورانی را که به عنوان غذا برای حیوانات باغ‌وحش سرو می‌شوند، شناسایی کنند.
بوهمان می‌گوید: «ما دی‌ان‌ای حیواناتی را شناسایی کردیم که به عنوان غذا به حیوانات باغ‌وحش داده می‌شوند. مثلا ماهی یکی از آنهاست». بوهمان ادامه می‌دهد: «ما همچنین دی‌ان‌ای گربه‌های خانگی محلی، سگ و حیوانات وحشی بومی را شناسایی کردیم. حیرت‌آور است که توانستیم آنها را شناسایی کنیم.»
در برخی از کشورها راهبردهایی برای حمایت از پروژه‌های تحقیقاتی نظری در نظر گرفته می‌شود. پروژه‌هایی که مزایای احتمالی آنها گسترده خواهد بود بنابراین ارزش سرمایه‌گذاری را دارند. هر دو پروژه انگلیسی و دانمارکی به عنوان راهبردهای پرخطر با پاداش بالا تعریف شدند و بودجه‌ای اختصاصی دریافت کردند.
به گفته بوهمان با اینکه همچنان جوانب بسیاری درباره ردزنی دی‌ان‌ای هوابردی باید روشن شود اما مزیت‌های عملی به دست آمده بسیار هیجان‌انگیز است. استفاده از شیوه‌های تشخیص دی‌ان‌ای می‌توان به ردزنی آفات حشرات در نمونه‌هایی که از هوا گرفته می‌شوند و شناسایی حیواناتی که در لونه‌هایشان قایم شده‌اند بدون ایجاد مزاحمت، اشاره کرد. با این حال، هر دو گروه اشاره می‌کنند برای اینکه این تکنولوژی به روشی استاندارد برای تحقیق تنوع زیستی تبدیل شود، موانعی وجود دارد.
کلر می‌گوید: «ممکن است بخشی از دی‌ان‌ای یک ببر را شناسایی کنید ولی هم‌اکنون نمی‌توانیم مطمئن باشیم که این دی‌ان‌ای چه زمانی از حیوان منتشر شده است. می‌تواند چند دقیقه باشد یا چند ساعت یا چند روز پیش. این یکی از جنبه‌های این فناوری است که باید برطرف کنیم.»
یکی از دلایلی موفقیت‌آمیز بودن این تکنولوژی این است تیم بوهمان تنها گروهی نبوده که به این کشف رسیده است. همکاران دانمارکی‌شان به طور مستقل این تحقیق را انجام داده‌اند و هر دو تیم می‌دانند که این تکنولوژی کارآمد است.

مطالب مرتبط
راه دشوار احیای خلیج
فروغ فکریفروغ فکری کارشناسان در گفت‌وگو با «پیام ما» از سرنوشت خلیج گرگان، پس از قطع شدن راه ارتباطی خلیج با دریای خزر می‌گویند
روزگار سخت و تلخی که مدت‌هاست برای خلیج گرگان آغاز شده، حالا در سراشیبی تندتری قرار گرفته است. خلیج رو به خشکی می‌رود و آب دریای خزر هم آنقدر کم است که دیگر از تنها ورودی‌اش به سمت خلیج، امکان ورود ندارد. تنها کار انجام شده لایروبی بخشی از منطقه بوده اما کارشناسان در گفت‌و‌گو […]
وعده بیش از 100 کشور برای حفاظت از جانوران
یاسمن طاهریانیاسمن طاهریان نشست ۵ روزه حفاظت از تنوع زیستی در چین پایان یافت
قسمت اول پانزدهمین کنوانسیون تنوع زیستی سازمان ملل یا COP15 با محور «تمدن اکولوژیکی: ساخت آینده‌ای مشترک برای تمام جان‌های روی کره‌زمین» در طول ۵ روز به میزبانی چین برگزار شد. همه‌گیری بیماری کووید-۱۹ که تاریخ برگزاری این نشست را دو بار عقب انداخته بود و در نهایت برگزارکنندگان آن تصمیم گرفتند تا این دوره […]
تجربه احیای گندم خراسانی با یک مشت بذر
آیسان زرفامآیسان زرفام در رویداد ضرورت حفظ بذرهای بومی کشاورزی در مسیر توسعه مطرح شد
ایران با وجود اینکه منبع غنی برای بذرهای غلات، سبزیجات و صیفی‌جات است اما در موارد بسیاری وارد کننده بذر این محصولات برای کشت است چرا که مثلا چین بذرهایی را از ایران می‌برد و با انجام آزمایش‌های نمونه‌های مرغوب و مقاوم ژنتیکی را جدا کرده و دوباره به ایران می‌فروشد، آن‌گونه که به قول […]
آشوراده را به مردم پس دهید
ستاره حجتیستاره حجتی «پیام ما» در گزارشی میدانی از آخرین وضعیت تنها جزیره ایرانی خزر گزارش می‌دهد
قایق تکان‌های نرمی می‌خورد. شبیه گهواره یک کودک. دریا نه به ساحل که به گِل نشسته است. قایقران پارو می‌زند و جلو می‌رویم. پیش رویمان گِل است و پهنه‌ای سبز آبی که عمق کم آن از ریتم آهسته قایق و حرکت دست قایقران معلوم است. در دوردست سَواد جزیره پیداست. آشورِکوچک؛ کوچک و تنهای خزر، […]
دیگر مطالب شماره 2209
رئیس جمهوری، وزیر امور خارجه و سفیر ایران در لندن از اهمیت ارتباط ایران و روسیه گفتندامیدواری به مسکوسفیر ایران در روسیه خبر خرید جنگنده در سفر رئیسی به مسکو را تکذیب کرد
نامه نماینده آبادان به رئیس سازمان برنامه و بودجهجلوی بودجه‌دهی به پروژه‌های بدون مجوز را بگیرید
استاندار سیستان و بلوچستان اعلام کرد:رهاسازی آب از افغانستان به سمت ایران
نگاهی متفاوت به فعالیت‌های معدنی از منظر منابع آب و محیط زیست در دومین روز از همایش «توسعه پایدار در معادن و صنایع معدنی»لزوم بازتخصیص منابع آب در بخش صنعت و معدنعضو هیئت مدیره فدراسیون صنعت آب ایران: در مسیر صنعتی شدن و توسعه صنعتی لازم است در مدیریت منابع آب تجدید نظر کنیم
معاون اول رئیس جمهور در مراسم روز هوای پاک:رفع آلودگی هوا زمان‌بر استمعاون اول رئیس جمهور: نباید محیط‌بانی که از خود و طبیعت دفاع کرده قربانی شود رئیس سازمان محیط زیست: سال‌ها طول کشید که هوا را به این وضعیت رساندیم و حالا رسیدن به شرایط مطلوب هم نیازمند زمان است
با وجود تکذیب موسسه کتابخانه و موزه ملککتابخانه ملک همچنان دیزی‌سراست
استاندار کرمان آخرین وضعیت سیل در جنوب کرمان را تشریح کرد25 هزار نفر نیازمند اسکان اضطراریوزیر کشور: ۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای جبران خسارات سیلاب قبل در دولت مصوب شده است

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *