رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه، هفته گذشته به عنوان وزیر پیشنهادی ارتباطات و فناوری اطلاعات به مجلس معرفی شد. عیسی زارع‌پور دیروز به مجلس رفت تا برنامه خود را به عنوان گزینه پیشنهادی برای تصدی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت سیزدهم به مجلس ارائه کند. به عقیده وزیر پیشنهادی ارتباطات شبکه ملی اطلاعات از مهم‌ترین طرح‌های ملی در عرصه فناوری اطلاعات است که برخی از موارد مهم برای تحقق آن مغفول مانده و باید تا سال ۱۴۰۴ حل و فصل شود. او دیروز به نمایندگان گفت: «ایران امکان تبدیل شدن به قطب منطقه‌ای برای ترانزیت داده (دیتا) را دارد»

«ایرانی هوشمند در تراز انقلاب اسلامی در افق ۱۴۰۴» این چشم‌اندازی است که عیسی زارع‌پور در ابتدای برنامه پیشنهادی خود برای تصدی وزارت ارتباطات به آن تاکید کرده است. او دیروز برنامه خود را به بهارستان برد تا مجلسی‌ها را برای کسب رای اعتماد متقاعد کند. برنامه ای که در آن بر ایجاد شفافیت، مبارزه با فساد، ارتقای کارآمدی و بسط عدالت از طریق ارائه خدمات هوشمند، تامین و تسهیل ارتباطات فراگیر، ارائه سرویس‌های محتوای داخلی، ایجاد و توسعه زیرساخت امن و پایدار در تمامی ارکان دولت و جامعه، تمدن سازی در فضای مجازی و مقابله با تهاجم فرهنگی و همچنین ارتقا جایگاه اقتصاد دیجیتال تاکید کرده و اعلام کرده که به دنبال «تمدن سازی در فضای مجازی» است.
حکمرانی دیجیتال و تعاملات بین‌المللی، دولت هوشمند و تحول دیجیتال، شبکه ملی اطلاعات و توسعه پایدار زیرساخت‌های ارتباطی، تنظیم مقررات حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، اقتصاد دیجیتال، حفظ حریم خصوصی و امنیت فضای تبادل اطلاعات، شتابدهی رشد صنعت فضایی، خدمات پستی هشت حوزه ماموریتی هستند که زارع پور برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در نظر گرفته است.
حکمرانی دیجیتال
زارع‌پور در حوزه حکمرانی دیجیتال معتقد است نهادهای متولی سیاست‌گذاری در گذشته نقش خود را برای ترسیم و تحقق حکمرانی فضای مجازی به درستی ایفا نکرده‌اند و تحقق حکمرانی منوط به همگرایی نهادهای سیاستگذار و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و ارائه واقع بینانه نیازمندی‌ها و مطالبات حاکمیت در جهت تحقق مدل حکمرانی مطلوب است. وزیر پیشنهادی ارتباطات راهبرد برون رفت از مواجهه منفرد با سیاست‌های یکجانبه گرایانه را همگرایی ایران با کشورهای منطقه، کشورهای اسلامی، جنبش عدم تعهد و قدرت‌های همسو، می‌داند. او تاکید کرده که از این طریق می‌توان موارد نقض حریم خصوصی شهروندان ایرانی را مطالبه‌ و مواردی مانند مسدود سازی صفحات کاربران ایران در پلتفرم‌های خارجی و حملات سایبری به زیرساخت کشور را پیگیری قانونی کرد.
چالش‌های پیش روی حکمرانی دیجیتال از نگاه زارع‌پور بی توجهی به نقش شورای عالی فضای مجازی در حوزه سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری حکمرانی دیجیتال، فقدان نگاه جدی به اهمیت و موضوع حکمرانی دیجیتال و ضعف دانش این حوزه در بین مسئولان مربوطه، نبود سیاست‌گذاری فعال در مواجهه با فناوری‌های جدید، نبود زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌ افزاری لازم برای تحقق حکمرانی دیجیتال، موفق نشدن در مسیر راه‌اندازی و بهره‌برداری کامل از شبکه ملی اطلاعات و…. عنوان کرده و در نهایت پیشنهاد تشکیل کمیسیون تخصصی فضای مجازی را در مجلس ارائه کرده است. وزیر پیشنهادی ارتباطات استفاده از فناوری‌هایی نظیر هوش مصنوعی و بلاکچین و اینترنت اشیا را مورد تاکید قرار داده و این وعده را داده که فرصت‌هایی برای جلب سرمایه‌گذار خارجی فراهم کند.
دولت الکترونیک
زارع‌پور معتقد است دولت الکترونیک می‌تواند زمینه‌های فساد را از بین ببرد. او در برنامه خود دلایل محقق نشدن این امر را: نبود مدیریت یکپارچه و منسجم در این حوزه، نبود تعامل مناسب دستگاه‌های مختلف، نبود زیرساخت‌های ارتباطی مناسب و کم‌توجهی مدیران ارشد کشور به فرصت‌ها و قابلیت‌های فناوری اطلاعات دانسته است. تقسیم کار مناسب یکی از این راهبردهایی است که او برای تحقق این امر ارائه کرده است. ایجاد مراکزی برای پایش و ارزیابی این خدمات و تقویت مرکز ملی تبادل اطلاعات کشور یا همان NIX راهبرد دیگر زارع‌پور برای تحقق دولت الکترونیک است.
شبکه ملی اطلاعات
در سرفصلی که با عنوان شبکه ملی اطلاعات به طرح موضوع و ارائه راهبرد وزیر پیشنهادی ارتباطات اختصاص دارد، زارع پور تاکید کرده است که شبکه ملی اطلاعات از مهم‌ترین طرح‌های ملی در عرصه فناوری اطلاعات است و پیشرفت این شبکه از ابتدا تا امروز با استناد به اطلاعات منتشر شده از سوی مرکز ملی فضای مجازی به ۳۵ درصد رسیده است که بیشترین مقدار آن مربوط به توسعه زیرساخت‌های ارتباطی شبکه ملی اطلاعات است و برخی از موارد مهم از جمله خدمات پایه کاربردی، سکوهای ارائه خدمات، پیام رسان بومی برای تحقق شبکه ملی اطلاعات مغفول مانده است.
هدف‌گذاری صورت گرفته در برنامه وزیر آینده ارتباطات در این بخش در افق ۱۴۰۴ بر اساس اسناد بالادستی شامل موارد مختلفی از جمله: دسترسی صد درصد روستاهای بالای بیست خانوار به شبکه ملی اطلاعات و دستیابی به سهم 70 درصدی ترافیک داخلی از کل ترافیک است. به عقیده زارع‌پور محدودیت منابع مالی، تحریم‌های بین‌المللی و عدم بلوغ خدمات راه‌اندازی شده داخلی نظیر موتورهای جست و جو و پیام‌رسان‌های داخلی از جمله مهم‌ترین چالش‌های پیش رو برای تحقق اهداف شبکه ملی اطلاعات است. او اقناع افکار عمومی در خصوص قابلیت‌ها و امکانات شبکه ملی اطلاعات، توسعه دسترسی فراگیر، پرسرعت و با کیفیت به شبکه ملی اطلاعات در روستاهای بالای 20 خانوار کشور و همچنین توسعه شبکه فیبر نوری منازل را از راهبردهای تحقق این امر عنوان کرده است.
وزیر آینده ارتباطات توسعه شبکه فیبر نوری منازل را هم یکی از برنامه‌های خود عنوان کرده و آورده است باید با کشورهای همسایه همکاری‌های بیشتری در زمینه انتقال دیتا و ایجاد منافع مشترک داشت. او همچنین هدف‌گذاری دولت برای افق ۱۴۰۴ در زمینه شبکه ملی اطلاعات و دستیابی به سهم ۷۰ درصدی ترافیک داخلی از کل ترافیک نیز اشاره کرده و این عقیده را دارد که ۸۰ درصد خانوارهای کشور باید به شبکه پرسرعت ثابت با سرعت حداقل ۲۵ مگابایت بر ثانیه دسترسی داشته باشند.
اقتصاد دیجیتال
سهم ۱۰ درصدی در تولید ناخالص ملی تا پایان ۱۴۰۴مهم‌ترین هدف‌گذاری زارع‌پور در بخش اقتصاد دیجیتال است. او از نبود سند ملی و نقشه راه مصوب و عدم التزام واقعی اپراتورها و بانک‌ها و شرکت‌ها به اجرای قوانین به عنوان چالش‌های این حوزه نام برده است. به گفته زارع‌پور سند ملی توسعه اقتصاد دیجیتال جزو مهم‌ترین برنامه‌های اوست و بازگشت نخبگان ایرانی را در دستور کار خود دارد. بسته‌های حمایتی برای رونق کسب‌وکارهای نوپا و ایجاد زمینه حضور استارتاپ‌ها در بورس هم از جمله اقداماتی است که او در برنامه خود در بخش اقتصاد دیجیتال به آنها اشاره کرده است.
حریم خصوصی
وزیر پیشنهادی ارتباطات در خصوص موضوع حریم خصوصی و امنیت عقیده دارد وابستگی به محصولات سخت افزاری و نرم افزاری خارجی بین کاربران ایران و فقدان نظام کارآمد هویت دیجیتال و نبود زیرساخت لازم برای حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی جزء چالش‌های مهم است. او در بخش راهبردها به فراهم کردن زیرساختهای فنی و حقوقی لازم برای حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی اشاره کرده است. همان موضوعی که در چند هفته اخیر بسیاری از کاربران ایرانی را نگران کرده است. حال باید دید رویکرد وزیری که چنین راهبردها و برنامه‌هایی را برای تصدی این وزارتخانه کلیدی، ارائه کرده است، نسبت به حریم خصوصی و موضوع دسترسی آزاد به اطلاعات چیست. زارع پور دیروز به نمایندگان مجلس گفته است: « امروزه فضای مجازی تبدیل به ابزاری شده که همه کارهای روزمره زندگی مردم به آن گره خورده است از آموزش گرفته تا امنیت فرهنگ و .. همه چیز در همین فضا است و به اعتقاد من یکی از مهمترین وزارتخانه‌های دولت وزارت فناوری اطلاعات است. چشم انداز این است که ما حداکثر استفاده را برای توسعه انجام دهیم. ضمن اینکه باید ملاحظات به ویژه در حوزه امنیت را رعایت کنیم. یکی از مشکلاتی که ما داریم ناشی از اقدامات پایه‌ای است که متاسفانه در این فضا صورت نگرفته و از سوی دیگر فرهنگ سازی نکردیم و مردم را بی پناه در این حوزه رها کرده‌ایم.»
طرح صیانت را مسکوت کنید
موضوع طرح صیانت همچنان یکی از نگرانی‌های جامعه است. هر چند این خبر در میان خبرهای مربوط به رکورد شکنی‌های کرونا و معرفی کابینه و جنگ افغانستان و بسیاری اخبار دیگر تا حدودی به حاشیه رفته است، اما همچنان به قوت خود باقی است و باعث شده است بسیاری از فعالان کسب و کارهای اینترنتی همچنان تحلیل‌ها و اخبار مرتبط با آن را دنبال کنند. رضا الفت نسب، عضو هیات مدیره کسب و کارهای مجازی در خصوص اقدامات وزیر آینده به روزنامه ایران گفته است: «باید زیرساخت اینترنت خانگی (فیبرنوری) در اولویت قرار بگیرد، چرا که در این حوزه به علت فرسودگی نسبت به تلفن همراه دچار عقب ماندگی هستیم و برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال باید این بخش نیز توسعه پیدا کند. با اینکه زیرساخت‌های اینترنت تا نقاط دور در روستاها هم فراهم شده ولی برای ایجاد اشتغال در این مناطق باید سرعت آن افزایش داشته باشد.» الفت نسب به موضوع طرح صیانت از حقوق کاربران هم پرداخته و ابراز امیدواری کرده است رسیدگی به این موضوع در اولویت کاری وزیر جدید قرار بگیرد، به نظر او بهتر است طرح فعلاً مسکوت بماند و در زمانی دیگر با شکلی پخته‌تر همراه با در نظر گرفتن اظهارات کارشناسی مطرح شود. اما به نظر می‌رسد سایه طرح صیانت را می‌توان در میان بخش‌های مختلف برنامه وزیر پیشنهادی ارتباطات مشاهده کرد.

درست همان زمانی که بحث‌ها بر سر صید ترال کشتی‌های چینی داغ بود، یک گروه محقق ایرانی سرگرم انجام پروژه‌ای برای حفاظت از کوسه‌ماهیان و سفره‌ماهیان خلیج فارس بودند. این گروه با مشاهده آبزیانی که به شکل «صید ضمنی» در تور صیادان ترال از بین می‌رفتند، متوجه گونه‌ای از سفره‌ماهیان شدند که پیش از این به نظر می‌رسید منقرض شده است.

در علوم شیلاتی، صید ضمنی به گرفتار شدن آبزیانی گفته می‌شود که صیادان، با هدف صید آنها تورریزی نکرده‌اند اما آن آبزیان در تور گرفتار می‌شوند و در عمده مواقع نیز جان خود را از دست می‌دهند. تورهای ترال کف، که با هدف صید آبزیانی چون میگو که در بستر دریا زندگی می‌کنند گسترده می‌شوند، به صورت کیسه‌ای عظیم در بستر دریا کشیده می شوند و تمام آبزیانی که سر راه آنها قرار بگیرد را صید می‌کنند.
از این رو بسیاری از گونه‌های کف‌زی و حتی آنهایی که در لایه‌های میانی آب زندگی می‌کنند، به شکل صید ضمنی قربانی این روش صید می‌شوند. اغلب گونه‌های سفره‌ماهیان به دلیل رفتار طبیعی‌شان در بیشتر مواقع در بستر دریا حضور دارند از گونه‌هایی هستند که به تعداد زیاد در تورهای ترال کف گرفتار می‌شوند.
حتی برخی از گونه‌های سفره ماهی در در لایه‌های میانی آب زندگی می‌کنند، مانند سفره‌ماهی‌های عقابی، پوزه گاوی و مانتاها نیز از گرفتار شدن در تورهای ترال در امان نیستند.
اما بررسی صید ضمنی سفره‌ماهیان در تورهای صید ترال در سواحل جنوبی ایران، در عین تلخ بودنش، یک موضوع مهم را نشان داد؛ این‌که برخلاف تصور پژوهشگران تنوع زیستی دریایی «سفره‌ماهی پروانه‌ای شاخک‌دار» گونه‌ای که آخرین بار بیش از سه دهه قبل در آب‌های کشور پاکستان مشاهده شده بود و تصور می‌شد برای همیشه از روی سیاره زمین محو شده، هنوز منقرض نشده است.
این موضوع را گروهی پژوهشی به سرپرستی «محسن رضائی عطاقلی‌پور» متوجه شد. «مشاهده ما یک یا چند فرد نبود! بلکه با جمعیتی از این گونه مواجه شدیم که حدود ۱۵ درصد از صید ضمنی سفره‌ماهیان در روش صید ترال کف که برای صید میگو در هرمزگان و بوشهر استفاده می‌شود را شامل می‌شد.» این را رضائی‌عطاقلی‌پور می‌گوید.
مرگ میلیونی سفره‌ماهی‌ها در تور صیادی
پانزده درصد از کل سفره‌ماهی‌های گرفتار شده در تورها، عدد بسیار بزرگی است. چرا که مشاهدات رضائی‌عطاقلی‌پور، او را به تخمینی اعجاب‌آور رسانده: «تنها در فصل صید میگو در استان بوشهر و هرمزگان، یعنی حدود سه ماه به ترتیب در نیمه دوم تابستان و نیمه اول پاییز، حدود ۵۰۰ شناور صید ترال هر سال چیزی بیش از ۱۰ میلیون سفره‌ماهی از گونه‌های مختلف را صید می‌کنند که متاسفانه تعداد زیادی از آنها تلف می‌شوند. سفره‌ماهی پروانه‌ای شاخک‌دار یکی از این گونه‌هاست.»
Gymnura tentaculata نام علمی است که برای این گونه انتخاب شده است. گونه‌ای از سفره‌ماهیان پروانه‌ای که به دلیل دو زائده کوچک در قسمت سر، پسوند «شاخک‌دار» برای نامش انتخاب شده است. همانند بسیاری از گونه‌های سفره‌ماهیان، خاری زهرآگین در ناحیه دم این گونه وجود دارد، هرچند در این گونه خارِ دمی بسیار کوچک است و در بعضی از افراد نیز دیده نمی‌شود. رژیم غذایی خانواده سفره‌ماهیان پروانه‌ای نیز عمدتاً از ماهیان استخوانی کوچک، نرم‌تنان و سخت‌پوستان بستر دریاست که احتمالاً در مورد این گونه نیز رژیم غذایی به همین شکل است. نخستین بار در دهه ۱۸۳۰ میلادی پنج نمونه از این گونه به موزه تاریخ طبیعی فرانسه برده می‌شود. سپس دو پژوهش‌گر به نام‌های «مولر» و «هنل» در سال ۱۸۴۱ در اولین مطالعه‌ای که به عنوان اولین مطالعه جامع انجام شده بر روی طبقه‌بندی سفره ماهی‌ها در طول تاریخ انجام شده، 50 گونه جدید از این ماهی‌های شگفت‌انگیز را بر اساس نمونه‌های موجود شناسایی و نام‌گذاری می‌کنند که سفره‌ماهی پروانه‌ای شاخک‌دار یکی از آنها است.
رضائی عطاقلی‌پور می‌گوید که اطلاعات مربوط به این گونه بسیار کم است و علاوه بر این از بیش از سه دهه قبل مشاهده‌ای از آن ثبت نشده است: «آخرین مشاهدات از این گونه به سال 1973 میلادی (1352 هجری‌شمسی) در هندوستان و سال 1986میلادی (1365 هجری‌شمسی) در پاکستان بازمی‌گشت. پس از این به دلیل آن‌که گزارش دیگری از مشاهده این گونه وجود نداشت به عنوان گونه‌ی شدیدا در معرض خطر (CR) با توضیح احتمالاً منقرض شده طبقه‌بندی شده بود.»
او حتی معتقد است که توصیف اولیه گونه نیز به طور دقیق انجام نشده: «توصیف این گونه تنها در نیم صفحه، بدون هیچ تصویری و تنها از روی همان پنج نمونه اولیه انجام شده که در حال حاضر یکی از نمونه‌ها مفقود شده و سایر نمونه‌ها نیز به دلیل گذشت زمان، ریخت طبیعی خود را از دست داده‌اند. به همین دلیل نیاز است تا با استفاده از نمونه‌ها و اطلاعات جدید این گونه مجددا توصیف شود.»
بازگشت از انقراض
حالا در پایش‌های انجام شده در سال‌های ۹۹-۹۸ در پروژه «حفاظت از کوسه‌ماهیان و سفره‌ماهیان ایران» که توسط موسسه غیردولتی و غیرانتفاعی «حفاظت از محیط زیست قشم» و با حمایت موثر جوامع محلی، کارشناسان ایرانی و بین‌المللی، داوطلبان و نهادهای علمی کشور همچون موسسه تحقیقات شیلات ایران و دانشگاه شهید باهنر کرمان در حال انجام است، نمونه‌هایی جدید از گونه به دست آمده است؛ نمونه‌هایی که تماماً از میان سفره‌ماهیان مرده‌ی گرفتارشده در صید ضمنی جمع‌آوری شده‌اند و اطلاعات ارزشمندی را در خصوص زیست‌شناسی و وضعیت حفاظتی این گونه در اختیار محققان قرار داده‌اند. خبر مشاهده‌ی مجدد این گونه نیز در ژورنال علمی معتبر اوریکس (ORYX) منتشر شده است. به گفته رضائی عطاقلی‌پور «اگرچه این گونه منقرض نشده اما در سه نسل گذشته (حدود ۳۰ سال) بیش از ۸۶ درصد جمعیت خود را از دست داده و بنابراین در لیست سرخ به روز شده IUCN کماکان به عنوان گونه‌ای شدیداً در معرض خطر معرفی شده است.»
مشاهدات رضائی عطاقلی‌پور و همکارانش نشان می‌دهد که این گونه در بسترهای ماسه‌ای و گلی، از نقاط بسیار کم‌عمق نزدیک به ساحل تا عمق ۸۷ متری دریا زندگی می‌کند و در حال حاضر پراکنش جغرافیای آن تنها به آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان محدود می‌شود: «همین موضوع مسئولیت ما را در قبال این گونه افزایش می‌دهد چون سرنوشت آن به دست ماست. اینکه وضعیت این گونه را بهبود دهیم یا آن‌که بار دیگر و شاید این‌بار برای همیشه، منقرض شود.»
نه فقط این‌گونه، که بسیاری گونه‌های دیگر سفره‌ماهیان هم وضعیت مناسبی ندارند: «بیش از نیمی از ۳۶ گونه سفره‌ماهی که ما ضمن پایش‌های صورت‌گرفته در این پروژه در منطقه شناسایی کرده‌ایم در لیست سرخ IUCN به عنوان گونه‌های تهدید شده با یکی از علائم آسیب‌پذیر (VU)، در معرض خطر (EN) و یا به شدت در معرض خطر (CR) طبقه‌بندی شده‌اند.»
فارغ از کشف مجدد این گونه، پروژه «حفاظت از کوسه ماهیان و سفره ماهیان ایران» یافته‌های موثر دیگری درباره تنوع زیستی دریایی و حفاظت از این آبزیان باستانی به دست آورد که باعث شد جایزه بین‌المللی «آینده برای طبیعت» در سال ۲۰۲۱ به این پروژه اهدا شود.
کم‌توجهی به سفره‌ماهیان
به طور عمومی، تخریب زیستگاه‌های دریایی و به طور خاص در مورد سفره‌ماهیان، صید ترال مهم‌ترین تهدیدها هستند.
رضائی عطاقلی‌پور اطلاع‌رسانی و آموزش را کلید حفاظت از سفره‌ماهیان می‌داند: «کوسه‌ماهیان و سفره‌ماهیان به عنوان شکارچیان میانه تا راس هرم غذایی هستند که نقش کلیدی و بدون جایگزینی را در حفظ و پایداری زیست بوم های دریایی ایفا می‌کند. متاسفانه بسیاری از گونه‌های این آبزیان زیبا و منحصر به فرد در معرض انقراض هستند اما به دلایل مختلفی از جمله کاریزماتیک بودن کوسه‌ها، آنها بیشتر از سفره‌ماهیان مورد توجه هستند در صورتی که سفره‌ماهیان نیز همانند کوسه ماهی‌ها و حتی در برخی موارد بیشتر از آنها، از نظر حفاظتی دچار وضعیت بحرانی هستند.»
نصب دستگاه‌های کاهنده صید ضمنی بر روی تورهای صیادی و همچنین آموزش صیادان در مورد نحوه‌ی صحیح رهاسازی سفره‌ماهیان از تورهای صیادی از جمله اقداماتی است که می‌توان برای حفظ سفره‌ماهیان و جلوگیری از مرگ و میر آنها انجام داد: «به طور کلی صیادان هم علاقه‌ای به صید سفره‌ماهیان ندارند چرا که این آبزیان اغلب فاقد ارزش تجاری هستند و همچنین به دلیل داشتن خار سمی برای صیادان خطرناک هستند. از این رو گرفتار شدن آنها در تور برای صیادان می‌تواند دردسرساز باشد و خوشایند نیست. به همین دلیل صیادان از روش‌هایی که بتواند میزان صید ضمنی این آبزیان در تورهای صیادی را کاهش دهد استقبال می‌کنند.»
اما از طرفی اطلاعات ما درباره سفره‌ماهیان نیز بسیار کم است. آن‌طور که رضائی عطاقلی‌پور می‌گوید، در حال حاضر به درستی نمی‌دانیم که در خلیج فارس و دریای عمان دقیقا چند گونه از سفره‌ماهیان وجود دارند: «بخشی از آن به علت کمی مطالعات انجام شده در منطقه است و بخش دیگر آن به خاطر ابهامات موجود در خصوص طبقه‌بندی سفره‌ماهیان و کمبود اطلاعات در سطح جهانی است.» با این حال این را می‌دانیم که تهدیدهای فراوانی اکوسیستم‌های دریایی در جنوب ایران را تهدید می‌کنند. از صید بی‌رویه آبزیان و روش‌های صید که باعث آسیب به جمعیت‌های گونه‌های مختلف آبزیان می‌شوند گرفته تا تخریب زیستگاه‌های دریایی و ورود آلودگی‌های مختلف به پهنه‌های آبی تهدیدهایی هستند که باید برای آنها برنامه‌ریزی شود.
بسیاری از گونه‌های ریز و درشت آبزیان ممکن است در بی‌خبری منقرض شوند و انقراض هر گونه به معنای برهم خوردن تعادل زیستگاه‌ها و به خطر افتادن سایر گونه‌ها در آینده است.
موضوع صید ترال کشتی‌های چینی حالا چند وقتی است که با ورود مجلس متوقف شده است اما سایر تهدیدها از جمله صید سنتی میگو کماکان ادامه دارد. تهدیدی که نیاز به توجه سازمان‌های متولی حفظ و بهره‌برداری از زیستگاه‌های دریایی دارد.

|پیام ما| آسمان هنوز در بسیاری از کشورها پر از دود است و زبانه‌های آتش راهشان را به شهرها و روستاها هم باز کرده‌اند. از آمریکا تا اروپا و ایران هر روز بر میزان جنگل‌ها و مراتع خاکسترشده افزوده می‌شود و جان‌باختگان این حوادث هم کم نبوده‌اند. در همین روزها آتش هر روز در میانکاله زبانه می‌کشد، 80 هکتار از نیزارهای دریاچه زریوار خاکستر شده و حریق در ارتفاعات صعب‌العبور جنگل‌ها و مراتع کوه شره واقع در روستای شیخ هابیل مرز کهگیلویه و چرام برای چهار روز شعله کشید.

آتشی که چهار روز و شب کوه شره را می‌سوزاند، حالا نفس‌های آخر را می‌کشد. امید سجادیان، دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیست و‌ منابع طبیعی استان کهگیلویه‌و بویراحمد می‌گوید دیروز (شنبه) تازه توانسته‌اند این آتش را مهار کنند. هنوز میزان دقیق خسارت‌ها روشن نیست اما برآوردهای اولیه از سوختن 35 هکتار از جنگل‌های کوه‌شره حکایت دارد. در حالی که دو روز پیش هم رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان کهگیلویه از شواهدی مبنی بر عمدی‌بودن این حریق گفته بود، سجادیان هم از رد دخالت‌های انسانی در این حریق چهارروزه خبر می‌دهد. او به «پیام‌ما» می‌گوید: «همچنان صحبت از دخالت‌های انسانی مطرح است. این در حالی است که پیگیری برای مقابله با چنین اتفاقاتی دیده نمی‌شود. سازمان‌ حفاظت محیط زیست، منابع طبیعی و وزارت جهاد‌کشاورزی باید پیگیر شوند تا به جواب برسند که چه کسانی در مناطق تحت کنترل آنها به راحتی آتش برپا می‌کنند و کسی هم پیگیر آنها نیست.»
اینطور که دیروز عباس حسن‌زاده، رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان بویراحمد گفته، روز جمعه دو آتش‌سوزی دیگر هم در جنگل‌های بویراحمد رخ داده است؛ یک آتش‌سوزی در جنگل‌های منطقه «گلال شعدالی» بخش لوداب که ساعت ۱۶شروع و حدود ساعت ۲۰مهار شد و دیگری حریقی در حوزه منطقه «زی‌زی» بخش لوداب که حدود ساعت ۱۳شروع و تا ساعت ۲۲ کنترل شد. حسن‌زاده به ایسنا توضیح داده که علت این آتش‌سوزی‌ها «خطا و سهل‌انگاری انسانی» بوده است و در نهایت هر دوی این آتش‌سوزی‌ها به 15 هکتار از منطقه آسیب‌زده است.
آتش‌‌سوزی‌های عمدی در حالی مدت‌هاست به یکی از معضلات مراتع و جنگل‌ها بدل شده که همچنان از ورود جدی دستگاه قضا به این حوزه خبری نیست. دیروز هم علی کلانه، رئیس ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله از عمدی بودن آتش‌سوزی‌ها در میانکاله خبر داده و به «پیام‌ما» گفته بود: «از فروردین‌ماه 1400 تاکنون، میانکاله 26 بار آتش گرفته. هر 26 آتش‌سوزی عمدی است؛ ما اینجا مشکل رعد‌وبرق و یا سایر مسائل طبیعی دیگر را نداریم. نیروهای امنیتی مثل سپاه و اطلاعات و نیروی انتظامی به دنبال جواب هستند. من نمی‌توانم هیچ اظهار نظری در این رابطه داشته باشم.»
دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیست و‌ منابع طبیعی استان کهگیلویه‌و‌ بویراحمد اما می‌گوید اگر مسئولان به دنبال شکایت و پیگیری باشند به دلیل نبود مستندات کافی به در بسته خواهند خورد. «به همین دلیل ارگان‌ها و مراجع بالادستی باید وارد عمل شوند. چرا که در آتش‌سوزی‌های زاگرس، تغییرات اقلیمی علت ثانویه و تشدید‌کننده هستند و علت اصلی و نخستین همان دخالت‌های انسانی به دلایل گوناگون است.» سجادیان پای یکی از سناریوهای همیشگی را پیش می‌کشد؛ زمین‌خواری. «ارزش زمین در برخی مناطق بالاست و این مناطق در نزدیکی جنگل‌ها قرار دارند. مراتع را آتش می‌زنند تا بر مقدار زمین‌هایشان افزوده شود و در نهایت چه اتفاقی می‌افتاد؟ هکتار هکتار جنگل می‌سوزد.» به گفته این فعال محیط زیست اما این فقط یکی از دلایل متعدد آتش‌سوزی‌های این منطقه است و «تعارض منافع آنقدر زیاد است که امکان پیگیری را سلب کرده است». او می‌گوید هنوز نمی‌دانند چرا و چگونه مناطق صعب‌العبور آتش می‌گیرند و چطور این آتش گردنه‌های بکر و کم رفت‌و‌آمد را در خود می‌گیرد. «همه این موارد نیاز به بررسی دارد. باید کمیته‌های مجزا برای آتش‌سوزی تشکیل شود و با جدیت با این اتفاق مقابله شود.»
22 مظنون آتش‌سوزی در الجزایر بازداشت شدند
آتشی که در الجزایر جان حدود 70 نفر را گرفته بود هنوز زبانه می‌کشد. دیروز عبدالمجید تبون، رئیس‌جمهور الجزایر اعلام کرد که ۲۲ مظنون به دست داشتن در آتش‌سوزی‌های گسترده اخیر در این کشور، بازداشت شده‌اند و عدالت در مواجهه با آنها اجرا می‌شود.
در آتش‌سوزی الجزایر تاکنون دست کم ۴۱ غیرنظامی و همچنین ۲۸ نظامی این کشور که برای کمک به آتش‌نشان‌ها، اعزام شده بودند کشته شده‌اند. اوضاع در یونان و آمریکا هم هنوز آرام نشده است و روز گذشته هزاران نفر از مردم ایالت مونتانا از ایالات غربی آمریکا به دلیل ادامه آتش‌سوزی‌های طبیعی، دستور تخلیه اجباری گرفتند. آتش‌سوزی جنگلی در مناطق روستایی جنوب شرق ایالت مونتانا در حالی رخ داد که تداوم هوای گرم و خشک در نواحی غربی آمریکا، باعث شعله ور شدن آتش و تشدید حریق‌ها در بیش از ده‌ها ایالت شده است.
یونان هم هنوز آرام نگرفته و جزیره اِویا درگیر آتش‌سوزی است. هرچند این آتش‌سوزی در نهایت باعث شد وزیر محیط زیست این کشور عزل شود اما خبری از فروکش کردن آتش دست کم در این جزیره نیست. بیش از 580 آتش‌سوزی در سراسر یونان از 27 ژوئیه رخ داد و صدها خانه را با خاک یکسان کرد و بسیاری از مشاغل را از بین برد. بزرگترین آتش‌سوزی یونان در 3 آگوست در اویا رخ داد و هنوز شعله‌ور است و بیشتر شمال این جزیره را نابود کرده است. این میان در چند روز گذشته، چندین متهم به ظن تلاش برای برافروختن آتش در یونان بازداشت شده‌اند.
در ترکیه هم هرچند آتش‌سوزی جنگل‌ها خوابیده اما سیل راهش را باز کرده و در مناطق شمالی این کشور تاکنون 38 کشته برجا گذاشته است. وضعیت در هوبی چین هم بهتر نیست و با وجود تخلیه شش هزار نفر از مناطق سیل زده چین، بیش از 21 نفر در این کشور کشته شدند.

|پیام ما| ستاد ملی مقابله با کرونا هفته گذشته با وجود آمار بی‌سابقه جان‌باختگان کرونا تعطیلی را تصویب نکرد اما این هفته در اولین روز کاری با ادامه روند بحرانی شیوع کرونا و افزایش انتقادات 6 روز را تعطیل اعلام کرد. 6 روزی که یک روز از آن جمعه و 2 روز دیگر به دلیل ایام سوگواری حسینی تعطیلی رسمی است. حالا این نگرانی وجود دارد که این ستاد و دستگاه‌های اجرایی چه تدبیری برای ضمانت اجرایی این تعطیلات و منع تردد میان استان‌ها اندیشیده‌اند. چرا که در تعطیلی گذشته بر خلاف دستور این ستاد بیشتر اصناف خصوصی همانند پاساژها، رستوران‌ها و … باز بودند و در عمل تعطیلات تاثیر چندانی بر روند شیوع ویروس کووید‌19 نگذاشت.

ستاد ملی مقابله با کرونا در جلسه روز شنبه 23 مردادماه، تصمیم گرفت که از روز دوشنبه ۲۵ مرداد تا شنبه ۳۰ مردادماه تعطیل اعلام کند. علیرضا رئیسی، سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا گفت: از روز یکشنبه 24 مردادماه ساعت ۱۲ منع تردد یا به عبارتی دیگر ممنوعیت تردد اعمال خواهد شد و نباید ترددی صورت گیرد، به جز موارد استثنا مانند آمبولانس‌ها و کامیون حمل غذا و … . بنابراین منع تردد از فردا ساعت ۱۲ ظهر تا صبح شنبه دو هفته آینده (آخر وقت جمعه پنجم شهریور) اعمال می‌شود. این منع تردد سراسری و بین استانی خواهد بود و در صورت تخلف، متخلفان جریمه می‌شوند. او ادامه داد: از روز دوشنبه ۲۵ مردادماه تا پایان روز کاری شنبه هفته آینده (۳۰ مردادماه) همه ادارات به جز مشاغل ضروری مانند ادارات برق، آب، اورژانس، نیروی انتظامی و … تعطیل خواهند بود.
بر اساس اعلام ستاد ملی مقابله با کرونا، تعطیلی ادارات شامل بانک‌ها، اصناف، ادارات و… است و تنها اصناف ضروری در گروه شغلی یک فعال خواهند بود.
رئیسی در مورد ضمانت اجرای این تعطیلات توضیح داد: همه دستگاه‌های اجرایی و ناظر باید به شدت و قدرت وارد عمل شوند و ضمانت اجرایی در ارتباط با تخلفات نیز میزان جرایم مشخص شده است و در این زمینه دادستانی، نیروی انتظامی و اصناف موظف به رعایت هستند.
پیش از این هم در آغاز موج پنجم کرونا تعطیلی 2 هفته‌ای اعلام شد اما این تعطیلی تاثیر چندانی نداشت چرا که به غیر از مراکز دولتی، دیگر اصناف برخلاف دستور ستاد مانند پاساژها، رستوران‌ها، ادارات خصوصی و … به فعالیت خود ادامه دادند و ضمانت اجرایی برای تعطیلی آنها وجود نداشت. اکنون هم ستاد ملی مقابله با کرونا برنامه مشخص و جدیدی را برای اجرای درست این تعطیلی‌ها اعلام نکرده است.
واردات 30 میلیون دز واکسن
در این جلسه همچنین، سید ابراهیم رئیسی بر تسریع در پرداخت مطالبات معوق کادر درمان و ایجاد انگیزه برای ادامه فعالیت آنها اظهار کرد و گفت: پرداخت مطالبات معوق کادر درمان باید جزو اولویت‌های سازمان برنامه و بودجه باشد. همچنین باید نسبت به ترمیم و تقویت بدنه کادر درمان از نیروهای دانشگاهی، نیروهای هلال احمر، نیروهای مسلح، نیروهای داوطلب و توانمند بسیجی، حوزویان و از عموم داوطلبان مردمی اقدام کنیم و نباید اجازه دهیم خدمات کادر درمانی دچار وقفه و اختلال شود.
رئیس‌جمهور اقدام ضروری و مهم بعدی را تسریع در روند واکسیناسیون عنوان و ضمن اعلام خبر قطعی شدن واردات ۳۰ میلیون دُز واکسن، گفت: نظر کارشناسان بر این است که برای کنترل وضعیت نامطلوب شیوع کرونا در کشور، باید ۶۰ میلیون دُز دیگر، واکسن تامین شود.
رئیسی با بیان اینکه بسنده کردن به تدوین و اعلام پروتکل‌های بهداشتی به تنهایی کافی نیست، گفت: باید برای لزوم رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی، الزاماتی تدوین و اجرا شود چرا که رعایت پروتکل‌های بهداشتی جزو حقوق اجتماعی عامه مردم است و اگر کسی این دستورات را رعایت نکند و باعث بیماری مردم شود، به حقوق آنها تعدی کرده است.
رئیس‌جمهور بر لزوم مراقبت شدیدتر از ترددهای مرزی و جلوگیری از ترددهای غیرمجاز تاکید کرد و اظهار داشت: آنچه تاکنون در این زمینه انجام شده لازم، اما ناکافی بوده و باید بر رعایت ضوابط بهداشتی در ترددهای مجاز نیز نظارت دقیق و موثر انجام شود. رئیسی همچنین از همه سازمان‌ها، ادارات، اصناف، اتحادیه‌ها و دیگر نهادهایی که مراجعات مردمی دارند، خواست تا با برنامه‌ریزی و طراحی‌های لازم زمینه کاهش مراجعات حضوری و ارائه خدمات در فضای دیجیتال را مهیا کنند.
رئیس‌جمهور در ادامه به موضوع تامین داروهای خاص برای بیماران کرونایی اشاره کرد: پس از بازدیدی که روز پنجشنبه از یکی از داروخانه‌ها داشتیم، مقرر شد داروهای مورد نیاز طی روزهای آینده در گام اول بین ۱۰۰ داروخانه و در گام دوم تا ۳۰۰ داروخانه توزیع شود تا دیگر شاهد تشکیل صف و تجمع در چند داروخانه نباشیم ضمن اینکه لازم است نظارت لازم بر روند توزیع در این داروخانه ها صورت بگیرد.
برپایی داروخانه و بیمارستان صحرایی
در روزهای گذشته تصاویری در فضای مجازی بخش شد که مردم را در صف و تجمعاتی در فضای بسته در داروخانه‌های دولتی و ویژه مانند 29 فروردین نشان می‌داد، به همین خاطر اعلام شده است که نیروی زمینی ارتش ساختمان یک داروخانه موقت کرونایی را در محل داروخانه ۲۹فروردین، تا روز دوشنبه برپا کند. هلال‌احمر نیز از برپایی 4 بیمارستان صحرایی برای بیماران سرپایی کرونا در مجاورت بیمارستان‌ها در سراسر کشور خبر داده است که یکی از این بیمارستان‌ها برپا شده و 3 بیمارستان دیگر هم در دستور کار قرار دارد. این نهاد اطلاعات بیشتری در مورد مکان این بیمارستان‌ها اعلام نکرده است.
جان‌باختن 466 بیمار در اثر کرونا
براساس اعلام وزارت بهداشت، در 24 ساعت منتهی به بعدازظهر شنبه 23 مردادماه ۴۶۶ بیمار کووید۱۹ جان خود را از دست دادند و مجموع جان‌باختگان این بیماری به ۹۷ هزار و ۲۰۸ نفر رسید. همچنین ۲۹ هزار و ۷۰۰ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد که ۴ هزار و ۱۵۴ نفر از آنها بستری شدند.
هیات مدیره سازمان نظام پزشکی مشهد: تعطیلی حرم مطهر رضوی ضروریست
در حال حاضر ۳۵۹ شهر کشور در وضعیت قرمز، ۵۹ شهر در وضعیت نارنجی، ۳۰ شهر در وضعیت زرد قرار دارند. یکی از شهرهای قرمزی که در وضعیت بحرانی قرار دارد مشهد است. روز گذشته اعضا هیات مدیره سازمان نظام پزشکی مشهد در دیدار با استاندار خراسان رضوی تاکید کردند که شرایط شهر به قدری وخیم است که تعطیلی حرم مطهر رضوی ضروری به نظر می‌رسد. همچنین اعضا این هیات خواستار سرعت گرفتن روند واکسیناسیون در مشهد شدند و تقاضا کردند برای کاهش آمار مرگ و میر بر اثر کرونا سهمیه داروی استان تا سه برابر سهمیه فعلی افزایش یابد. آنها اظهار کردند: برگزاری مراسم ختم متوفیان، باز بودن استخرها و باشگاه‌های ورزشی یعنی استقبال از مرگ. همچنین باید نظارت بر فعالیت هیات‌های مذهبی توسعه یابد و از تردد دسته‌های عزاداری در شهر جلوگیری شود. اعضا هیات مدیره نظام پزشکی مشهد در ادامه بر کاهش تعداد مسافران از طریق ورودی‌های زمینی، ریلی و هوایی به طور واقعی و انجام اجازه به سفرهای صرفا ضروری از این طرق تاکید کردند این در حالی است که علیرضا رئیسی، سخنگوی ستاد مقابله با کرونا، در روزهای گذشته از پربودن ۷۰ درصد ظرفیت هتل‌های مشهد خبر داده بود و مراکز فروش بلیت هواپیما و قطار هم همچنان به صورت گسترده در حال فروش بلیت به مقصد مشهد هستند.

|پیام‌ما| در پی انتشار یادداشتی در تاریخ 16 مردادماه به قلم آقای مهدی زارع، زمین‌شناس و کارشناس شناخته شده حوزه مدیریت بحران، در نقد عملکرد سازمان مدیریت بحران کشور، این سازمان جوابیه ای را خطاب به روزنامه «پیام ما» ارسال کرده که متن کامل آن به شرح زیر است:

با احترام؛ درپی درج مطلبی باعنوان «سازمان مدیریت بحران چه مسئولیتی دارد؟» در روز شنبه مورخ ۱۶/۰۵/۱۴۰۰با کد خبر ۵۷۶۹۳ به قلم آقای مهدی زارع، مطالب ذیل جهت درج و تنویر افکار عمومی ارسال می‎گردد، لطفاً دستور فرمایید بر اساس ماده ۲۳ قانون مطبوعات، جوابیه این سازمان درهمان صفحه درج گردد.
شرح واقعه: روز دوشنبه مورخ ۱۱ مرداد ۱۴۰۰ بارندگی به میزان ۴۰ میلی متر به مدت ۴۵ دقیقه، موجب بالا آمدن سطح رودخانه فصلی شهرستان آوج شد که متأسفانه موجب مرگ۵ نفر از سرنشینان یک خودرو شد. به اعتقاد کارشناسان علت حادثه تغییر اقلیم می باشد که در همین تابستان باعث سیل های مخرب در نقاط مختلف دنیا از جمله کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا و اروپا شده است.
– بر اساس ماده ۱۱ قانون مدیریت بحران کشور و شاخص‌های تعیین شده، سطح این حادثه شهرستانی برآورد شده است اما به‌دلیل درخواست مدیریت بحران استانداری قزوین، رییس سازمان مدیریت بحران شخصاً به محل اعزام و از نزدیک بر مدیریت و امدادرسانی به حادثه‌دیدگان نظارت کرد.
– نگارنده در بخشی ذکر کردند: «سازمان مدیریت بحران کمتر واکنشی در پیشگیری، هشدار و پاسخ نشان نداد» در حالیکه برای کسانی که کمتر آشنایی با مفاهیم مدیریت بحران دارند می‌دانند که پیشگیری فرایندی کوتاه مدت و آنی محدود به زمان وقوع حوادث نیست و در این مورد خاص اخطاریه سازمان هواشناسی که به موجب قانون مسئول هشدار مخاطرات جوی است در روزهای شنبه و یکشنبه صادر و مکرر از طریق رسانه‌های جمعی و خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی اطلاع‌رسانی شد.‌‌‌‌‌
نکته موجب تعجب ادعای عدم پاسخ است که باید گفت: مگر می‌شود با وجود دستگاه‌های خدمات‌رسان شبانه‌روزی مانند هلال احمر، اورژانس، راهداری، نیروهای نظامی و انتظامی و… که تا دور افتاده‌ترین نقاط کشور فعالیت دارند عملیات پاسخی انجام نشده باشد؟

|پیام ما|«هر قدر جیغ بکشند و بالا و پایین بپرند اگر مجلس به من اجازه رفتن از مجلس بدهد تهران را متحول می‌کنم». این یکی از کلیدی‌ترین جملات علیرضا زاکانی، شهردار منتخب شورای شهر تهران در جمع دانشجویان دانشگاه تهران بود. نشستی که به نظر می‌رسید زاکانی در آن قرار است پاسخ نامه بسیج دانشجویی دانشگاه تهران را بدهد. نامه‌ای که در آن اعضای بسیج دانشجویی ۷ دانشگاه به رفتن او از مجلس و حضورش در شهردار انتقاد وارد کردند. در این نامه از او خواسته شده بود به این دلیل که حضور زاکانی با آیین‌نامه شهردار تطبیق قانونی ندارد، شهردار شدن را نپذیرد. نماینده مردم قم روز پنجشنبه به جمع دانشجویان رفت تا انتقادات آن‌ها را پاسخ دهد. جلسه‌ای که بیشتر به ارائه برنامه‌های زاکانی گذشت، او بار دیگر مشکلات تهران را برشمرد البته از راهکارهای خودش رونمایی نکرد.

شهردار منتخب تهران، منتقدان حضورش در خیابان بهشت را ۷ گروه توصیف کرد. آنچنان که خبرگزاری فارس منتشر کرده، زاکانی در همان ابتدای جلسه خود با دانشجویان گفته است: تقریبا ۷ گروه این ایام صدایشان بلند است که یک گروه معاندین هستند که حرفشان به جایی برنمی‌خورد و یک گروه جریان سیاسی مخالف است که اساسش بر این است تا نگذارد یک فکر انقلابی در جامعه حاکم شود که من پاسخ آنها را هم نمی‌دهم. یک گروه هم که از لحاظ تفکر حس رقابت دارد و مشت‌اش در برابر ملت باز است چون 8سال کشور در دست آنان بود. زاکانی گروه سومی را کسانی می‌داند که نفع شخصی‌شان تهدید می‌شود و می‌گویند آدمی می آید که سابقه‌اش اینگونه نبوده که برای خود یا دیگران سودجویی کند. از نظر زاکانی گروه چهارم نگاه قبیله‌گری سیاسی و حس رقابت درون جریانی دارند. گروه پنجم هم از نگاه او کسانی هستند که دستگاه فکری‌شان اینطور است که هر اطلاعاتی را که می‌گیرند، بد تحلیل می‌کنند او با این گروه آخر کاری ندارد.
چرا دانشجویان بدون اطلاع دقیق بیانیه‌ای را صادر کردند
زاکانی ادامه داد: یک گروه احساسی هستند که وقتی می‌بینند یک نفر افتاده که همه لگد می‌زنند، می‌گویند که من هم لگد بزنم و بعد هم پشیمان می‌شوند و در نهایت یک گروه هم اطلاعاتشان غلط است و وظیفه می‌بینم که پاسخگوی آنها باشم و هر جنسی هم از این جنس پیدا کنم پاسخگویشان خواهم بود. رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس معتقد بود که دانشجویان جزو این گروه آخرند که چون اطلاعات دقیق نداشتند، بیانیه صادر کردند.
غیر از دانشجویان دانشگاه تهران پیش از انتخابات شهردار در شورای شهر تهران، شورای اصولگرایان قم نیز به حضور زاکانی در شهرداری تهران و رها کردن نمایندگی مجلس نیز انتقاد کرده بود. او در پاسخ به این انتقادات نیز در این جلسه گفته بود: این هفته در قم با حضرات آیات و دانشجویان و رسانه‌ها و گروه‌های جهادی دیدار کردم ولی رسانه‌های دوم خردادی را دعوت نکردم چون آدمی که خود را به خواب زده نمی‌توان بیدار کرد.
دنبال پست و مقام نبوده‌ام
رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس که کاندیدای پوششی انتخابات ریاست جمهوری هم بود و به نفع ابراهیم رئیسی از انتخابات کنار کشید در ادامه جلسه چندباری اعلام کرد که هیچ‌گاه دنبال مسئولیت نبوده است: من در عمرم دنبال هیچ مسئولیتی نبودم. یک موقع دانشگاه تهران بودم در غیابم مسئول ناحیه تهران کردند و بعد از 7ماه گفتند آنقدر پیش می‌روید سازمان بسیج عقب افتاده است. سال 77 که در ناحیه بسیج دانشجویی بودم با پای خودم نیامدم ولی بعد 7ماه سازمان بسیج بسیج شد که من را رئیس سازمان کنند و من گفتم نمی‌روم. بعد از یک سال و سه ماه وقتی در کربلا بودم قائم مقام سپاه زنگ زد گفت قرار شده هم باید مسئول ناحیه و هم مسئول بسیج دانشجویی باشی». او در این جلسه تاکید کرده «کسی که برای مسئولیت می دود به هیچ چیز نمی‌رسد» او همچنین اعلام کرد که به هرجایی که وارد شده، تحول ایجاد کرده است: «هیچ جایی نمی‌بینید که من وارد شده باشم که تحول ایجاد نشده باشد و در دوسال و سه ماه که در بسیج دانشجویی بودم دوبار به عنوان مدیر نمونه کشوری انتخاب شدم».
شهردار منتخب تهران درباره نحوه انتخابش در شورای شهر تهران نیز توضیح داد: «من روز عرفه در کربلا بودم و خبر نداشتم دوستان چه کار می کنند ولی قبلش به من گفته بودند و من هم گفتم «فکر می‌کنم» و از کربلا که آمدم گفتند که تو را جزو 12نفر انتخاب کرده‌ایم. او همچنین در ادامه گفته است، همه عرصه‌هایی که وارد آن شده با زور بوده است: «هیچ‌یک از این عرصه‌هایی که وارد شدم با پای خودم وارد نشدم و سه دوره نماینده بودم و هر سه بار را به زور ثبت نام کردم و جریان انقلاب به این نتیجه می‌رسید که باید این کار را انجام بدهم.» او معتقد است که اگر به شهرداری برود در آن تحول ایجاد می‌کند: هر قدر جیغ بکشند و بالا و پایین بپرند اگر مجلس به من اجازه رفتن از مجلس بدهد تهران را متحول می‌کنم. او در ادامه این جلسه به تغییر قانون و آیین‌نامه برای شهردار شدنش اشاره کرد:«اصل 85 قانون اساسی می‌گوید کسی غیر از مجلس نمی‌تواند قانون‌گذاری کند و مجوزی به دولت می‌دهد که اساسنامه می‌تواند بنویسد و به هیات تطبیق مجلس دهد تا بررسی کند، ببیند آن آیین‌نامه قانون هست یا نیست و اصل ۱۸۵ به دولت اجازه نوشتن آیین‌نامه بنویسد ولی آیین‌نامه قانون نیست». نبود رشته تحصیلی پزشکی هسته‌ای در آیین‌نامه شرایط احراز تصدی سمت شهردار و نداشتن سابقه ۹ ساله مدیریت از جمله چالش‌هایی است که زاکانی برای رسیدن به خیابان بهشت باید آن را حل کند.
تغییر آیین‌نامه شدنی است
شهردار منتخب تهران معتقد است که 4 سال پیش بیش از هزار شهردار انتخاب شد و یکسال بعد این بخشنامه توسط معاون وزیر کشور تنظیم شد و تا الان سه بار الحاقیه خورده و بخشنامه را افراد تنظیم کرده‌اند: «الان شهردار کرمانشاه دندانپزشک است و آقای طلا شهردار سابق اسلامشهر پزشک است و اینها از وزارت کشور حکم گرفته‌اند و عالمانه می‌گویم این بخشنامه ناقص است.» او تاکید کرد: «من به عمرم کار غیرقانونی نکرده‌ام و مقابل غیرقانونی‌ها ایستاده‌ام و هزینه‌اش را هم داده‌ام و کار شورای شهر صددرصد قانونی هست.»
او با اشاره به جلساتش با رئیسی بعد از کناره گیری از انتخابات نیز گفت «بعد از کناره گیری 4نوبت با‌ آقای رئیسی جلسه داشتم و به هیچ وجه یک کلمه درمورد هیچ وزارتخانه‌ای با ایشان صحبت نکردم و فقط بحث‌های تخصصی بود ولی از دو ماه قبل برخی دوستان می‌گفتند آقای رئیسی دنبال می‌کند که به دولت بروید و من مثل ماهی در می‌رفتم.»
لکه ننگ‌های شهری از نگاه زاکانی
شهردار منتخب تهران که روز چهارشنبه در گفت‌وگو با یکی از رسانه‌ها درباره ایده بازسازی محلات و کوچاندن مردم رونمایی کرده بود، در این جلسه گفت: دوستان شورای شهر هم آمدند و گفتند جمع‌بندی کردیم و ایده‌های تو را می‌خوانیم و من گفتنم 42سال است که در شهر مسیر اشتباه رفتیم و به کالبد شهر توجه کرده‌ایم نه به روح شهر؛‌ و به همین دلیل عدالت را نتوانستیم اجرا کنیم و فاصله شمال و جنوب را زیاد کرده‌ایم.
او که چندی پیش در گفت‌وگو با خبرنگار «پیام‌ما»، معتادان متجاهر را لکه ننگ خوانده بود، در جمع دانشجویان بار دیگر تکرار کرد: «جمع کردن زباله از سطل آشغال‌ها به شغل رسمی تبدیل شده است و نظرم این است که توامان باید به روح و کالبد شهر توجه شود و همه شهر باید مدرسه شود.»
زاکانی در پاسخ به سوالی در مورد چگونگی تهیه برنامه در زمانی کوتاه‌مدت تصریح کرد: 4-5 روز جهت‌گیری‌های خودم را گفتم و افراد با تجربه را دعوت و صحبت کردیم و عدد و رقم و قابلیت‌های شهر را گرفتم و دوستان تجربه خود را در این قالب به من دادند و من خودم خلق نکردم بلکه قالب دادم و آنچه را که به این قالب می‌خورد را چیدم بنابراین اعضای شورای شهر متعجب شدند که به عدد و رقم مسلط هستم.
زاکانی با بیان اینکه مدیریت شهرداری کار اجرایی نیست، ‌گفت: برای تهران یک افق و چشم‌اندازی معلوم خواهیم کرد و این را بین مناطق و 353محله تقسیم خواهیم‌کرد و در محله‌ها ذیل‌شان 1700مجلس و به هر مسجدی مطلوبیت خاص و عام بدهیم و با سازماندهی گروه‌های جهادی داخل این مسجدها خدمت به مردم ادامه بدهیم.
او با اشاره به نامه سوال برانگیز نامه سازمان بازرسی هم گفت: نامه سازمان بازرسی امری کلی است و ربطی به بنده ندارد و سخنگوی سازان بررسی هم اعلام کرد که در انتصاب 1100شهر قانون را ملاک قرار می‌دهد.
شهردار منتخب تهران درباره مدرک تحصیلی خودش گفت: شهرداری تهران کاملا مرتبط است و اساسا آنجا مثل ریاست جمهوری سطح اداره طوری نیست که بخواهد مدرک داشته باشد و شهرداری تهران یک دولت کوچک است.
فروش تراکم خط قرمز ماست
شهردار منتخب تهران با تاکید بر اینکه فروش تراکم و دست زدن به باغات تهران خط قرمز برنامه‌های اوست، اما راه انداختن تسهیلات در مسیر ساخت و ساز وظیفه ماست و این‌هایی که نمی‌توانند از بی‌عرضگی‌شَان است،‌ گفت: این‌ها عوارض را سه برابر کرده و شهر را قفل کرده‌اند.
زاکانی با اشاره به آلودگی هوای تهران با بیان اینکه جابجایی یک میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از طریق مترو انجام می‌شود، هم گفت: 70درصد مردم خودروی شخصی دارند و آلودگی مال خودروهای شخصی و موتورسیکلت است و حرکت در مسیر ساماندهی این‌ها یک امکان است.
شهردار منتخب تهران با بیان اینکه ما مسیری دنبال می‌کنیم که از همه ظرفیت‌های تهران به بهترین نحو استفاده کنیم و پل طبیعت 2و3 را که روی همت و حکیم می‌خورد را دنبال می‌کنیم که برج میلاد را از حالت جزیره‌ای درمی‌آورد و تبدیل به بزرگترین پیاده رو تفرجگاهی می‌کند و در پروژه بعدی پردیسان را از این سمت اتوبان وصل می‌کنیم و این پروژه 2-3 برابر پل طبیعت است.

معاون وزارت نیرو در دولت دوازدهم گفت: مردم باید به این نتیجه برسند که آب کم است، بنابراین باید نسبت به مراقبت از آن جدی‌تری باشیم. قاسم تقی‌زاده‌‌خامسی در گفت‌وگو با ایلنا، با اشاره به پروژه آب‌رسانی به دریاچه ارومیه گفت: تنها پروژه تکمیل‌نشده در بخش آب اتمام تونل زاب است که آب سد کانی‌سیب را برای احیای دریاچه ارومیه می‌رساند، طبق آخرین آمار تقریبا از 36 هزار متر حدود 540 متر باقی مانده که ظرف حداکثر 2 تا 3 ماه آینده و قبل از زمستان این تونل که یکی از بزرگترین و از سخت‌ترین اقدامات بوده به نتیجه می‌رسد و آب سد کانی‌سیب را به دریاچه منتقل می‌کند.
تقی‌زاده خامسی در ادامه به موضوع کم‌ آبی در خوزستان پرداخت و گفت: ما در این استان 10 سد داریم، در واقع نیمی از ذخایر آبی کشور در خوزستان وجود دارد، یعنی از 50 میلیارد متر مکعب ذخایر آبی 23 میلیارد متر مکعب در این استان است، امسال خوزستان 50 درصد کاهش بارندگی داشت و ورودی به سدها کاهش جدی داشته است. با وجود بارندگی بسیار پایین توانستیم از آب‌هایی که سال‌های قبل در سدها ذخیره شده بود، استفاده کنیم.

معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا با بیان اینکه وضعیت آب در کشور و از جمله خوزستان خوب نیست، گفت: تصمیم گرفته شده بود که در خوزستان شالیکاری به صورت غیرقانونی صورت نگیرد و بر اساس آن خروجی سدها تنظیم شود تا آب از کرخه به هورالعظیم برسد، اما متاسفانه در مسیر 300 کیلومتری کرخه تا هور اقدام به شالیکاری کردند و آب به صورت غیرقانونی به اراضی پمپاژ می‌شده که باعث شد آب به پایین‌دست و دشت آزادگان و هویزه برای آشامیدن انسان و دام نرسد.
معاون وزیر نیرو با تاکید بر اینکه باید جلوی کشت‌های پرآب‌بر و برنج‌کاری غیرقانونی گرفته شود، تا بتوانیم با همین ذخایر کم آب آشامیدنی شهرها و روستاهای مسیر را تامین کنیم، بیان داشت: امور آب خوزستان را به مسئولان استانی واگذار کردیم تا آب را به گونه‌ای مدیریت کنند که برای کشت پاییزه هم بتوانند از آب سدها استفاده کنند. مردم و مسئولان باید به این نتیجه برسند که ما در این کشور نمی‌توانیم در 17 استان برنج بکاریم، نمی‌توانیم صنایع پرآب‌بر احداث کنیم، این برنامه‌ها تنها کار مسئولان نیست، مردم هم باید به این نکته برسند که نمی‌توانیم آب را به این شکل مصرف کنیم، ساخت و سازها بهرحال صورت می‌گیرد، پول و اعتبار باشد کار انجام می‌شود، اما در سطح ملی؛ مردم باید به این نتیجه برسند که آب کم است و روزهایی که آب زیادی داشته باشیم ، طولانی نیست، بنابراین باید نسبت به مراقبت از آب جدی‌تری باشیم.

|پیام ما| مسئله کم‌آبی امروز یکی از مهم‌ترین مسائلی است که بشر در تمام نقاط دنیا با آن روبه‌رو است. اما آنچه در مطالعات جهانی بیش از محدودیت منابع بر آن تاکید می‌شود، موضوع مدیریت منابع آب است. امری که در مواقعی می‌توان این بحران را به اشکال مختلف تشدید کند. مطالعه‌ای که گروه بانک جهانی در 19 شهر کم‌آب دنیا انجام داده است، حاوی تجربیات و ابتکاراتی برای مواجهه با این مسئله جهانی است. اقداماتی که در برخی مواقع توانسته با مدیریت تقاضا، تغییر در رویکردهای تامین آب مثل بهره‌گیری از آب خاکستری و مواردی این‌چنین، مساله آب را مدیریت کنند.

گزارشی که بانک جهانی در خصوص تجربیات شهرهای مختلف دنیا در مواجهه با کم‌آبی منتشر کرده است، به گفته تدوین‌کنندگان آن یک مطالعه جامع در مورد مسائل مربوط به آب نیست پاسخ و ابزاری هم برای حل چالش‌هایی که شهرهای کم آب ممکن است با آن مواجه شوند ارائه نمی‌کند. بلکه بیشتر به دنبال افزایش آگاهی در مورد نیاز به تغییر الگو به ویژه در حوزه مدیریت آب شهری در شهرهایی است که با کمبود آب روبه‌رو هستند. تا از این طریق امنیت تامین آب شهری را در این شهرها بهبود پیدا کند.
مراکش؛ آبیاری زمین‌های گلف
یکی از شهرهایی که در این گزارش به آن اشاره می‌شود، مراکش است. شهری در دامنه کوه‌های اطلس، که با داشتن سالانه 10 میلیون گردشگر، پایتخت گردشگری و توریستی کشور مراکش محسوب می‌شود. مراکش از دیرباز با مسئله آب روبه‌رو بوده و یکی از کشورهای خشک و کم آب محسوب می‌شود. شهر توریستی مراکش در مقطعی با افزایش ناگهانی تقاضای آب روبه‌رو شد. بر اساس اطلاعات گزارش بانک جهانی، توسعه گردشگری در این شهر تامین آب آن را با چالش مواجه کرد. از آنجا که بخشی از اقتصاد کشور مبتنی بر گردشگری، به ویژه در زمینه ورزش گلف است، احداث بیش از 12 زمین گلف و استراحتگاه مربوط به آن، تعادل این شهر را در زمینه تامین آب به هم زد. اما مراکش با بازچرخانی آب و تصفیه فاضلاب (عمدتاً برای آب‌رسانی به زمین‌های گلف) با این بحران مواجه شد.
امان؛ تصفیه مجدد آب
امان پایتخت اردن شهر دیگری است که به عنوان شهری با بحران کم‌آبی مورد توجه قرار گرفته است. اردن یکی از کم آب‌ترین کشورهای دنیاست که به طور مداوم با تنش آبی روبه‌رو است. امان که پایتخت این کشور و بزرگترین شهر آن است، به دلیل افزایش آمار پناهندگان، به یکباره با افزایش جمعیت روبه‌رو شد. گزارش بانک جهانی می‌گوید فاصله بین عرضه و تقاضا برای آب هر روز در این شهر در حال افزایش است. راهکاری که در این شهر برای مواجهه با مساله آب به کار گرفته شد، اقدامات حفاظتی، تصفیه مجدد از آب بود که تا حدودی توانست کسری موجود را در تامین آب جبران کند. اردن سیاست‌هایی مثل شیرین‌سازی آب دریا و توسعه زیرساخت‌های انتقال آب را هم برای رفع این بحران در پیش گرفته است.
سنگاپور؛ مدیریت تقاضا
سنگاپور هم از جمله شهرهایی است که در این گزارش مورد بررسی قرار گرفته است. طبق بررسی‌های این گزارش در اوایل دهه 1960 سنگاپور برای اطمینان از دسترسی به منابع آب، دو قرارداد با جوهور -ایالتی در مالزی- امضا کرد. یکی از این توافقنامه‌ها در سال 2011 به پایان رسید و قرارداد دیگر که در حال حاضر بیش از نیمی از تقاضای آب سنگاپور را تامین می‌کند، در سال 2061 به پایان می‌رسد. وابستگی سنگاپور به جوهور برای تأمین آب آن، مالزی را تحت فشار سیاسی قرار داده است. سنگاپور در گذشته، با تنش آبی روبه‌رو بوده، اما با درک عمیق از وابستگی به آب برای بقای خود، در حال تحول عمیق در بخش آب با هدف خودکفایی کامل تا سال 2060 است. چالش‌های آب سنگاپور با چالش‌های توسعه مانند محدودیت زمین و طبیعت همراه است. رشد سریع اقتصادی، شهرنشینی و صنعتی شدن در سنگاپور بر همه ابعاد توسعه اثر می‌گذارد. هنگامی که سنگاپور در سال 1965 مستقل شد، حدود 80 درصد آب مورد نیاز خود را از جوهور وارد می‌کرد. ظرفیت ذخیره آب محلی بسیار محدود بود، زیرساخت‌های زهکشی و فاضلاب از دست رفته بود و خشکسالی‌های مکرر و سیل هم بر جمعیت و هم بر فعالیت اقتصادی تاثیر گذاشته بود. اما با پیشرفت سنگاپور، برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌های زیربنایی آب آسان‌تر شد. از سال 1960 تا 1970 سنگاپور بر توسعه پروژه‌هایی برای واردات آب و رفع تقاضای فزاینده تمرکز کرد. تلاش‌های بعدی منجر به ایجاد منابع آب‌رسانی محلی، ارائه خدمات بهداشتی برای جمعیت رو به افزایش و جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب شد. در اواسط دهه 1980 بر توسعه حوضه‌های آبریز شهری و همچنین توسعه فناوری که منابع غیر متعارف آب را برای افزایش عرضه آب تولید می‌کرد، تمرکز کرد. بین سالهای 1960 تا 1970 ، سنگاپور برنامه‌های توسعه تامین آب توسط انگلیسی‌ها را ادامه داد و توسعه دو مخزن از سه مخزن موجود در حوضه آبریز مرکزی را آغاز کرد و طرح‌های رودخانه اسکودای و جوهور در جوهور توسعه یافت و به ترتیب تحت توافقنامه‌های آب 1961 و 1962 برای واردات آب وضع شد.
امروز سنگاپور برای مقابله با افزایش تقاضای آب و خشکسالی‌های احتمالی، همچنان بر راه‌حل‌های مهندسی برای عرضه تمرکز دارد. ساخت چندین کارخانه نمک‌زدایی و NEWater برای رسیدگی به افزایش تقاضا از جمله مواردی است که برای مدیریت آب شهری در مورد آن برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته است. در بخش تقاضا ، تمرکز بر سیاست‌هایی در جهت کاهش تقاضای داخلی است. سنگاپور همچنین در حال بررسی راه‌حل‌های صنعتی آب، مانند خنک‌کننده آب دریا و حداکثر بازیابی آب در فرآیندهای تولید است.
نویسندگان این گزارش معتقدند مدیریت ناپایدار منابع آب منجر به از بین رفتن منابع استراتژیک در بسیاری از حوضه‌های اصلی آب در جهان شده است. روایات بسیاری از رقابت و درگیری بر سر آب، آثار آلودگی منابع آب و افزایش آلاینده‌های آب و همچنین تبعات مصرف ناپایدار آب در گوشه و کنار جهان در حال شکل‌گیری است.
با کاهش میزان منابع موجود آب، وابستگی کشورها به آب‌های وارداتی که خارج از کنترل آنها هستند، افزایش و توان آنها برای واکنش به شوک‌های منابع کاهش پیدا می‌کند. از مالت تا نامیبیا ، و از هند تا برزیل، با چشم‌انداز جمع آب صفر مواجه هستیم. منابع آب شهری از منابع محدود تامین می‌شود و در مواردی این تامین شدن به قیمت آسیب زدن به بهره‌برداران این منابع در نقاط دیگر اتفاق می‌افتد.
بسیاری از شهرها به اهمیت استراتژیک مدیریت سالم آب واقف هستند. اما در بهره‌گیری از تاسیسات آب شهری از اهمیت این موضوع غفلت می‌کنند.
مدل‌های مدیریت آب شهری اغلب بدون توجه به اصول پایداری منابع است. مشکلات مربوط به کیفیت پایین آب، پوشش خدمات پایین و ضعف زیرساخت‌ها از دیگر مسائلی است که در مدیریت آب شهری به چشم می‌خورد. در نتیجه این نگاه خطی در مدیریت منابع، بسیاری از شهرها وقتی با کمبود منابع آب مواجه می‌شوند در تلاش برای افزایش منابع آب، ضعیف عمل می‌کنند.
این گزارش تاکید می‌کند شهرهایی که با کمبود آب روبه‌رو هستند، در نبود مدیریت صحیح، وجود چالش‌های آبی می‌تواند بر کیفیت زندگی، سلامت عمومی و رشد فراگیر ساکنان آنها به ویژه جوانان و زنان تاثیر منفی بگذارد. کمبود آب در مناطق شهری می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در وضعیت سلامت شهر داشته باشد و باعث بروز بیشتر بیماری‌های گوارشی در میان کودکان خردسال و آسیب به فعالیت‌های اقتصادی شود. این گزارش معتقد است در دورانی که مساله آب به اشکال گوناگون نمایان می‌شود، باید الگوی مدیریت منابع آب را از شیوه‌های خطی به سمت شیوه‌های پایدار و مدیریت یکپارچه هدایت کرد.

|پیام ما| در حالی که چندین کشور در اروپا و آمریکا با آتش‌سوزی‌های جنگلی شدید دست به گریبان‌اند. در چین و ترکیه، وقوع بارش‌های سیل‌آسا، جان 48 نفر را گرفته است. در هفته‌های گذشته آتش‌سوزی‌های جنگلی در یونان، روسیه، ایتالیا، اسپانیا، ترکیه و همچنین کالیفرنیا هکتارها هکتار جنگل را خاکستر کرده و خسارت‌های جانی و مالی بسیار برجای گذاشته است. ترکیب گرمای بسیار شدید و خشکسالی‌های طولانی مدت در بسیاری از مناطق جهان باعث وقوع بدترین آتش‌سوزی‌ها در حدود یک دهه اخیر شده و حالا با جان گرفتن دوباره شعله‌های آتش در جزیره اویا در یونان، وزیر محیط زیست این کشور عزل شده است.

جنگل‌های سبز یونان، به زمین‌های سوخته تبدیل شده و حالا شدت گرفتن این آتش‌سوزی‌ها، کابینه دولت یونان را تغییر داده. دیروز رویترز خبر داد که نخست وزیر یونان امروز با صدور حکمی، وزیر محیط زیست و انرژی این کشور را عزل کرده است. چندین کشور مدیترانه‌ای در هفته‌های اخیر گرمای شدید و آتش‌سوزی‌های بی‌سابقه را تجربه کرده‌اند، از جمله ترکیه که حداقل هشت نفر در جریان آتش‌سوزی‌های آن کشته شدند. در ایتالیا هم آتش به جان جنگل‌ها افتاده و در الجزایر آتش‌سوزی در منطقه کوهستانی بِربِر دست کم 69 کشته برجای گذاشته است.
تشدید خشکسالی و گرما – که هر دو به تغییرات آب و هوایی مرتبطند – همچنین به آتش‌سوزی‌های جنگلی در غرب ایالات متحده و منطقه شمالی سیبری در روسیه دامن زده است. دانشمندان می‌گویند هیچ تردیدی وجود ندارد که تغییرات آب و هوایی ناشی از سوزاندن زغال‌سنگ، نفت و گاز طبیعی منجر به حوادث شدیدتری شود.
آتش‌سوزی و تغییر کابینه یونان
آخرین خبرها درباره یونان حاکی از آن است که آتش‌سوزی جدیدی در جزیره اِویا آغاز شده است. در جنوب ناحیه‌ای که حریق گسترده جنگل‌ها را از بین برده و خانه ها را به آتش کشیده، 10 روز پس از شروع نخستین آتش‌سوزی شعله‌ها زبانه می‌کشند.
رویترز نوشته است که کیریاکوس میتسوتاکیس نخست وزیر یونان که پیشتر، طی هفته جاری بابت ناتوانی دولت برای مهار آتش‌سوزی‌ها از مردم این کشور عذرخواهی کرده بود، از تهیه طرح جامع ۵۰۰ میلیون یورویی برای تسریع در روند آتش سوزی‌ها خبر داده است. گفته می‌شود با انتصاب وزیر جدید محیط زیست، کریستوس تریاتوپولوس، معاون وزیر جدید، مسئولیت رسیدگی به مهار آتش‌سوزی جنگل‌های یونان را بر عهده گرفته است. دامنه آتش سوزی‌ها که از اوایل ماه آگوست آغاز شده، نهایتاً روز پنجشنبه به وزش باد شدید به جزیره «اِویا»، دومین جزیره بزرگ یونان رسید.
همچنین اینطور که ای‌بی‌سی‌ نیوز نوشته، بر اساس اعلام آتش‌نشانی یونان، چهار فروند هواپیما و شش فروند هلیکوپتر برای مهار آتش‌سوزی جدید اویا به همراه 23 آتش‌نشان و 10 خودرو اعزام شده‌اند. حریق بزرگتر که سوم آگوست رخ داده بود، بیشتر قسمت‌های شمالی جزیره را از بین برده و یکی از بدترین آتش‌سوزی‌های جنگلی شناخته شده در این کشور به حساب می‌آید.
با اینکه وقوع آتش‌سوزی در تابستان‌های گرم و خشک یونان متداول است، اما در پی موج گرمای طولانی و شدید امسال صدها آتش در سراسر این کشور شعله کشیده است. نخست وزیر یونان روز پنجشنبه این آتش‌سوزی‌ها را بزرگترین فاجعه محیط زیستی یونان در چند دهه اخیر توصیف کرد.
روز جمعه آتش‌نشانانی از رومانی، اوکراین، صربستان، اسلواکی ، لهستان و مولداوی به دنبال وقوع دوباری آتش‌سوزی در اویا به این منطقه آمدند؛ منطقه‌ای که با 125 هزار و 777 هکتار وسعت دومین جزیره بزرگ یونان است و اکنون 50 هزار و 900 هکتار آن آتش گرفته است.
این در حالی است که یورونیوز دیروز به نقل از سخنگوی آتش‌نشانی یونان نوشت: آتش‌سوزی‌هایی که بیش از دو هفته است یونان را درگیر کرده، مهار شده است. او گفته است که «از دیروز (دوازدهم آگوست)، هیچ جبهه فعالی باقی نمانده و فقط نقاط پراکنده‌ای وجود دارد.» طی دو روز گذشته بارندگی و دمای سردتر به آتش‌نشانان کمک کرده است. مقامات حفاظت مدنی هشدار دادند اما روز جمعه خطر آتش‌سوزی در چهار منطقه از جمله آتیکا، منطقه آتن، پلوپونز و جزیره اویا بسیار بالا بود.
بر اساس پیش‌بینی‌ها وزش باد شدید در آخر هفته نیز می تواند حریق را به سرعت گسترش دهد. این در حالی است که نخست‌وزیر یونان روز پنجشنبه گفت که کشور «امروز می‌تواند خوش بین‌تر باشد». هرچند او در عین حال هشدار داد که «ما در اواسط آگوست هستیم و هنوز روزهای سختی در پیش داریم».
بیش از 580 آتش‌سوزی در سراسر یونان از 27 ژوئیه رخ داد و صدها خانه را با خاک یکسان کرد و بسیاری از مشاغل را از بین برد. بزرگترین آتش‌سوزی یونان در 3 آگوست در اویا رخ داد و هنوز شعله‌ور است و بیشتر شمال این جزیره را نابود کرده است. این میان در چند روز گذشته، چندین متهم به ظن تلاش برای برافروختن آتش در یونان بازداشت شده‌اند.
آتش‌سوزی در شرق رم ایتالیا همراه با موج گرما
یورونیوز همچنین در گزارشی دیگر خبر داده که وقوع آتش‌سوزی شدید در حدود ۴۰ کیلومتری شرق رم، پایتخت ایتالیا باعث شد تا مردم در برخی از مناطق تخلیه شوند. همزمان دمای شهر رم به ۳۷ درجه سانتی‌گراد رسیده است. همچنین مناطقی از جنوب ایتالیا در هفته‌های اخیر دچار آتش‌سوزی شده‌اند به طوری که شعله‌های آتش جنگل‌های کالابریا، جزایر سیسیل و ساردینیا را در برگرفته است.
آتش سوزی ناشی از بادهای گرم روز پنجشنبه جنوب ایتالیا را فرا گرفت؛ یک روز پس از آنکه یک ایستگاه نظارتی در سیسیل دمای 48.8 درجه سانتیگراد (119.84 درجه فارنهایت) را گزارش کرد. برخی دانشمندان معتقدند این می تواند بالاترین درجه در تاریخ اروپا باشد.
موج گرما هم اکنون به سمت شمال در حرکت است و از سوی دیگر برخی آتش‌سوزی‌های پراکنده نیز در این بخش از ایتالیا به وقوع پیوسته است به طوری که ده‌ها خانواده از منطقه حفاظت‌شده مونت کاتیو در نزدیکی حومه رم تخلیه شدند چراکه آتش‌سوزی در آن منطقه گسترش یافته است.
از سوی دیگر آتش‌نشانان ایتالیایی در توییتر اعلام کرده‌اند که بیش از 500 عملیات در سیسیل و کالابریا انجام داده‌اند و از پنج هواپیما برای مهار شعله‌های آتش از بالا استفاده کرده‌اند. به گفته آنها اکنون وضعیت در جزیره «تحت کنترل» است.
ماریو دراگی، نخست وزیر ایتالیا نیز روز پنجشنبه قول داد برای بخش‌های آسیب‌دیده از آتش‌سوزی مساعدت مالی در نظر بگیرد و برنامه اقدام را برای کاشت مجدد درخت در مناطق جنگی پیش ببرد. از سوی دیگر او وعده داد که کار مقاوم‌سازی روستاها در برابر بلایای طبیعی را پیگیری کند.
515 هزار هکتار جنگل کالیفرنیا سوخت
نقشه آتش‌سوزی‌ها در سایت CalFire ، نوزده مورد آتش‌سوزی فعال در کالیفرنیا را با جزئیات نمایش می‌دهد. بر اساس اطلاعات این وبسایت، آتش‌سوزی دیکسی‌فایر که از چهاردهم جولای شروع شده، همچنان بزرگترین آتش‌سوزی کالیفرنیاست و 515 هزار و 756 هکتار را سوزانده است. ریور فایر که دوهزار و 619 هکتار را سوزانده نیز روی دومین پله قرار دارد. آخرین به‌روز‌رسانی CalFire در دوازدهم آگوست نشان می‌دهد، فقط 31 درصد از جنگل‌ها و مراتع این منطقه سالم مانده است.
این در حالی است که کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که آتش‌سوزی شمال کالیفرنیا احتمالا تا زمستان ادامه خواهد داشت.
آتش سوزی دیکسی تاکنون موجب تخریب و انهدام بیش از 900 ساختمان شده است. این 6 آتش سوزی بزرگ همچنین بیش از 700 هزار هکتار از اراضی این ایالت را سوزانده است. کارشناسان پیش بینی می‌کنند که آتش سوزی‌های مهیب و گسترده در شمال کالیفرنیا احتمالا تا زمستان ادامه خواهد یافت.
سیل در ترکیه جان 27 تن را گرفت
پس از آتش سوزی‌های ویرانگر جنگلی در ترکیه، سیل شمال این کشور را در بر گرفت. شمار قربانیان سیل در منطقه «دریای سیاه» واقع در شمال این کشور به ۲۷ نفر افزایش پیدا کرده است. تاکنون بیش از هزار و ۴۰۰ نفر به وسیلۀ قایق و هلیکوپتر از مناطق سیل زده تخلیه شده‌اند.
یورونیوز نوشته مقامات ترکیه می‌گویند که شمار کشته شده‌های سیل شدید در شمال این کشور به ۲۷ نفر رسیده است. سیل از روز چهارشنبه استان‌های ساحلی بارتین، قَسطَمونیه، سینوپ و سامسون در دریای سیاه را در بر گرفت و خانه‌ها و پل‌ها را خراب کرد و خودروها را با خود برد. همچنین صدها نفر با هلی‌کوپتر از شهرهای درگیر سیل تخلیه شدند.
این حادثه در حالی رخ داد که آتش‌سوزی در ترکیه نیز در هفته گذشته باعث مرگ دست‌کم هشت نفر شد و ده‌ها هزار هکتار جنگل در این کشور را ویران کرد.
چین و سیل‌های مهیب
در سوی دیگر جهان، پنج شهر استان «هوبِی» چین نیز درگیر سیل شده‌اند و تا کنون ۲۱ نفر جان خود را از دست داده‌ و چهار نفر مفقود شده‌اند. سیل علاوه بر آسیب رساندن به خانه‌ها و فروشگاه‌ها، سیستم های ارتباطی و حمل و نقل عمومی را دچار اختلال کرده است. تا کنون بیش از شش هزار نفر از مناطق سیل زده چین تخلیه شده‌اند و عملیات نجات همچنان ادامه دارد.
نیویورک‌تایمز به نقل از رسانه‌های محلی گزارش کرده است که بر اثر این سیل بیش از 7200 نفر به پناهگاه‌ها گریخته‌اند و نزدیک به 6000 نفر دیگر نیز اسکان داده شده‌اند. مقامات گفتند که بیش از 280 هزار نفر نیز بر اثر سیل، خسارت مالی دیده‌اند. خسارات مالی بسیار زیاد است: در لیولین ، بیش از 2700 خانه و فروشگاه زیر آب رفت ، 63 پل و حدود 7 مایل جاده تخریب شد و 221 ساختمان فرو ریخت. ویدیوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی نشان می داد که سیلاب های سریع در حال حرکت در خیابان‌ها و سبقت گرفتن از ساختمان‌ها هستند و خودروها در جاده‌های تخریب شده گیر کرده‌اند. بر اساس این گزارش چین پس از مدرنیزاسیون در زمانی که رهبران این کشور رشد اقتصادی را بر مقاومت در برابر وقایع آب و هوایی ترجیح دادند، با چالش‌های دلهره آور پدیده‌های ناشی از بحران اقلیمی روبه‌رو است. بسیاری از شهرهای این کشور در جذب و هدایت آب ناشی از باران های سیل‌آسا ناتوان هستند.
در اوایل ماه آگوست نیز ، دولت گفت 302 نفر در استان هنان بر اثر سیل از اواسط ماه ژوئیه جان خود را از دست داده‌اند، از جمله 14 نفر در یک تونل مترو که به سرعت در ژنگژو جاری شد. تابستان گذشته نیز باران های شدیدی بارید و صدها نفر را کشت و میلیاردها خسارت اقتصادی به بار آورد.

یک روز درمیان و گاهی روزی دو بار میانکاله گر می‌گیرد. دود آتش قبلی نخوابیده، کوله‌بارشان را برای آتش بعدی بسته‌اند. حالا یک پنجم مساحت خشکی میانکاله سوخته؛ آن هم جلوی چشم حافظانش. همان 20 نفری که آخر سر هم نفهمیدند که چه کسی جنگل را به آتش می‌کشد، اما می‌دانند که عمدی است. عمدی بودن آتش حتی در صحبت‌های مسئولان محیط‌ زیست استان مازندران هم تکرار شده اما تاثیر محسوسی در افزایش نیروها و امکانات نداشته. همه محیط‌بانان در آماده‌باش‌اند؛ سه ماه است که وضعیت این چنین است. قرار بر 72 ساعت کار و سه روز تعطیلی بود اما تعطیلی بی‌معنی است. ظهر، صبح، نیمه‌شب؛ هر ساعتی که آتش به میانکاله افتاده، رفته‌اند.

انگار بازی موش و گربه است. بازی تلخی است و بهایش را محیط‌بانان با خون و عرق می‌پردازند. آتش تازه خاموش شده و تانکر همان میان راه پر می‌شود؛ برای آتش‌سوزی بعدی که ممکن است چند دقیقه دیگر باشد. لباس‌ها غرق دوده است و چشم‌ها از دود و آتش و خستگی، خونین رنگ شده. عرق مخلوط شده با خون را با پشت دست از روی پیشانی‌شان پاک می‌کنند و آماده می‌شوند برای ماموریت بعدی.
تا به پایگاه برسند اقدامات اولیه انجام شده و تانکر خالی شده، دوباره آبگیری می‌شود. همان لحظه رسیدن به مرکز، تمام تجهیزات بار دیگر سرویس می‌شود. هنوز خستگی خاموشی قبلی از تن نرفته و می‌دانند که این قصه دنبال‌دار است.
برای هر آتش‌سوزی چند نفر اعزام می‌شوند؟ جواب به دو عامل بستگی داردِ: وسعت آتش و ظرفیت امکانات. منطقه‌ای که گاهی دو بار در روز آتش می‌گیرد کل تجهیزاتش یک تراکتور است، یک ماشین و چند موتور. هر چند که به گفته امید کاظمی، یکی از 20 محیط‌بان منطقه، همین هم اسقاطی است: «تمام زحمت روی دوش ماموران محیط زیست است و اغلب از هیچ جایی کمکی نمی‌رسد. حتی مشارکت مردمی هم نیست. فقط محیط‌بانان هستند و 4 وسیله اسقاطی که مجبوریم با آن‌ها آتش را خاموش کنیم. به اسم آن منطقه بودجه می‌گیرند ولی کمکی به ما نمی‌رسد.» یک هفته قبل، یکی از همین روزها بود که دو بار میانکاله آتش گرفت. یک بار 6 بعدازظهر در منطقه آزادگان و سه ساعت بعد منطقه دیگری در یولاف. فاصله بین دو محل چیزی حدود 10 تا 15 کیلومتر است و همین مسئله حر منصوری یکی از فعالان محیط زیست را به این باور رسانده که هر دوی این آتش‌سوزی‌ها کار یک نفر بوده. «من برای عکس با پهباد به منطقه رفته بودم و تصور می‌کنم که این فرد با موتور اقدام به این کار می‌کند تا قدرت مانور بهتری داشته باشد.»
با دست خالی آتش را مهار می‌کنیم
این آتش‌سوزی‌های پی‌در‌پی زخم‌های عمیقی بر تن محیط‌بانان گذاشته است. محیط‌بان کاظمی می‌گوید: «تحمل این حجم از فشار برای انسان نیست؛ این دیگر آدم مکانیکی می‌خواهد. وسیله‌ها حتی وسط کار خراب می‌شوند و مجبور می‌شویم با دست خالی برای خاموش کردن آتش اقدام کنیم. بچه‌ها فشار زیادی رویشان هست، در حدی زخمی می‌شوند و می‌سوزند که باید در بیمارستان بستری شوند اما وقتی منطقه سوخته را می‌بینند، سوختگی خودشان از یادشان می‌رود.»
در آتش‌سوزی ماه قبل اما یکی از همین محیط‌بانان تا مرز خفگی پیش رفته بود. «آتش 6 تا 7 متر زبانه می‌کشد، جوری که در فاصله 5 متری هم بایستی می‌سوزی. یکی از همکاران ما در همین آتش گیر افتاده بود و با هزار بدبختی توانستیم از مهلکه نجاتش دهیم، اما موقع فرار یکی از وسایل جاماند. به دلیل کمبود امکانات باز مجبور شدیم که با دست خالی برای خاموش کردن آتش اقدام کنیم تا همان وسیله اسقاطی را از آتش در بیاوریم.»
هر 26 آتش‌سوزی عمدی بود
میانکاله از فروردین‌ماه 1400 تاکنون 26 بار آتش گرفته. علی کلانه، رئیس ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله که به تازگی به این سمت منصوب شده به «پیام‌ما» می‌گوید: «هر 26 آتش‌سوزی عمدی است؛ ما اینجا مشکل رعد‌وبرق و یا سایر مسائل طبیعی دیگر را نداریم.» علت این همه حریق پی‌در‌پی چیست؟ او می‌گوید:«نیروهای امنیتی مثل سپاه و اطلاعات و نیروی انتظامی به دنبال جواب هستند. من نمی‌توانم هیچ اظهار نظری در این رابطه داشته باشم.»
آنچه مسلم است تعداد حریق‌هایی که عاملش عمدی خوانده می‌شود، افزایشی بوده. بنا به اطلاعات سازمان حفاظت از محیط زیست در سال 99 نیز بالغ بر 16 آتش‌سوزی در این منطقه رخ داده و امسال افزایشی 61 درصدی داشته است.
جهاد‌کشاورزی اقدامی برای خاموش کردن آتش نمی‌کند
محیط زیست تنها ارگانی بوده که برای خاموش کردن این حریق‌ها پیش قدم شده. کلانه می‌گوید: «سازمان ما متولی اطفای حریق نیست و وظیفه جهادکشاورزی است. اما در این مدتی که من مدیر هستم، ندیدم حتی یک بار هم جهاد برای خاموش کردن بیاید. به هر حال سازمان ما به صورت فوق‌العاده با همین تجهیزات و امکانات اندکی که دارد این کار را انجام داده.»کل نیرو و امکاناتی که این اداره در اختیار دارد، 20 محیط‌بان است و یک تراکتور به همراه تانکر آب و چند موتور.
هنوز علت آتش‌سوزی‌ها مشخص نیست و نیروهای امنیتی هم اطلاعاتی در این زمینه منتشر نکرده‌اند. حر منصوری اما علت این آتش‌‌ها را تعارض منافع بین بهره‌برداران می‌داند. او توضیح می‌دهد: «تضاد منافع بین بهره‌برداران مجاز و غیر‌مجاز عامل آتش‌سوزی است. بهره‌برداران اعم از محیط زیست که آنجا را حفاظت می‌کند و مردم بومی که آنجا دامداری، زمین کشاورزی و صیدگاه دارند به تعارض خوردند. بین افرادی که آنجا به صورت غیرقانونی ماری‌جوانا کشت می‌کنند یا شکار دارند درگیری‌هایی با محیط زیست به وجود آمده که اخیرا پیچیده‌تر شده و به همین دلیل هم آتش‌سوزی‌ها شدت گرفته است. در طول ده سال گذشته حداقل یک پنجم پناهگاه در قسمت خشکی دچار حریق شده و پوشش گیاهیش از بین رفته است.»
به گفته او تا چند سال پیش افرادی که عامل حریق بودند به سه دسته تقسیم می‌شدند: « یکی از دلایل حریق انتقام گرفتن از نیروی انتظامی یا محیط زیست به خاطر از بین بردن مزرعه و کشت‌های ماری‌جوانا بودند. این عده وقتی می‌دیدند نیروی انتظامی یا محیط زیست زمین‌های غیرمجاز ماری‌جوانا را از بین برده، برای انتقام منطقه را آتش می‌زدند. گاهی هم عاملان حریق صیادان غیرمجازی بودند که کومه‌شان را محیط زیست تخریب کرده بود. در این مورد بیشتر شروع آتش‌سوزی از جایی بود که کومه را آتش زده‌اند. در گذشته‌های دورتر هم آتش‌افروزان زمین‌خوارانی بودند که می‌خواستند ملکشان را توسعه دهند؛ مثلا هزار متر زمین داشتند و با آتش زدن منطقه، زمینشان را در سمت‌هایی از پناهگاه حیات وحش میانکاله توسعه می‌دادند. در واقع این افراد انارستان‌ها را می‌سوزاندند تا زمین را به شکل اراضی کشاورزی درآورند.»
در آتش‌های اخیر اما کمتر این الگوها تکرار شده. کاظمی که هفت، هشت سالی سابقه محیط‌بانی در میانکاله دارد درباره علت حریق‌های اخیر می‌گوید: «آتش‌سوزی‌ها تا سال‌های قبل غیرعمد و اتفاقی بود، آن هم در حد دو‌، سه مورد. ولی امسال حجم آتش‌سوزی خیلی بالا رفته و 99 درصدش هم عمدی است.»
به گفته این محیط‌بان آتش‌سورزی‌ها بیشتر در مناطقی رخ داده که پوشش گیاهی‌شان سازیل و انار است و ارتباطی هم بین مناطق وجود ندارد: «نمی‌توانیم بگوییم فردی مساحتی از زمین را آتش زده تا بعدا آن را تملک کند و یا هر دلیل دیگری؛ چرا که این نقاط هیچ ارتباطی با هم ندارند. یک بار ضلع شرقی را و بار دیگر ضلع غربی را آتش زدند. حتی احتمال اینکه آتش‌افروزان با برنامه این کار را کرده باشند، پایین است. این آتش‌سوزی‌ها صرفا برخاسته از یک ذهن بیمار است.»
منصوری اما تاکید دارد که علت آتش‌سوزی به نحوی انتقام گرفتن از محیط زیست، به دلیل وجود تضاد منافع بین بهره‌برداران است. نتایج نظرسنجی او از بومیان منطقه هم حاکی از نارضایتی مردم منطقه از محیط زیست است؛ به طوری که بومیانی محلی که مالک یک درصد از اراضی هستند حتی حاضر به خاموش کردن آتش نیستند: «مسلم است که تضاد منافع و تعامل نداشتن سازمان محیط زیست با مردم باعث این اتفاق شده و مردم تلاشی برای اطفای حریق و پایان دادن به این خصومت نکردند و این داستان همچنان ادامه دارد.»
با پایین رفتن آب، کنترل این شرایط سخت‌تر از قبل هم شده. به گفته محیط‌بان کاظمی، مساحتی بالغ بر 30 کیلومتر باز است و افراد به راحتی و بدون هیچ کنترلی وارد این منطقه حفاظت‌شده می‌شوند. با پس‌رفت خلیج منطقه خشکی گسترده‌تر شده و دست محیط زیست برای کنترل منطقه‌ای به این وسعت بسته است.

افزایش شمار جان‌باختگان بر اثر ابتلا به کرونا به بیش از ۵۰۰ تن در روز، بحران همه‌گیری کرونا در کشور را تشدید کرده است. این در شرایطی است که حالا با افزایش شمار جان‌باختگان سرانجام مسوولان کشور هم به این نتیجه رسیده‌اند که باید واردات واکسن افزایش یابد. در این میان سخنان علیرضا زالی، فرمانده ستاد مقابله با کرونای تهران و پاسخ جواد ظریف وزیر خارجه به او ابعاد جدیدی از سیاست‌های دولت در حوزه واردات واکسن را هویدا کرد.
همچنین بر اساس گفته سخنگوی ستاد مقابله با کرونا این ستاد قرار است محدودیت‌های بیشتری در هفته آینده برای مقابله با کرونا در نظر بگیرد.
در 24 ساعت منتهی به 22 مردادماه، ۵۲۷ بیمار کووید۱۹ جان خود را از دست دادند و مجموع جان‌باختگان این بیماری به ۹۶ هزار و ۷۴۲ نفر رسیده است. همچنین در این مدت ۳۹ هزار و ۱۱۹ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شده‌اند.
در حال حاضر ۳۳۶ شهر کشور در وضعیت قرمز، ۸۴ شهر در وضعیت نارنجی و ۲۸ شهر در وضعیت زرد قرار دارند.
در ماه جاری برای اولین بار پس از همه‌گیری ویروس کرونا تعداد جان‌باختگان در یک شبانه‌روز بیش از 500 نفر در کشور رسید و همچنان این وضعیت ادامه دارد.
تعداد بالای جان‌باختگان و مبتلایان سبب شده است که انتقادات شدید از سوی مردم در زمینه روند کند واکسیناسیون در شبکه‌های اجتماعی مطرح شود. حالا پس از تشدید بحران به نظر می‌رسد که عملی نبودن گزینه تولید واکسن داخلی در کوتاه‌مدت روشن شده و زمینه واردات بیشتر واکسن خارجی آماده شده است.
ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور، دیروز درباره واردات واکسن گفت: برای اختصاص ارز به واردات واکسن کرونا هیچ مشکلی وجود ندارد و واردات واکسن، هم‌زمان با تولید واکسن داخلی سرعت گرفته و این جزو اولویت‌های دولت است که معاون اول رئیس‌جمهوری با جدیت پیگیری می‌کند.
سید ابراهیم رئیسی در جلسه کمیته‌های تخصصی ستاد ملی مقابله با کرونا، اظهار کرد: یقین دارم اگر مردم به درستی در جریان خطرات وضعیت کنونی ویروس قرار گیرند، با رعایت همه‌جانبه دستورالعمل‌های بهداشتی و با اعمال کنترل‌ها و محدودیت‌های بیشتر، شرایط مناسبی در کنترل و غلبه بر این بیماری خواهیم داشتم و از مردم می خواهم در این مسیر دولت را یاری کنند.
او همچنین به صف‌هایی که در رابطه با واکسیناسیون و تهیه دارو شکل می‌گیرد اشاره کرد و گفت: این صف‌ها باید به سرعت جمع شوند و با مدیریت مناسب شاهد این گونه صف‌ها نباشیم، دارو به اندازه کافی وجود دارد و روند واکسیناسیون نیز سرعت خواهد گرفت.
او با تاکید بر اینکه کسب‌وکار مردم در کنار صیانت از سلامت و جان آنان اهمیت دارد، توضیح داد: باید مراقب باشیم کسب‌وکار و اشتغال مردم دچار آسیب نشود و نحوه مدیریت این موضوع باید از طرف ستاد ملی مقابله با کرونا برای آحاد مردم تببین شود.
رئیس‌جمهوری پرهیز از ترددهای غیرضروری و نقش آن در جلوگیری از شیوع ویروس را مورد تاکید قرار داد و گفت: کاهش تردد از جمله مسائل محوری در روند کنترل ویروس است بنابراین ترددها باید در ۱۰ روز آینده به شکل محسوس کاهش یابد.
او همچنین به لزوم رعایت تمامی اصول بهداشتی در مراسم عزاداری و سوگواری ایام محرم اشاره کرد و اظهار کرد: اعتقاد و باور قلبی داریم که این سوگواری‌ها می‌تواند تاثیر مثبتی در روح و روان جامعه و زندگی مردم داشته باشد، اما رعایت اصول بهداشتی در مراسم عزا و سوگواری‌ها امری ضروری است و حفظ و صیانت از جان مردم اولویت دارد.
برقراری محدودیت‌های
جدید از هفته آینده
در ادامه این جلسه علیرضا رئیسی سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا هم اظهار کرد: فردا در ستاد ملی درباره دستورالعمل‌ها و تشدید محدودیت‌ها، که به احتمال زیاد از هفته آینده ابلاغ می‌شوند، تصمیم گیری می‌شود؛ هم در حوزه تردد و کسب وکار و هم در زمینه آموزش و مسائل فرهنگی و ادارات دولتی مواردی مطرح می‌شود و در این زمینه باید به صورت جدی وارد عمل شویم زیرا راه دیگری جز این وجود ندارد که به سمت کنترل شدید رویم تا اینکه ورودی بیمارستان ها کاهش یابد. آمار بستری و مرگ و میر در حال افزایش است و راهی جز تشدید محدودیت‌ها وجود ندارد و باید ورود کنیم.
حرف‌های ‌زالی تقطیع شده است
پیش از این خبرگزاری صدا و سیما در خبری به نقل از علی‌رضا زالی فرمانده ستاد مقابله با کرونا در تهران نوشت: «هزینه داروهای کرونا چند برابر واردات واکسن شده است، اما اجازه خرید واکسن ندادند چون فکر می‌کردند گران است.
ما ۷۲۰ میلیون یورو خرج رمدسیویر کردیم و این پول را باید خرج واکسن می‌کردیم.
چطور در تحریم حاضریم تجهیزات نفتی را سه برابر قیمت بخریم، ولی در مورد واکسن این کار را نمی‌کنیم؟» پس از انتشار این خبر دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با انتشار اطلاعیه‌ای درباره اظهارات اخیر علیرضا زالی در مورد واردات نامناسب واکسن کرونا و مخفی کردن آمارهای مرگ اطلاعیه‌ای را منتشر کرد و تاکید کرد که این اظهارات، «به صورت تقطیع‌شده» منتشر شده است.
گفتنی است تا کنون ۱۴ میلیون و ۴۴۵ هزار و ۶۴۲ نفر دُز اول واکسن کرونا و سه میلیون و ۶۱۰ هزار و ۷۷۵ نفر نیز دُز دوم را تزریق کرده‌اند و مجموع واکسن‌های تزریق شده در کشور به ۱۸ میلیون و ۵۶ هزار و ۴۱۷ دُز رسید. بر اساس اعلام وزارت بهداشت تا تاریخ 16 مرداد ماه از 91.8 درصد از دزهای واکسن کسانی که مرحله اول را تزریق کردند و 99.7 درصد از دزهای واکسن کسانی که هر دو مرحله را دریافت کردند، از واکسن‌های خارجی هستند.

گروه طالبان روز گذشته در ادامه پیشروی‌های سریع‌اش در افغانستان کنترل شهر بزرگ قندهار را نیز به دست گرفت. قندهار بعد از کابل بزرگترین شهر افغانستان است. به این ترتیب راه طالبان برای پیشروی به سوی کابل هموارتر شد.

به گزارش سی‌ان‌ان، قندهار در جنوب افغانستان واقع شده است و طالبان هفته‌ها بود که این شهر را محاصره کرده بود. بسیاری از کارشناسان تصرف قندهار توسط طالبان را پایانی برای دولت تحت حمایت آمریکا در افغانستان توصیف کرده بودند. روز جمعه گروه طالبان در بیانیه‌ای اعلام کرد آنها توانسته‌اند دفتر فرمانداری قندهار، مرکز فرماندهی پلیس و دیگر مراکز عملیاتی در سراسر شهر را تصرف کنند. طالبان اعلام کرده که صدها خودرو نظامی و مقدار زیادی مهمات را نیز به غنیمت گرفته است. گل احمد کمین، نماینده پارلمان افغانستان گفته است او و بسیاری دیگر از به سمت پایگاه نظامی که در نزدیکی فرودگاه کابل واقع شده رفته‌اند و منتظرند در اولین پرواز از افغانستان خارج شوند. کمین گفته بسیاری از سربازان ارتش افغانستان تسلیم شده‌اند و باقی آنها نیز گریخته‌اند. کمین پیش‌تر به سی‌ان‌ان گفته بود نیروهای طالبان موفق شده‌اند به دروازه‌های قندهار برسند و وارد نبردهای پراکنده با نیروهای ارتش افغانستان شوند. قندهار در تقاطع 3 شاهراه مواصلاتی واقع شده است که به لحاظ استراتژیک از اهمیت زیادی برخوردار است. این شهر پیش‌تر مرکز عملیاتی نیروهای آمریکایی در افغانستان بوده است. تصرف این شهر توسط طالبان دستاورد بزرگی برای آنها محسوب می‌شود. البته طالبان تا قبل از تصرف قندهار مراکز 14 استان از 34 استان افغانستان را به دست گرفته بود.
اکثر تصرف‌های سرزمینی طالبان پس از آن انجام شد که نیروهای آمریکایی از افغانستان عقب‌نشینی کردند. خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در ماه مه انجام شد و انتظار می‌رود تا پایان ماه اوت همه آنها از افغانستان خارج شوند.
روز پنج‌شنبه نیز طالبان کنترل کامل شهر هرات، سومین شهر بزرگ افغانستان و بزرگترین مرکز شهری در غرب افغانستان را بدست گرفت. طالبان روز پنجشنبه فرمانداری هرات و ساختمان فرماندهی پلیس این شهر را تصرف کرد. کامران علی‌زایف رئیس شورای ایالتی هرات روز جمعه اعلام کرد که تمامی شهر به غیر از پایگاه نظامی هرات به تصرف طالبان درآمده است. یکی دیگر از اعضای شورای ایالتی هرات که نخواسته نامش فاش شود به سی‌ان‌ان گفته که طالبان زندان هرات را نیز تصرف کرده و تعداد بسیار زیادی از زندانیان این زندان را آزاد کرده است. قلعه نو، مرکز ایالت بادغیس که در شمال شرق افغانستان واقع شده نیز روز پنج‌شنبه توسط نیروهای طالبان تصرف شد. شهر غزنی که یکی از شهرهای کلیدی در امتداد جاده منتهی به کابل است نیز روز پنج‌شنبه به دست طالبان تصرف شد. البته طالبان برای تصرف این شهر مجبور شد وارد درگیری شدید و طولانی مدت با نیروهای نظامی شهر شود. غزنی تنها 150 کیلومتر با جنوب کابل فاصله دارد و در میانه شاهراهی قرار گرفته که کابل را به قندهار متصل می‌کند. با تصرف غزنی، حالا طالبان کنترل نقاط کلیدی در جنوب و شمال کابل را در دست دارد. پیش از این، موفقیت طالبان در تصرف بخش‌های از استان بغلان که در شمال کابل واقع شده است نگرانی مقامات آمریکایی را به دنبال داشت چراکه این مناطق نقشی کلیدی در دفاع از کابل ایفا می‌کردند. یکی از مقامات ارشد دولت آمریکا که با ارزیابی اطلاعاتی امنیتی دولت آمریکا از پیشروی طالبان آشنا است به سی‌ان‌ان گفته است این امکان وجود دارد که کابل طی یک یا دو ماه آینده توسط طالبان به محاصره کامل درآید و به این ترتیب به احتمال زیاد پایتخت افغانستان به سرعت سقوط کرده و در اختیار گروه طالبان قرار خواهد گرفت.
دولت آمریکا در واکنش به پیشروی‌های سریع طالبان اعلام کرده 3 هزار نیروی نظامی را به این کشور اعزام می‌کند تا خروج غیرنظامیان آمریکایی از سفارت آمریکا در کابل را تسهیل کنند و روند صدور ویزای مهاجرت برای اتباع افغان که در زمان حضور نیروهای آمریکایی به آنها در مبارزه با تروریسم کمک کرده‌اند را سرعت بخشند. برای این منظور نخستین گام آمریکا باید حفاظت از فرودگاه بین‌المللی کابل باشد. از این جهت بود که جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد یک گردان پیاده نظام از تفنگداران دریایی آمریکا و یک گردان دیگر از نیروهای ارتش آمریکا به فرودگاه کابل اعزام شده‌اند. وزارت دفاع آمریکا همچنین هزار نیروی نظامی ارتش و نیروهای آمریکا را برای کمک کردن در صدور ویزا به افغانستان اعزام می‌کند. اوایل روز پنج‌شنبه هفته گذشته سفارت آمریکا در کابل به شهروندان این کشور تاکید کرد که هر چه سریع‌تر خاک افغانستان را ترک کنند.
پیشرفت‌های سریع طالبان در عرصه سرزمینی در افغانستان واکنش جامعه بین‌المللی را نیز به دنبال داشته است. بن والاس، وزیر دفاع انگلیس روز جمعه اعلام کرده که به شدت نگران است که بعد از خروج آمریکا و انگلیس از افغانستان، القاعده بار دیگر به این کشور بازگردد. والاس با انتقاد از تصمیم آمریکا از خروج از افغانستان گفته است:«من به صورت علنی خیلی صریح از این تصمیم انتقاد کرده‌ام و این تصمیم ایالات متحده آمریکا امری بسیار نادر است و به لحاظ استراتژیک این تصمیم می‌تواند مشکلات زیادی ایجاد کند».
انگلیس نیروهای نظامی خود را به افغانستان اعزام کرده تا برای خروج کارکنان سفارت این کشور در افغانستان پوشش و حمایت لازم را فراهم کنند. هورت سیهوفر، وزیر کشور آلمان نیز در بیانیه‌ای از کارکنان سفارت آلمان در افغانستان خواست هر چه سریع‌تر این کشور را ترک کنند. سی‌هوفر گفت:«وقتی برای کاغذبازی باقی نمانده است و باید سریع اقدام کرد».
از سوی دیگر سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز روز گذشته در اظهاراتی با تاکید بر لزوم حفظ جان غیرنظامیان در تحولات در جریان در افغانستان، از گروه طالبان خواست امنیت کارکنان سفارت ایران در هرات را تضمین کند. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان نیز روز گذشته اعلام کرد دیپلمات‌های کشورهای خارجی از جمله جمهوری اسلامی ایران در امنیت کامل خواهند بود. ذبیح الله جاهد در گفت و گو با یک رسانه افغانستانی تاکید کرد: تمام دیپلمات‌های حاضر در افغانستان در امنیت هستند و مشکلی برای آنها ایجاد نخواهد شد. او افزود: به ویژه دیپلمات های جمهوری اسلامی ایران در هرات و جاهای دیگر از امنیت برخوردار هستند و کسی با آنها کاری ندارد و ما به امنیت آن‌ها اولویت داده‌ایم و متوجه‌شان هستیم.
در تحولی دیگر همزمان با زمزمه‌هایی در خصوص ابراز تمایل دولت افغانستان برای تقسیم قدرت با طالبان،‌ معاون اول رئیس‌جمهور افغانستان در پی سقوط شهرهای این کشور اظهار داشت که تحت هیچ شرایطی به هیچ معامله‌ای با طالبان تن نمی‌دهد. «امرالله صالح» معاون اول رئیس‌جمهور افغانستان تاکید کرد که «تمام تلاش خود را انجام می‌دهم که وضعیت تغییر کند و یقین دارم طالبان شکست می‌خورد». او همچنین گفت که «تحت هیچ شرایطی، زیر هیچ عنوانی، در برابر هیچ امتیازی، به‌خاطر هیچ مصلحتی سلطه طالبان را بر مردم افغانستان نمی‌پذیرم و به هیچ معامله‌ای که طالبان شرایط آن را دیکته و تحمیل کند تن در نمی‌دهم».