غیرحضوری شدن مدارس در برخی از استان‌ها و محدودیت‌های موجود برای دسترسی به اینترنت، کلاس‌های درس روز شنبه، ۲۰ دی‌ماه، را مجازی کرد و «علی فرهادی»، معاون برنامه و سخنگوی آموزش‌وپرورش، گفت کلاس‌ها از ساعت ۸:۳۰ از طریق اپلیکیشن «شاد» برای دانش‌آموزان و معلمان فعال است. اما «سمیه» که مادر دو فرزند کلاس دوم و ششم است، می‌گوید فرزندانش به‌سختی توانستند به شبکه شاد متصل شوند: «قرار بود کلاس از ساعت ۸ تا ۱۰ برگزار شود، اما تا ساعت ۸ و ۴۵ بچه‌ها نمی‌توانستند در گروهشان پیام بگذارند و معلم هم به‌سختی وصل شد. از حدود ساعت ۱۰ بچه‌ها به‌راحتی توانستند پیام بگذارند.» او می‌گوید هفته پیش هم کلاس‌ها مجازی بود، اما آن زمان به‌راحتی توانسته بودند در کلاس حاضر شوند: «در کلاس‌های مجازی هم معلم حواسش به منظم‌بودن بچه‌ها است و برای مثال ۲۰ دقیقه فرصت می‌دهد تا بچه‌ها تکالیف خود را انجام دهند.»

سمیه از وضعیت روحی نامناسب فرزندانش در این شرایط می‌گوید: «بچه‌ها زمان زیادی را در خانه هستند؛ چراکه کلاس‌هایشان به‌دلیل آلودگی هوا، سرما و حالا اتفاقات اخیر مدام مجازی می‌شود. این روزها هم که یک احساس ناامنی را تجربه می‌کنند.»

او توضیح می‌دهد که در این شرایط خودش و همسرش سعی می‌کنند در خانه تلویزیون تماشا نکنند و اخبار را کمتر دنبال کنند: «اما به‌هرحال سؤال‌های زیادی می‌پرسند. پدرشان سعی می‌کند آرامشان کند و می‌گوید خودشان را درگیر نکنند و این مسائل برای بزرگترهاست. اما وقتی بزرگترها حالشان بد است، به‌هرحال روی بچه‌ها هم تأثیر می‌گذارد.»

«علی» هم دو فرزند دارد که یکی از آنها کلاس ششم و دیگری کلاس دوازدهم است. امتحانات مقطع دوازدهم فعلاً در وضعیت بلاتکلیف است و فرزند کلاس ششم او امروز از طریق اسکای‌روم در کلاس درس حاضر شده. او می‌گوید شبکه شاد در هفته گذشته مشکلی نداشته و امروز هم کلاس درس فرزندش برگزار شده، اما وضعیت برگزاری امتحانات فرزند بزرگتر او مشخص نیست.

«هدیه» مادر دیگری است که هم خودش معلم است و هم فرزندی کلاس‌اولی دارد. برای او شبکه «شاد» مشکلی نداشته و توانسته کلاس‌ها را برگزار کند. او درباره نوع تعامل والدین با کودکانشان در شرایط این روزها تأکید می‌کند که نباید آنها را درگیر شرایط کرد: «وضعیت روحی کودکان به خانواده‌ها بستگی دارد. ما در خانه تلویزیون و اخبار را نگاه نمی‌کنیم. در جلساتی هم که با والدین دانش‌آموزان دارم، تأکید می‌کنم نباید اخبار را به کودکان انعکاس داد.»

کلاس درس دختر کلاس ششمِ «فاطمه» امروز تعطیل بود: «حتی مجازی هم برگزار نشد. یک دوقلوی دختر و پسر کلاس نهم هم دارم که الان زمان امتحاناتشان است. اما امتحانات مدام عقب میفتد و نمی‌دانند باید درس بخوانند یا نه. مضطرب‌ و نگران‌اند.»

او می‌گوید در این شرایط سعی می‌کند با فرزندانش صحبت و آرامشان کند: «می‌گویم این یک دوره است و می‌گذرد. اصلاً مجبورشان نمی‌کنم در این شرایط درس بخوانند و سخت بگیرم. به آنها می‌گویم اگر دوست داری، درس بخوان و اگر نه هم نخوان.»

با کودکان نباید با جزئیات صحبت کرد

در شرایط پرالتهاب این روزها به‌سختی می‌توان کودکان و به‌خصوص نوجوانان را از اخبار دور نگه‌داشت اما «پدرام کمالی»، کارشناس آموزش، به «پیام ما» می‌گوید می‌توان شرایط را تاحدی مدیریت کرد که آنان کمتر درگیر شوند.

به‌گفته او، شرایط «کودکان» و «نوجوانان» و نوع تعاملی که باید با آنان صورت گیرد، متفاوت است: «از نظر حقوقی، فرد را تا ۱۸سالگی کودک در نظر می‌گیریم. اما در آموزش، این تقسیم‌بندی متفاوت است و به سنین تا یازده‌دوازده سال کودک می‌گوییم.»

کمالی ادامه می‌دهد: «در خانه‌ای که کودک زندگی می‌کند و درباره اخبار صحبت می‌شود، باید برای دنبال‌کردن اخبار و مسائل ساعت گذاشت. به این معنا که یا با گوشی اخبار را دنبال کنیم یا اگر تلویزیون است، حواسمان باشد کودک تصاویر رعب‌آور و حتی شطرنجی‌شده را تماشا نکند؛ چراکه برای یک کودک زیر ۱۲ سال بسیار اضطراب‌آور است.»

کمالی توضیح می‌دهد درباره کودکان یک تا سه سال این وضعیت با کودکان بزرگتر بسیار متفاوت است: «باید تفاوت میان کودک دبستانی و پیش‌دبستانی را در نظر گرفت. اگر والدینی فرزندی در این سنین دارند، حتی نباید درگیر اخبار باشند؛ چراکه کودک احساس والدینش را به‌سرعت دریافت می‌کند و متوجه صداهای ناهنجار می‌شود. درواقع، کودک در سنی است که اضطراب و هیجان زیادی را از والدین خود دریافت می‌کند.»

به‌گفته کمالی، این شرایط برای نوجوانان تفاوت‌هایی دارد: «باید برای نوجوانان حدی را قائل شویم؛ اینکه در ابتدا باید بفهمیم خود نوجوان چه چیزی را می‌داند و بعد راجع‌به آن چیز به‌شکلی ساده به او توضیح دهیم؛ البته باز هم نه با جزئیات.»

او معتقد است این تفاوت به این دلیل است که نوجوان تا حدی متوجه شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه است: «اکنون به‌نوعی سیاست وسط خانه‌هایمان است. اما در بعضی مواقع هم اگر تصویر خشنونت‌باری از اعتراضات می‌بینند، یک فرصت است که به آنها مدیریت خشم و کنترل احساسات را آموزش داد و دراین‌باره با آنها صحبت کرد.»

درگیرکردن نوجوانان با سیاست؛ ممنوع

کمالی بر درگیرنکردن نوجوانان در مسائل سیاسی تأکید می‌کند: «درباره استفاده‌کردن از نوجوانان در دسته‌های سرکوب در سال ۱۴۰۱ مدام هشدار داده شد. حالا این روزها فراخوان تجمع خانوادگی می‌دهند که نوجوانان هم ممکن است شرکت کنند. نوجوانی که در این شرایط دستگیر می‌شود و زخم‌های بسیاری را تجربه می‌کند، چطور قرار است به آموزش و مدرسه برگردد؟ به همین دلیل، هر گروهی که الان برای تحریک نوجوانان فراخوان می‌دهد، کثیف‌ترین نوع سیاست است.»

به‌گفته او، اهمیت این موضوع تا آنجاست که در روزهای گذشته نهادهای کودک بیانیه داده‌اند و چنین اقدامی برای تحریک نوجوانان را محکوم کرده‌اند.