پیر بابا مسافر شهداد

منتشر شده در صفحه کرمون | شماره 710

پیر بابا مسافر شهداد

این بنا در ۶۰ کیلومترى شرق کرمان در شهداد واقع شده و امروزه به نام‌هاى خانقاه آقوس، آقوس کلیسا یا پیر مسافر خوانده مى‌شود. قسمت اعظم بنا شامل دیوارهاى حیاط، ورودى و اتاق گنبددار که شاید مرکز اصلى در خانقاه بوده، بعدها به صورت مقبره پیر مسافر در آمده است.
در مجاورت بقعه، مسجدى وجود دارد که محرابى با تزئینات عالى از آن باقى مانده است. در مورد شخص مدفون در آن اطلاع دقیقى در دست نیست. در کتاب تذکره‌الاولیا یا مزارات کرمان تألیف محرابى کرمانى که در نیمه اول قرن دهم هـ.ق نوشته شده، ذکرى از محله آقوس و بناهاى مهم آن آمده است. در کتاب مذکور از شخصى به نام بابا مسافر کنجى یاد شده که به طور ناشناس به خبیص (شهداد) آمده و سال‌ها در زیر چنار کهنسالى مى‌زیسته که نزدیک مسجد و خانقاه و حمام بوده و نیز اشاره شده که قبر بابا مسافر در زیر گنبدى در اندرون خانقاهى که حضرت خواجه اختیارالدین عبدالقادر کرمانى آن را احداث کرده، قرار دارد.
قسمت اعظم بنا شامل دیوارهاى حیاط، ورودى و اتاق گنبد دار اصلى که شاید مرکز اصلى در خانقاه بوده، بعدها به صورت مقبره پیر مسافر در آمده است. نقشه کنونى بنا شامل سه اتاق دو طبقه در قسمت غربى بنا و اتاق اصلى در گوشه شمال غربى است. اتاق اصلى به صورت مربعى است که با سه در کوتاه در قسمت شمال، مشرق و جنوب به خارج ارتباط دارد.
در قسمت غربى این اتاق احتمالاً به جاى در غربى، محرابى تعبیه کرده‏ اند که با مقرنس‏هاى گچى توأم با کاشیهاى ستاره شکل فیروزه‏اى در زیر آویز تزیین شده است. ازاره اتاق با آجرهاى نخودى رنگ شش‌ضلعى و کاشى‏هاى نره و سه گوش سیاه و فیروزه‏اى که در حد فاصل آجرها به کار رفته، تزیین شده است. دیوارهاى اتاق تا زیر اطاق گنبد، صاف است و سپس به وسیله گوشواره ‏هایى به صورت هشت‌ضلعى در آمده است. این طوق تا ارتفاع ۸۰/۱ متر بالا رفته که در این ارتفاع گنبد فرو ریخته بنابر روى آن استوار مى‏شده است. در وسط هر دیوار بخش هشت ضلعى، دریچه‏اى تعبیه شده است. کُنج‏هاى اضلاع هشت‌ضلعى از داخل به صورت طاق‏ نما در آمده و تیزه آنها تا دور گنبد ادامه دارد. تزیین دیوارهاى داخلى بنا بیشتر با گچ صورت گرفته است؛ ولى با آلت کاری هاى مختلف بر زیبایى آن افزوده‏ اند. در طرفین هر طاق‏نماى اصلى، دو طاقچه بلند قرار دارد که از کمربند تا ابتداى ازاره ادامه دارد. قسمت فوقانى این طاقچه ‏ها با مقرنس‏هاى گچى شبیه محراب تزیین شده است. دو اتاق خشتى جنب اتاق اصلى به نظر می‏رسد که بعدها به بناى اصلى الحاق شده است. سقف این اتاق‏ها با گنبدهاى خشتى کوتاه به سبک عرقچینى پوشیده شده است. اتاق‏ها با گچ سفید شده و گوشه ها را با مقرنس‏هاى گچى تزیین کرده ‏اند. داخل اتاق‏ها در هر طرف، دو طاقچه مستطیل شکل دیده مى‏شود. سطح دیوارها را با آلت کاری هاى زیبا تا زیر گنبد به شکل شمسه در آورده‏ اند. در مسجد مجاور مقبره، محرابى با تزیینات عالى گچ‏برى باقى مانده است.

61

نوشته های مرتبط


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از «پیام ما» بیشتر بدانید :

آمار سایت

  • کاربران آنلاین : 5
  • امروز: 95
  • دیروز: 420
  • هفته: 5,826
  • ماه: 14,906
  • سال: 75,673