مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قزوین از ثبت حضور پرنده «مگس‌گیر سینه‌سرخ» در زیستگاه‌های طبیعی بخش کوهین خبر داد و اعلام کرد این گونه برای نخستین‌بار در استان قزوین مستند شده است؛ رخدادی که به گفته او نشان‌دهنده غنای زیستگاهی منطقه و نتیجه رویکرد حفاظت مشارکتی در پایش تنوع زیستی استان است.

روز جهانی لاک‌پشت‌ها، در ۲۳ می از سال ۲۰۰۰ با هدف آگاه‌سازی درباره اهمیت این جانوران و ضرورت حفاظت از آن‌ها نام‌گذاری شده است. لاک‌پشت‌ها در تعادل اکوسیستم‌ها نقش حیاتی دارند؛ هم به‌عنوان پخش‌کننده دانه گیاهان و کنترل‌کننده جمعیت سایر موجودات و هم به‌عنوان منبع غذایی برای سایر گونه‌ها. در ایران ۱۰ گونه لاک‌پشت بومی وجود دارد؛ پنج گونه دریایی در خلیج‌فارس و دریای عمان، سه گونه برکه‌ای در آب‌های داخلی و دو گونه خشکی‌زی در زیستگاه‌های خشکی؛ مانند مراتع و مناطق کوهستانی. طبق فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN)، تمام لاک‌پشت‌های دریایی ایران در رده‌های «در معرض خطر انقراض» قرار دارند. در میان لاک‌پشت‌های برکه‌ای، «لاک‌پشت فراتی» به‌عنوان تنها لاک‌پشت لاک‌نرم ایران، با محدوده پراکنش استان خوزستان، در همین رده حفاظتی قرار گرفته است. این گونه با تهدیدهای متعددی از جمله خشکسالی، انواع آلودگی‌ها آتش‌سوزی و تخریب و تکه‌تکه‌شدن زیستگاه روبه‌رو است. با وجود اهمیت این گونه‌ها، در ایران خزندگان و دوزیستان کمتر موردتوجه حفاظتی قرار گرفته‌اند و سازمان محیط‌زیست بیشتر تمرکز خود را بر پستانداران بزرگ‌جثه قرار می‌دهد و به قول حفاظت‌گران محیط‌زیست اگر بودجه‌ای باقی بماند هم به پرندگان اختصاص می‌دهد. بااین‌حال، تشکل‌های محیط‌زیستی در سال‌های اخیر طرح‌های حفاظتی مشارکتی را برای حفاظت از دوزیستان و خزندگان اجرایی کرده‌اند. یکی از این طرح‌ها که مربوط به حفاظت از لاک‌پشت فراتی می‌شود، نزدیک به دو دهه است که توسط «هانیه غفاری»، عضو هیئت‌علمی گروه محیط‌زیست دانشگاه کردستان و عضو «گروه تخصصی لاک‌پشت‌های آب‌شیرین اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت» (IUCN) و همکاران وی در حال اجرا است. در همین باره «پیام ما» گفت‌وگویی با هانیه غفاری انجام داده که در ادامه می‌خوانید.

در ادامه پایش‌های مستمر سواحل استان، لاشه یک قلاده نوزاد فوک خزری در روز پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ در سواحل پناهگاه حیات‌وحش میانکاله توسط مأمورین یگان حفاظت محیط‌زیست کشف شد.

|پیام ما| این روزها همه به‌دنبال خبر هستند؛ اینکه عاقبت جنگ چه خواهد شد. در همین شرایط که هیچ‌کس اخبار مرتبط با محیط‌زیست را دنبال نمی‌کند،‌ اما مدیران سازمان حفاظت محیط‌زیست مسئولیت سنگین‌تری دارند؛ حفاظت از تنوع‌زیستی ایران!‌ برای مثال اداره‌کل استان سمنان به‌دنبال تأمین غذای یوزهاست و یا در پردیسان گونه‌های نگهداری‌شده در مرکز درمان و بازپروری حیات‌وحش به مکان امن منتقل شده‌اند. این گزارش شرحی از اقدامات انجام‌شده در یک هفته ابتدایی جنگ در این حوزه است.

|پیام ما| وقتی هزینه‌ زندگی ناگهان بالا می‌رود، محیط‌زیست یکی از نخستین چیزهایی است که از اولویت‌ها کنار گذاشته می‌شود. مرور تجربه شماری از کشورهایی که تورم و رکود را از سر گذرانده‌اند، این موضوع را ثابت می‌کند. مطالعات بسیاری انجام شده که نشان می‌دهد رکود اقتصادی به شکل‌های مختلف به محیط‌زیست فشار می‌آورد و تورم، نابرابری و فقر با تخریب محیط‌زیست مرتبط‌ است. اما اثر ناپایداری اقتصاد بر سلامت محیط‌زیست چطور عمل می‌کند؟ وقتی تورم پله‌پله زندگی روزمره را به شرایط بقا تقلیل می‌دهد، چه بلایی بر سر حفاظت از محیط‌زیست می‌آید؟

«حتی حال‌وحوصله ندارم به موضوع محیط‌زیست فکر کنم.» این گفته علی رنجبران حفاظت‌گر درباره اوضاعش در این روزهاست. به خلاف مواقع دیگر که با شور درباره کارکردن، حفاظت‌کردن از یوز و پلنگ و... حرف می‌زد، حالا کلافه است و خسته! کلافگی او از آن‌سوی شهر می‌آید و طنینش به گوش من می‌رسد، در این‌سوی خط، در تحریریه روزنامه. روی کاغذ می‌نویسم «علی رنجبران: حتی حال‌وحوصله فکرکردن به این موضوع را هم ندارم.»

در حالی که جهان درگیر بحران انقراض گونه‌های جانوری است، آفریقای جنوبی راهی متفاوت برای حفاظت از بزرگ‌ترین جمعیت کرگدن‌ها برگزیده است: تزریق ایزوتوپ‌های رادیواکتیو به شاخ کرگدن‌ها. هدف؟ قابل شناسایی‌کردن این شاخ‌ها در مرزها و فرودگاه‌ها برای مقابله با قاچاق و شکار غیرقانونی.