بسیاری از مردم با نیت خیر و از سر دلسوزی، باقیمانده غذاهای خود را در پیاده‌روها و میادین، پشت پنجره‌ها یا روی پشت‌بام‌ها برای پرندگان می‌ریزند؛ کاری که خود من هم در گذشته انجام می‌دادم. اما امروزه متوجهم که این کار پیامدهای نامطلوبی برای سلامت خود پرندگان و پایداری اکوسیستم سبز شهری دارد و چند سالی است که دیگر انجامش نمی‌دهم. چهار دلیل عمده وجود دارد:

۱- تغذیه مصنوعی، مخصوصاً با غذاهای نامناسبی مانند خرده نان و شیرینی، ته‌مانده پلو، چیپس و پفک موجب اختلال در رژیم غذایی طبیعی پرندگان، کاهش توانایی آنها در یافتن منابع غذایی مناسب خودشان و بروز رفتارهای غیرعادی و وابستگی به انسان می‌شود.

این غذاها حاوی نمک، شکر، چربی‌های اشباع‌شده و افزودنی‌هایی هستند که پرندگان توانایی تجزیه و جذب آنها را ندارند و مصرف مداوم غذاهای انسانی می‌تواند باعث کاهش جذب ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری شود؛ به‌ویژه کاهش کلسیم و ویتامین A می‌تواند منجر به چاقی، نارسایی کبد، مشکلات کلیوی و ضعف سیستم ایمنی این همشهری‌های دوست‌داشتنی شود.

۲- البته بعضی از مردم از گندم و ارزن استفاده می‌کنند که این نسبت به آن غذاهای فرآوری‌شده بهتر است، ولی آسیب دیگری به پرندگان و اکوسیستم وارد خواهد کرد و آن این است که تجمع پرندگان در نقاط تغذیه مصنوعی، احتمال انتقال بیماری‌ها و انگل‌ها را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. مطالعه‌ای در Conservation Physiology نشان داده است تغذیه شهری می‌تواند شیوع بیماری‌های ویروسی و انگلی را در جمعیت‌های متراکم پرندگان افزایش دهد.

۳ – نکته‌ای که شاید کمتر مورد توجه قرار گرفته، این است که پرندگان نقش مهمی در حفظ و بازسازی اکوسیستم‌های سبز شهری دارند. آنها با مصرف میوه‌ها و دانه‌های گیاهان، بذرها را با دفع فضله تا چندین کیلومتر جابه‌جا می‌کنند و در مکان‌های جدید رها می‌سازند. مطالعات نشان داده‌اند در یک پارک ۵۰ هکتاری، پرندگان می‌توانند در طول یک فصل بیش از ۵۰۰ هزار دانه را پراکنده کنند. همچنین، دانه‌هایی که از دستگاه گوارش پرندگان عبور می‌کنند، تا ۴۰ درصد شانس جوانه‌زنی بالاتری دارند (Frontiers in Ecology and Evolution).

۴ – افزون‌براین، پرندگان با تغذیه از کرم‌ها، لاروها و آفت‌های گیاهان، نقش مؤثری در کنترل طبیعی آفات ایفا می‌کنند. این رفتار، به‌ویژه در شرایطی که پرنده‌ها به‌جای غذاهای انسانی، به جست‌وجوی منابع طبیعی بپردازند، به حفظ سلامت گیاهان و کاهش نیاز به سموم شیمیایی کمک می‌کند.

بنابراین، به‌جای تغذیه مستقیم، توصیه می‌شود مردم با کاشت و نگهداشت گیاهان بومی، حفظ زیستگاه‌های طبیعی و پارک‌های شهری و جلوگیری از آسیب‌رساندن و شکار پرنده‌ها، شرایطی فراهم کنند که آنها بتوانند نقش طبیعی خود را در اکوسیستم به نیکی ایفا کنند.