گرچه دولت هنوز آمار دقیقی از سیلاب‌های خرداد امسال در هیچ یک از استان‌های درگیر با سیل‌های بهار، اعلام نکرده اما اهالی اردبیل که در آخرین ماه بهار، بیش از یک سیلاب را تجربه کرده‌اند می‌گویند بیشترین خسارت به زمین‌های کشاورزی وارد شده است. روستاییان به‌دلیل از دست رفتن دام‌هایشان خسارت هنگفتی دیده‌اند. خسارتی که به درستی نمی‌دانند باید وصول آن را از چه نهادی پیگیری کنند.

فقط طی یک ماه خرداد، استان اردبیل درگیر سه سیلاب شد که دو سیلاب آن در منطقه «گرمی» اتفاق افتاد. پس از سیلاب سوم که مانند سیلاب دوم حتی خسارت جانی برای این استان نیز بر جای گذاشت، وزیر کشور هم برای بررسی آسیب‌ها به اردبیل سفر و با بررسی حادثه اعلام کرد مشکل اصلی در مورد سیلاب‌های سه‌گانه این استان، چالش مبتلا‌به همه کشور یعنی بخش پیشگیری بوده است. «احمد وحیدی» در جلسه ستاد بحران روز دوشنبه استان اردبیل گفته بود: «‌برای پیش‌بینی و پیشگیری سیلاب‌ها اقداماتی در سطح کشور انجام شده ولی این اقدامات اصلا کافی نیست و با تقویت سامانه‌های پیش‌بینی و تقویت ابنیه‌هایی همچون فنی، راه و منازل و مسیل‌سازی و کانال‌سازی و آبخیزداری، بخش حداکثری و بسیار قابل‌توجهی از خسارات سیل پیشگیری می‌شود.»
1500 واحد دامی خسارت دید
وزیر کشور در این سفر دستور داد «باید اطلس مخاطرات استان اردبیل در حوزه سیلاب تدوین و اقدامات لازم برای پیشگیری در سطح ملی و استانی توسط دستگاه‌های اجرایی استان در دستور کار ویژه قرار داشته باشد.»
وحیدی در جمع خبرنگاران محلی این استان نیز در مورد خسارت سیلاب توضیح داده بود: «در سیلاب‌های اخیر استان اردبیل ۱۵۰۰ رقم تجهیزات واحدهای مسکونی و ۱۵۰۰ واحد فعال دامی دچار آسیب‌های بسیار قابل توجهی شده است که آسیب‌های مذکور با اقدامات ستاد اجرایی فرمان امام(ره) رفع خواهد شد. در حوزه ساخت، بازسازی و مرمت منازل مسکونی آسیب‌دیده در سیلاب‌های استان اردبیل، میلگرد و سیمان توسط بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی تأمین می‌شود و در نقاط شهری و روستایی، آسفالت‌های آسیب‌دیده توسط شهرداری‌ها ترمیم و بهسازی‌ خواهد شد.»
به گفته وحیدی باید منازل مسکونی در سطح استان اردبیل که در مسیل‌های سیلاب قرار دارند با اتخاذ تدابیر لازم همچون تأمین زمین جابه‌جا شوند و به‌شکل ویژه و بدون اتلاف وقت، قنات‌ها و چاه‌هایی که با گل‌ولای پر شده است، تخلیه شود. وحیدی وعده داده تسهیلات مناسب برای باغداران و کشاورزان سیل‌زده استان اردبیل اختصاص یابد.

وزیر کشور: باید اطلس مخاطرات استان اردبیل در حوزه سیلاب تدوین و اقدامات لازم برای پیشگیری در سطح ملی و استانی توسط دستگاه‌های اجرایی استان در دستور کار ویژه قرار داشته باشد

انگار آسمان بر سرمان بود
اما آنچه وزیر کشور می‌گوید تمام اتفاقی نیست که طی یک ماه اخیر در اردبیل و به ویژه «گرمی» رخ داد. با گذشت یک هفته از وقوع سیل دوم در گرمی اهالی این منطقه می‌گویند که هنوز در انتظار اقداماتی هستند که مسئولان قول انجام آن را داده‌اند. یکی از عمده‌ترین مشکلات آنان نبود آب شرب است. «ابوالفضل مطهری» از اهالی «بیله‌سوار» و عضو سابق شورای این شهر به «پیام ما» می‌گوید: «قطعی آب شرب، تخریب کامل برخی از منازل مسکونی در روستاهای مختلف شهرستان گرمی، تخریب پل‌ها و جاده‌های ارتباطی، آسیب جدی به زیرساخت‌های شهری و روستایی، خسارات جدی در حوزه کشاورزی و اتلاف احشام و گوسفندان و… از جمله خسارت‌هایی بود که سیل در شهرستان گرمی به بار آورد. این خسارت‌ها هم در شهر اتفاق افتاد و هم در روستا.»
او ادامه می‌دهد: «یک هفته کامل انگار آسمان بر سر ما می‌بارید. هنوز هم هشدارهای هواشناسی می‌گوید که احتمال باران‌های سیل‌آسا وجود دارد. با گذشت یک هفته هنوز مدارد به مردم کمک می‌شود. توزیع کمک‌ها مرتب نیست. تکلیف مردم هم روشن نیست. هیچ کس نمی‌داند باید چه کاری انجام شود. کمپ‌‌های اسکان موقت دایر شده‌اند اما چیزی نظم و ترتیب ندارد. مهمترین مسئله در حال حاضر آب شرب است.»
«مصطفی ذاکری» یکی دیگر از اهالی استان اردبیل و از اهالی انگوت است. او می‌گوید: «از سیل اول آب شرب در همه استان اختلال پیدا کرد. اما هنوز هم قطع طولانی‌مدت آزاردهنده است و به ویژه بسیاری از روستاها در بسیاری از ساعت‌های روز یا دسترسی به آب شرب ندارند. یکی دیگر از مسائل این است که با وجود بازگشایی همه مسیرها، حجم گل‌ولای کنار جاده‌ها بسیار زیاد است و مسیرها را ناامن کرده. یک مشکل دیگر این است که هنوز اعلام نکرده‌اند که پرونده‌های خسارتی باید چگونه تشکیل شد. مردم فقط خانه از دست نداده‌اند. وسیله زندگی بسیاری از آدم‌ها از دست رفته است. دام و احشام مردم در سیل تلف شده، در خیلی از زمین‌های کشاورزی هنوز آب ایستاده است و تکلیفمان روشن نیست که باید چه کنیم. اصلی‌ترین موضوع این است که نمی‌دانیم باید به کجا مراجعه کنیم.»

یکی از سیل‌زدگان: شانس آوردیم که هوا گرم نیست البته می‌دانم خانه‌های مردم هنوز در آب است برخی زار و زندگیشان از دست رفته است. تا توی یخچال برخی خانه‌ها را لجن گرفته است اما اگر هوا گرم بود از بوی زهم لاشه نمی‌توانستیم نفس بکشیم

اوضاع روستا بهتر از شهر
ذاکری می‌گوید که در روستاها اوضاع برای بازسازی منازل تخریبی یا آسیب‌دیده بهتر است چرا که متولی مشخص است. اما در شهر اوضاع فرق می‌کند و هنوز به کسی اعلام نشده که برای خسارت هر بخش باید به کجا مراجعه کند.
«نجات‌الله نجاتی» یکی دیگر از شهروندان است که معتقد است در کنار همه گلایه‌‌ها از بی‌نظمی در امدادرسانی و اطلاع‌رسانی به شهروندان یکی از چالش‌های اساسی مسئله تخریب شدید جاده انجیرلو بیله سوار است. به گفته نجاتی تخریب کامل این پل، مشکل زیادی در امدادرسانی به روستای انجیرلو و آبادی‌های اطرافش ایجاد کرده است: «برای بازگشایی این محور، مرد و زن در کنار نیروهای راهداری کار کردند. اما حالا نه اینکه این محور امکان تردد نداشته باشد، اما خودروها باید از تلی از گل رد شوند، با آنکه مسافران با پای پیاده از آن عبور کنند. برای ورود خودروهای امدادی به منطقه ما، بازگشایی کامل و تعمیر پل ارتباطی بسیار ضروری است. این اصلی‌ترین مطالبه ماست چرا که تمام کوی و خیابان ما در گل‌ولای لجن فرو رفته است و حتی نمی‌توانیم وسایلمان یا موتورمان را بیرون بکشیم.»
از انجیلو «زینب صیامی» نیز با ما گفت‌‌وگو می‎‌کند. او می‌گوید هیچ نشانی از دام هایش ندارد و جز گوساله‌ای که توانست نجات دهد هیچ یک از احشامش باقی نمانده است: «شانس آوردیم که هوا گرم نیست البته می‌دانم خانه‌های مردم هنوز در آب است برخی زار و زندگیشان از دست رفته. تا توی یخچال برخی خانه‌ها را لجن گرفته است اما اگر هوا گرم بود از بوی زهم لاشه احشام نمی‌توانستیم نفس بکشیم. هنوز نمی‌دانیم گاو و بز و گوسفندمان که با آب رفتند کجا تلف شدند. راستش هنوز نتوانستیم خانه و زندگی را به شکل قبل از سیل در بیاوریم. چه برسد که دنبال این زبان بسته‌ها بیفتیم.»
به نظر می‌رسد چند سیلاب پیاپی در استان اردبیل، زمام امور را بیشتر از بسیاری بحران‌ها از دست اهالی و مسئولان خارج کرده است. مسئولان و متولیان استانداری اردبیل هیچ کدام پاسخی در مورد شیوه اسکان آوارگان، میزان خسارت دقیق، برنامه‌های برداشت آوار آورد سیل و مانند آن ارائه نمی‌دهند. فقط سازمان حمل‌ونقل جاده‌ای این استان اعلام می‌کند که طی دو روز آینده نصب سازه فلزی، به پای پل تخریب شده در مسیر بیله سوار به پایان می‌رسد و تردد خودرو یک بار دیگر از این مسیر امکان‌پذیر می‌شود.