عزاداران یک هیئت در منطقۀ سیستان با حمل بنرهای وضعیت وخیم آب وهوایی را به مسئولان یادآوری کردند. هیئت محبان موسی‌بن‌جعفر در معصوم‌آباد سیستان‌وبلوچستان، پلاکاردهایی با عبارت «سیستان آب و هوا ندارد» و «به داد مردم سیستان برسید» را در دست گرفتند. شهرهای شمال استان سیستان‌وبلوچستان با دو مسئلۀ کم‌آبی شدید و هجوم گردوغبار روبه‌رو هستند.

مردم سیستان مدت‌هاست که چشم انتظار رهاسازی حقابۀ هامون از سوی افغانستان هستند. از سوی دیگر وزش طوفان‌های مشهور در این منطقه موجب شده است گردوغبار شدید هم دشواری زندگی را بر مردم چندبرابر کند. دیروز مدیرکل هواشناسی سیستان‌وبلوچستان خبر داد که وزش باد شدید تا بیشینۀ ۱۰۴ کیلومتر بر ساعت بامداد روز جمعه زابل را درنوردیده و گردوغبار حاصل از آن، شعاع دید افقی را در ایستگاه هواشناسی این شهر به یک‌هزار و ۲۰۰ متر کاهش داده است. به گزارش ایرنا و به گفتۀ «محسن حیدری» در زهک بیشینۀ سرعت باد به ۹۰ کیلومتر بر ساعت رسید و دید افقی را در ایستگاه هواشناسی این شهر تا ۸۰۰ متر کاهش داد.
حیدری دربارۀ ادامۀ این وضعیت هم توضیح داده است: «تا اواسط هفتۀ آینده با تشدید شدت وزش باد در نواحی شمالی، باد شدید و گردوخاک در منطقۀ سیستان پیش‌بینی می‌شود. در این مدت در زاهدان و سایر نقاط نواحی مرکزی و جنوبی استان افزایش گردوخاک با شدت کمتر نسبت به منطقۀ سیستان رخ خواهد داد.» مدیرکل هواشناسی سیستان‌وبلوچستان خطاب به مردم این استان تأکید کرده است در ترددهای جاده‌ای جوانب احتیاط را رعایت کنند و از تردد غیرضروری بیماران تنفسی، افراد سالخورده و کودکان در زمان غبارآلود شدن هوا خودداری شود. همزمان در روزی که هیئت‌های عزاداری در شهرهای ایران مشغول برگزاری آیین سوگواری حسینی بودند، اعضای یک هیئت در منطقۀ سیستان با حمل بنرهایی به مسئولان یادآوری کردند که وضعیت آب‌وهوای زابل و شهرهای اطرافش بغرنج است.

سه روز پیش معاون محیط زیست دریایی سازمان محیط زیست هم از فعالان و مسئولان محیط زیست افغانستان و همچنین جامعۀ بین‌الملل تقاضا کرده بود فارغ از بحث‌های سیاسی برای پیشگیری از بروز فاجعۀ انسانی و محیط زیستی به حیات مجدد تالاب هامون کمک کنند

سه روز پیش معاون محیط زیست دریایی سازمان محیط زیست هم از فعالان و مسئولان محیط زیست افغانستان و همچنین جامعأ بین‌الملل تقاضا کرده بود فارغ از بحث‌های سیاسی برای پیشگیری از بروز فاجعه انسانی و محیط زیستی به حیات مجدد تالاب هامون کمک کنند.
در این رابطه، دکتر مجتبی ذوالجودی، معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست، به تسنیم گفت: حیات هامون وابسته به سیلاب‌های رودخانه‌های بالادست از جمله فراه و هیرمند از کشور افغانستان است. متأسفانه، با انحراف آب رودخانه هیرمند از مسیر طبیعی و ایجاد سازه‌های متعدد بر روی رود فراه در بالادست و عدم رعایت حقوق تاریخی و طبیعی این اکوسیستم، تالاب‌های هامون کاملاً خشک و بستر آن، کانون برداشت گردوغبار شده است.
به گزارش تسنیم، مجتبی ذوالجودی با بیان اینکه گسترۀ طوفان‌های گردوغباری برخاسته از بستر خشک تالاب تا کشور افغانستان نیز می‌رسد، بیان کرد: متأسفانه، بر اثر پیامد این طوفان‌ها امروز هزاران نفر از هموطنان شریفمان در سیستان در بیمارستان‌ها بستری هستند و در سختی به سر می‌برند.
اقدامات کشور افغانستان از جمله عدم رعایت پرداخت حقابۀ ایران از هیرمند، انحراف آب در بند کجکی و همچنین تکمیل سد بخش‌آباد بر روی فراه‌رود، بیشترین تأثیر را در مرگ تالاب هامون داشته است.
ذوالجودی در رابطه با این اقدامات، با اشاره به اینکه رعایت حسن همجواری و اجرای معاهدۀ مشترک، اصلاح مسیر طبیعی رودخانه‌ها و پرداخت نیاز آب محیط زیستی پایین‌دست توسط کشور افغانستان مورد تأکید است، گفت: از فعالان و مسئولان محیط زیست افغانستان و همچنین جامعۀ بین‌الملل می‌خواهیم که فارغ از بحث‌های سیاسی به حیات مجدد این اکوسیستم باارزش بین‌المللی که وظیفۀ تمامی اعضای کنوانسیون تنوع زیستی جهانی از جمله افغانستان است، کمک کنند. معاون محیط زیست دریایی دربارۀ دلایل توقف پروژۀ بین‌المللی سیستان هم توضیح داده است: «این طرح که با حمایت مالی اتحادیه اروپا و همکاری دفتر عمران ملل متحد اقدامات خوبی در راستای معیشت مردم و اقدامات احیایی در حال انجام بود، از سال گذشته از طرف اتحادیه اروپا به‌دلیل مسئله تحریم، تعلیق شده است.»
شهرهای شرقی در گردوغبار
مشکلات ناشی از گردوغبار فقط به زابل و شهرهای اطرافش محدود نیست و شهرهای استان خراسان‌جنوبی هم از این پدیده در امان نمانده‌اند. مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان‌جنوبی پنجشنبه گذشته خبر داده بود که در پی تداوم وزش باد و خیزش گردوغبار در منطقه کیفیت هوای شهرستان‌های بیرجند، سرایان، زیرکوه و نهبندان در شرایط ناسالم است. «اسدالله حاتمی» دیروز به ایرنا خبر داد که تداوم این مشکلات موجب شده است کیفیت هوای شهرستان‌ بیرجند در روز جمعه در شرایط ناسالم قرار بگیرد. او گفت: «براساس شاخص لحظه‌ای ساعت ۹ روز جمعه کیفیت هوا در شهرستان بیرجند با شاخص ۱۲۴ و زیرکوه ۱۳۷ در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشته است. همچنین، کیفیت هوا در شهرستان سرایان با شاخص لحظه‌ای ۱۵۳ و نهبندان ۱۶۲ در وضعیت ناسالم بود.» به گفتۀ مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت بر اثر وقوع طوفان‌های ۱۲۰روزه شرایط ویژه‌ای در شهرهای این استان شکل گرفته است که باید کودکان و سالمندان همچنین بیماران قلبی و ریوی از حضور در فضای باز و تردد غیرضروری خودداری کنند.
در شرایطی که مردم شهرهایی چون زابل، زهک، بیرجند، نهبندان و… در وضعیت اضطراری به سر می‌برند؛ باید دید راه‌حل کوتاه مدت و میان مدت دولت برای عبور از این بحران چیست و آیا بر شرایط اثرگذار است یا خیر.