برداشت گسترده موجب تخریب زاگرس شده است
انقراض گیاهان بومی در بازارهای محلی
ایجاد مناطق قرقهای مشارکتی با کمک مردم برای کاشت و آموزش مردم برای برداشت اصولی و صحیح هم در کنار آن میتواند یکی از روشهای جلوگیری از انقراض این گیاهان باشد
۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۳، ۲۳:۰۶
عصر یک روز بهاری است. ترافیک منتهی به یکی از خیابانهای شهر یاسوج ترافیک سنگینی است. ماشینها بهسختی عبور میکنند. بهسمت چهارراه اصلی میرویم، با خیل جمعیت مواجه میشویم که در کنار پیادهرو در حال خریدوفروش گیاهان دارویی و خوراکی زاگرس هستند. فروشندگانی که گونیهایی پر از بیلهر، کنگر، بنسرخ، تره، قارچ، موسیر، کارده و... دارند، آنها را به مشتریان خود عرضه میکنند. این بازار پررونق در ابتدای بهار شروع میشود و تا خردادماه ادامه دارد. البته این بازار جدا از دیگر مکانهای فروش گیاهان دارویی و مصرف شخصی است که توسط مردم در مناطق مختلف انجام میشود. بسیاری از گونههای گیاهی که در این بازارها عرضه میشوند، در مناطق زیادی منقرض شدهاند یا در حال انقراض هستند.
ارزش این گیاهان خاص بهدلیل خودرو بودنشان است که هزینهای برای فروشنده بهلحاظ کشت ندارند، برخی از این گیاهان خاصیت دارویی و درمانی دارند یا لااقل ادعاهایی در این مورد میشود، برخی دیگر هم گونههای خوراکی هستند. این دو کاربری باعث تقاضای زیاد این محصولات شده، تقاضایی که با برداشت غیراصولی و نادرست همراه است و با این شیوه و سرعت برداشت، در سالهای آینده این گیاهان را از چرخهٔ محیطزیست حذف میکند. البته بازار مصرف این گیاهان خوش عطر و طعم تنها به یاسوج یا شهرهای اطراف ختم نمیشود، بسیاری از شهرها و استانهای دیگر مقصد این گیاهان هستند و با قیمت بالایی در آنها به فروش میرسند.
از بین بردن پوشش گیاهی و برداشت گستردهٔ آن، رویش مجدد این گیاهان را با مشکل مواجه میکند و از طرفی مقاومت زمین در مقابل بارندگی کم میشود. همچنین، دامنهٔ حضور انسان در طبیعت برای چیدن این گیاهان به مناطق صعبالعبور و مناطقی که انسان کمتر حضور پیدا کرده است، کشیده شده و پاکوبهای جدید در منطقه ایجاد کرده است. برداشت برخی گونهها در مناطق صعبالعبور نهتنها باعث میشود سالانه افراد زیادی مجروح شوند، بلکه در مواردی آنها جان خود را هم از دست میدهند. بهعلاوه از تبعات دیگر این امر میتوان به حضور انسان در مناطقی که محل و قلمروی حیاتوحش است، اشاره کرد.
کشت گلخانهای یا مزرعهای برخی گونهها در مناطقی که بومی همان مناطق هستند، باید در دستورکار قرار گیرد تا بتوان با تکثیر این گونه هم تقاضای بازار را تأمین کرد و هم معیشت افرادی تأمین شود که بخشی از گذران زندگی آنها به فروش این گیاهان مربوط است قانون مجازات اسلامیبرخورد و پروندهٔ تخلف تشکیل و متخلفان به مراجع قضای ارجاع داده میشود
استفاده از گیاهان دارویی به سالهای اخیر منتهی نمیشود و قدمت تاریخی دارد. بااینحال، گذشتگان ما در برداشت این گیاهان حدودی را رعایت میکردند،. همین موضوع باعث میشد این گیاهان کمتر با خطر انقراض مواجه شوند، اما در سالهای اخیر رونق خریدوفروش این محصولات، سبب شده است این کار به یکی از مشاغل فصلی برای برخی تبدیل شود. افرادی که مبادرت به برداشت گیاهان از عرصههای طبیعی میکنند چند دسته هستند؛ عدهای براساس نیاز و گروه دیگری با توجه به قیمتهای بالای گیاهان به بوتهکنی میپردازند. البته در این میان نباید مصرفکنندگان چنین گیاهانی را از فهرست حذف کرد؛ گروهی که نه برای فروش بلکه استفادهٔ شخصی اقدام بوتهکنی میکنند.
تقاضای بازار و تداوم بوتهکنی
براساس قانون بهرهبرداری از عرصههای مرتعی هرگونه بهرهبرداری بدون طرح ممنوع است و افراد خاطی هنگام ارتکاب جرم دستگیر خواهند شد و محصولات کشفشده از آنها بهنفع دولت ضبط و به میزان تخریبی که انجام دادند، طبق ماده ۶۰۷ قانون مجازات اسلامی برخورد و پروندهٔ تخلف تشکیل و متخلفان به مراجع قضایی ارجاع داده میشود. وجود این قوانین تاکنون مانع این کسبوکار پررونق نشده بلکه در مقابل دامنهٔ این کسبوکار خانمانسوز زاگرس به پلتفرمهای مجازی هم کشیده شده است، بهطوریکه با کمی جستجو به آگهیهای فروش گیاهان دارویی در پایگاههای اطلاعرسانی خریدوفروش کالاهای دست دوم هم برخورد میکنیم.
راه چاره چیست؟ آیا با برخوردهای قهری میتوان جلوی این تاراج منابع ملی را گرفت؟ معمولاً بعد از چیدن این گیاهان صورت میگیرد و فرد به دستگاه قضایی و جریمه محکوم میشود، ولی آیا بازدارندگی لازم را دارد؟
بخش زیادی از رونق این بازار به تقاضا برمیگردد. استفاده از گیاهان خودرو که خاصیت دارویی و خوراکی دارند، این روزها تبلیغات گستردهای دارد. بنابراین، برای کاهش استفاده از این گیاهان باید سراغ فرهنگسازی و اطلاعرسانی رفت تا تقاضا کمتر شود. همچنین، باید با آموزش در رسانههای جمعی، دانشگاها و مدارس فشار وارد بر طبیعت را کم کرد.
کشت گلخانهای یا مزرعهای برخی گونهها در مناطقی که بومی همان مناطق هستند نیز باید در دستورکار قرار بگیرد تا بتوان با تکثیر این گونه هم تقاضای بازار را تأمین کرد و هم معیشت افرادی تأمین شود که بخشی از گذران زندگی آنها به فروش این گیاهان مربوط است.
ایجاد مناطق قرقهای مشارکتی با کمک مردم برای کاشت و آموزش مردم برای برداشت اصولی و صحیح هم در کنار آن میتواند یکی از روشهای جلوگیری از انقراض این گیاهان باشد. در مقابل تحلیل نادرست از یک معضل و حل آن بدون مشارکت همهٔ ذینفعان و ذیمدخلان به اقدامات مناسب و برنامهریزی مناسب منجر نمیشود و رمق این تجارت پررونق را نخواهد گرفت.
برچسب ها:
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
سازمان حفاظت محیطزیست:
هوشمندسازی، راهبرد نوین حفاظت از حیاتوحش ایران
گامی مهم برای نجات گونههای در معرض خطر انقراض
احیای نسل «فسیلهای زنده» دریای خزر در رودخانه تجن؛ ایجاد ذخیرهگاه ژنتیکی ماهیان خاویاری در دستور کار
حضور پرندگان مهاجر در شمال غرب کشور
استقرار هزاران سار صورتی در زیستگاههای طبیعی شهرستان انگوت
بحران در زیستگاههای حساس حیاتوحش
چرای غیرمجاز دام در خراسان شمالی؛ تهدیدی جدی برای بقای یوزپلنگ آسیایی
گامی مؤثر در جهت حفاظت از تنوع زیستی استان تهران
بازگشت حیاتوحش به طبیعت؛ ۳۵ گونه جانوری در مناطق حفاظتشده تهران رهاسازی شدند
وضعیت نگرانکننده تراز آب بزرگترین دریاچه جهان
کاهش یکمتری تراز آب دریای خزر در ۵ سال اخیر
حفاظت از تالابهای کشور
لاهیجانزاده: حفاظت پایدار از تالابها بدون مشارکت جوامع محلی ممکن نیست
محیط زیست و آیینهای مذهبی
پویش «محرم سبز» در استان تهران؛ کاهش پسماند و ترویج نذر سبز در مراسم عزاداری
رهاسازی بیش از ۲ میلیون بچهماهی بومی در تالاب هورالعظیم
سنبل آبی چگونه به تهدیدی برای تالابهای گیلان و مازندران تبدیل شد؟
تالاب زیر فـــــرش سبز مرگ
وب گردی
- بهترین پنل پیامکی ایران [4 تا از بهترین سامانه پیامکی ایران]
- آشنایی با خدمات متنوع اسنپفود در رشت
- بهترین مدل شومیز برای افراد چاق؛ 10 مدل ترند 1405
- جنس سیم چه تأثیری در کیفیت برق رسانی دارد؟
- مسابقه ملی ایدهپردازی «ایدانو» به آنتن شبکه دو رسید
- «سهم ما از قدردانی»؛ حمایت ویژه هتلهای دُنسه از قهرمانان امداد
- درخواست ایجاد مسیر دوچرخهسواری ۱۰۰ کیلومتری در قم
- چند روز بعد از سمپاشی ساس از بین میرود؟ (راهنمای کامل سمپاشی ساس + قوی ترین سم ساس)
- باغ پرندگان تهران کجاست؟ معرفی، ساعت کاری و آدرس
- مقایسه قیمت ورق شیروانی، سیاه، استیل و گالوانیزه در یک نگاه بیشتر
بیشترین نظر کاربران
کشاورزان، مستأصل در مسیر راهآهنِ بلاتکلیف
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید