بررسی شاخص‌های خشکسالی حاکی از آن است که اگرچه در اثر بارش‌های اخیر، شرایط نسبت به ابتدای سال آبی بهبودیافته، اما در مقایسه با بلندمدت، کشور همچنان در وضعیت نرمال قرار ندارد و پراکنش بارش‌ها نیز یکنواخت نیست. بر اساس تازه‌ترین گزارش آماری شرکت مهندسی منابع آب، در حال حاضر ۹ استان کشور با جمعیتی بالغ بر ۳۰ میلیون نفر درگیر کم‌بارشی هستند. در این میان، استان‌هایی نظیر تهران، قم و مرکزی با شرایط نگران‌کننده‌تری مواجه بوده و کاهش بارش‌ها در این مناطق به بیش از ۲۵ درصد نسبت به میانگین بلندمدت رسیده است. استان‌های قم و مرکزی با افت حدود ۲۹ درصدی و استان تهران با کاهش حدود ۲۷ درصدی بارش نسبت به بلندمدت، در زمره مناطق دارای وضعیت نامطلوب بارشی قرار دارند.

رتبه پایین بارش‌ها، زنگ خطر تداوم خشکسالی
این گزارش می‌افزاید، ارزیابی وضعیت بارش‌ها نشان می‌دهد که میزان بارندگی در سال آبی جاری در مقایسه با دوره بلندمدت حدود ۴ درصد افزایش داشته، اما نسبت به سال گذشته رشد قابل‌توجه ۶۵ درصدی را ثبت کرده است. بااین‌حال، رتبه بارش‌های سال جاری در مقایسه با دوره بلندمدت، جایگاه ۲۵ در میان ۵۸ سال گذشته را به خود اختصاص داده که بیانگر تداوم شرایط شکننده منابع آبی است.
بر اساس این گزارش، تداوم کم‌بارشی در ماه‌های اخیر، به طور خاص در استان‌های زیر نرمال، کاهش رطوبت خاک را به دنبال داشته است. این مسئله منجر به کاهش جدی تولید آب در ماه‌های آتی، کاهش حجم رواناب‌های سطحی، افت ورودی سدها و افت منابع آب زیرزمینی می‌شود. این شرایط تأمین پایدار آب در بخش‌های مختلف از جمله شرب، کشاورزی و صنعت را با چالش جدی مواجه کرده است.

اثرات ناشی از ۶ سال خشکسالی
بر اساس این گزارش، شاخص‌های خشکسالی از جمله شاخص SPI نیز نشان‌دهنده تداوم شرایط خشکسالی در بازه‌های زمانی مختلف به‌ویژه در طول ۶ سال گذشته است؛ به‌گونه‌ای که در برخی مناطق، آثار خشکسالی ۶ساله همچنان پابرجاست و بر وضعیت منابع آبی اثرگذار بوده است.
درعین‌حال، بر اساس داده‌های موجود، ورودی آب به سدهای کشور از ابتدای سال آبی تا ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ حدود ۵۴ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته (یک سال بسیار کم آب بود) افزایش‌یافته که این موضوع نشان‌دهنده بهبود نسبی شرایط در مقایسه با سال قبل است. همچنین میزان پرشدگی مخازن سدها به حدود ۵۵ درصد رسیده که نسبت به سال گذشته افزایش ۱۳ درصدی را نشان می‌دهد.
بااین‌وجود، بررسی وضعیت سدهای مهم کشور نشان می‌دهد که برخی حوضه‌های آبریز به‌رغم این بهبود نسبی به دلیل الگوی مکانی بارش‌ها و بعضاً بارش از نوع برف، همچنان در شرایط نامطلوب قرار دارند. موجودی مخازن سدهایی همچون سدهای حوضه آبریز کارون، کرخه و مرزی غرب موجودی سدهای تأمین‌کننده آب شرب در استان‌هایی نظیر تهران، اصفهان، خراسان رضوی، مرکزی، قم، زنجان و البرز با کاهش ذخایر مواجه بوده و تأمین آب شرب در شهرهای تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، زنجان و مرکزی، نیازمند مدیریت جدی مصرف است.
بنابراین گزارش، توزیع مکانی بارش‌ها نیز یکی از چالش‌های اصلی سال آبی جاری است؛ به‌گونه‌ای که تمرکز بارش‌ها عمدتاً در نیمه شمالی کشور با تمرکز بر استان‌های شمال غرب، شمالی، شمال شرق و برخی مناطق غربی و ارتفاعات زاگرس مرکزی هم بارش خواهند داشت.
این گزارش می‌افزاید، پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که در هفته دوم نیز بارش‌ها مشابه هفته اول در برخی مناطق ادامه خواهد داشت، سد طالقان یکی از سدهای تأمین‌کننده آب شرب تهران بیشترین تأثیر بارش در این بارندگی‌ها را تجربه می‌کند. اما این بارش‌ها به‌تنهایی برای جبران کسری منابع آبی کافی نخواهد بود و مدیریت مصرف همچنان به‌عنوان راهکار اصلی عبور از تنش آبی مطرح است.
در همین راستا، وزارت نیرو با اجرای مجموعه‌ای از اقدامات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در حوزه مدیریت منابع آب، برنامه‌های متعددی را برای مقابله با تنش آبی در دستور کار قرار داده است.
بر همین اساس عبور موفق از شرایط موجود، مستلزم همراهی و مشارکت جدی مردم در مدیریت مصرف آب است و رعایت الگوی مصرف، نقش تعیین‌کننده‌ای در پایداری تأمین آب در ماه‌های پیش‌رو خواهد داشت.