کرمان دارای بیشترین سطح گرد و غبارخیزی

دبیر ستاد ملی مقابله با گرد و غبار: ۴۳ درصد تالاب‌های کشور گرد و غبارخیزند.

دبیر ستاد ملی مقابله با گرد و غبار ضمن اشاره به اینکه استان کرمان بیشترین سطح گرد و غبارخیزی در کشور را دارد، گفت: ۴۳ درصد تالاب‌های کشور نیز گرد و غبارخیزند.

علی محمد طهماسبی روز پنج شنبه در نشست تخصصی نقش سیلاب ها در روند احیای تالاب ها در دانشگاه تهران افزود: ۴۳ درصد غبارخیزی یعنی اینکه ۷۰ درصد تالاب های کشور خشک هستند که اگر به همین روال عمل کنیم و پیش رویم در آینده وضع بدتر خواهد شد چون نم نسبی که اکنون در برخی از تالاب ها وجود دارد و مانع بلند شدن گرد و غبار به هوا می شود نیز از بین می رود و پوشش گیاهی نابود خواهد شد.

وی اظهارداشت: بررسی ها نشان می دهد که ۲۱۱ هزار هکتار از تالاب های کشور غبار خیزی بسیار شدید، ۴۵۳ هزار هکتار غبار خیزی متوسط و ۸۰۰ هزار هکتار غبار خیزی با شدت کم دارند؛ بدترین شرایط گرد و غباری در کرمان است که وسعتی حدود ۲۰۰ هزار هکتار با غبار خیزی شدید دارد،  همچنین ۱۶۵ پلایا در مرکز ایران داریم که کاملا خشک شده اند.

پلایا مهمترین حوضه رسوبی در محیط تبخیری است، پلایا حوضه رسوبی بسته ای است که در پست ترین نقطه بیابانی و یا فرورفتگی‌های طبیعی به وجود می آید، در پلایا زهکش مشخصی وجود نداشته و شیب توپوگرافی آن نزدیک به صفر است، با اینکه در پلایا سطح آب بالا است اما به علت اقلیم خشک و ویژگی قلیایی زیاد، پوشش گیاهی بسیار کم بوده و یا اصلاً وجود ندارد، پلایاها در فصل های مرطوب پر آب می شوند اما در فصل خشک آب خود را از دست می دهند برخی نیز همیشه خشک هستند.

وی تاکید کرد: بحث چرای دام در تالاب ها و زیستگاه ها یکی از معضلاتی است که در زمینه گرد و غبار داریم چون چرای دام موجب از بین رفتن گیاهان از پهنه تالاب و زیستگاه می شود که در این حالت با کوچکترین باد گرد و غبار به هوا بلند می شود.

طهماسبی ادامه داد: به طور کلی احتمال می دهیم که ۷۰ میلیون هکتار از وسعت کشور پتانسیل غبار خیزی دارد و بر این اساس شدت کانون های گرد و غباری را تعیین کردیم، برای این منظور چهار شاخص پوشش گیاهی ، رطوبت خاک، پوشش غیر زنده سطح زمین و بافت خاک را ملاک عمل قرار دادیم که در نهایت نقشه فرسایش بادی کشور در ۳۲ میلیون هکتار تهیه شد، برای این منظور اطلاعات ۵۶۰ ایستگاه هم‌دیدی را در یک بازه زمانی ۱۵ ساله استخراج کردیم و در نهایت میانگین شاخص توفان های محلی را نیز محاسبه کردیم و مشخص شد که بیشترین توفان های محلی را جنوب، جنوب غرب، شرق و شمال شرق کشور دارد.

دبیر ستاد ملی مقابله با گرد و غبار اظهارداشت: بروز گرد و غبار در استان های مختلف کشور با توجه به شرایط جغرافیایی و اقلیمی آنها متفاوت است اما به طور کلی در ایران بیشترین گرد و غبار در فصل بهار و تابستان رخ می دهد بنابراین هر اقدامی باید پیش از آغاز این دو فصل صورت گیرد.

وی با بیان اینکه بیشترین شدت گرد و غبار  طی یک دوره از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ بوده است افزود: این مساله مشکلات زیادی به همراه داشت، در واقع ۳۴.۶ میلیون هکتار وسعت کانون های داخلی گرد و غبار است که کرمان با تولید دو میلیون تن گرد و غبار در سال بیشترین غبار خیزی را دارد.

طهماسبی به نقش سیلاب ها در احیای تالاب ها گفت: رودخانه و جریان های آبی باید به صورت سیلاب وارد تالاب شوند تا حیات این اکوسیستم ارزشمند حفظ شود، علاوه بر این باید حقابه تالاب ها نیز تامین شود تا شاهد احیای تالاب ها و از بین رفتن حجم زیادی از کانون های گرد و غبار باشیم.

همچنین مدیر کل محیط زیست استان کرمان  در خصوص هوای کرمان به کرمان نو گفته برای اولین بار بودجه ملی گردوغبار با رقم خوبی وارد استان کرمان شد. سهم استان ابتدا ۳۵ میلیارد تومان بود اما با حضور آقای دکتر فدایی، استاندار و آقای رودری، رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان در دفتر آقای کلانتری، رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست و دبیر کارگروه ملی و صحه گذاشتن بر اهمیت موضوع، بودجه به ۷۲ میلیارد تومان افزایش یافت.

مرجان  شاکری افزود: کانون‌های ریزگرد شناسایی شده و منابع طبیعی شمال و جنوب در حال نهال‌کاری هستند. با این بودجه کارهای موثری برای رفع آلایندگی ناشی از گردوغبار انجام می‌شود. علاوه بر این هم محیط‌زیست استان هم منتفع شد تا بتوانیم دستگاه‌های سنجش آلودگی هوا خریداری کنیم.

او بزرگ‌ترین چالش محیط‌زیست استان کرمان در بحث هوای پاک را کویر لوت بیان کرد و گفت بین توفان شن و گردوغبار تفاوت وجود دارد. توفان شن مقطعی است. باد می‌آید و گردوغبار را به حرکت می‌آورد. گردوغبار اما ایستا و پایدار است. وارد ریه‌های افراد می‌شود.

هیچوقت به کویر لوت در بحث گردوغبار توجه نشده بود. اما در نقشه‌هایی که اخیرا سازمان محیط‌زیست تدوین کرده، مشخص و اثبات شد که به دلیل وجود کویرلوت و البته جازموریان، استان کرمان بیشترین سطح غبارخیزی را در کشور دارد.

او معتقد است اصلا شهر کرمان یکی از پاک‌ترین شهرهای بزرگ کشور محسوب می‌شود. ما درگیری آلودگی نداریم. من یک مقاله‌ای خواندم از معاون استاندار قم که نوشته بودند ما خودمان اشتباه کردیم که برای اشتغالزایی، صنایعی را در اطراف شهرها ایجاد کردیم که آلایندگی بیش از حد دارند و حالا بچه‌های ما تاوان آن را می‌پردازند.

گرد و غبار یا ریزگرد توده‌ای از ذرات جامد ریز غبار و گاه دود و … است که در جو پخش شده و دید افقی را میان ۱ و ۲ کیلومتر محدود می‌کند و برای بیماران تنفسی بسیار زیان‌آور است. ریزگرد همچنین گاه باعث بروز پدیدهٔ ماه آبی می‌شود. در شرایط نامناسب هوا و خصوصاً هوای با بوی بد ها،علاوه بر استفاده از ماسک یا وسایل کمکی در تصفویه هوا، رعایت نکات تغذیه‌ای نیز بسیار حایز اهمیت است.استفاده از مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان، میوه‌ها و سبزیجات با برگ‌های سبز میتوانند اثرات نامطلوب ناشی از گرد و غبار را کاهش دهند. بهتر است استفاده از فست فودها، غذاهای حاوی مواد افزودنی و آلرژی زا، محدود شود ضمن اینکه مصرف لبنیات به خصوص شیر و غذاهای دریایی و موتد غذایی حاوی امگا6 توصیه می‌شود.