چند ماهی می‌گذرد که کلینیک حیات وحش پارک پردیسان تهران میزبان یک توله خرس سیاه بلوچی بسیار زیبا به نام «لالین» است. لالین اوایل خردادماه امسال در مسیر کرمان به اصفهان از قاچاقچیان حیوانات کشف و ضبط شده است. قبل از هر چیز همین ابتدا باید یادآور شد که در فرهنگ عامه مردم بلوچستان نام‌ها و عنوان‌ها از اهمیت و نیز کاربرد بسیار بالایی برخوردار هستند که از قضا نامگذاری این توله خرس در معرض خطر انقراض و نادر نیز بر اساس همان فلسفه مهم بوده و به سبب اهمیت وجودی فراوان خرس سیاه بلوچی انجام پذیرفته است. بر همین اساس در اهمیت این نامگذاری همین را بس که بلوچان آنچه را بسیار عزیز و دردانه و تافته جدا بافته می‌شمارند و زیبا و قابل احترام می‌دانند و حائز توجه و اهمیت؛ نام «لالین» بر وی می‌نهند که این نام بیشتر برای دختران و هر آنچه که جنس مونث باشد به‌کار می‌رود.

پدران و مادران بلوچ نام «لالین» را با این امید و آرزو بر دختران خویش می‌نهند یا هر موجود مونث دیگری از جمله حیوانات خانگی خویش، که به هر کجا روند قدر بینند و بر صدر نشینند و همینطور چشم و چراغ هر منزل لقب گیرند و تکریم و احترام همگان را در پی داشته باشند.
فارغ از جنسیت مذکر این توله خرس سیاه بلوچی که همان ابتدا بر اساس یک خطای کارشناسی گمان برده شده مونث باشد و اکنون نیز بر همین اساس نام «لالین» بر وی گذارده شده. حال باید توجه داشت که این نامگذاری به سبب اهمیت وجودی بسیار بالای خرس سیاه بلوچی در فرهنگ غنی محیط زیستی بلوچان بوده است.
بنابراین باید سازمان محیط زیست نیز با همین اصل تاکید و تکریم به فرهنگ مردم بلوچستان و باورهای والای انسانی ایشان اصل و بنا را بر متعهد دانستن خویش و صیانت و حفاظت هر چه بهتر و بیشتر از این توله خرس در خطر انقراض قرار دهد که بلوچان او را چشم و چراغ خویش شمارده و نام «لالین» یعنی دردانه و زیبا و عزیز را برای وی انتخاب کرده‌اند.
همچنین باید به یاد‌داشت همین باورهای اصیل فرهنگ عامه و رسوم کهن و اساطیری اقوام ایرانی به‌ویژه بلوچان است که تاکنون بازدارنده بوده در تخریب طبیعت و نقش بسزایی داشته در صیانت و حفاظت از حیات وحش و محیط زیست.
حال برگردیم به ادامه یادداشت و تشریح وضعیت کنونی «لالین»، این میهمان فعلی پارک پردیسان. آن زمان که توله خرس سیاه بلوچی از چنگال قاچاقچیان حیوانات نجات یافت سازمان محیط زیست از نزدیک‌ترین باغ‌های حیات وحش محدوده پراکنشی «لالین» یعنی چاه‌نیمه زابل و نیز کرمان برای مراقبت و نگهداری از آن استعلام گرفت که دو مرکز مذکور اعلام کردند شرایط لازم را برای نگهداری از این توله خرس ندارند و نخواهند توانست آنطور که باید و شاید باشد از این گونه در خطر انقراض مراقبت به عمل آورند.
اینگونه شد که سرانجام پس از آن «لالین» به پارک حیات وحش پردیسان انتقال یافت تا مراقبت‌های لازم و رسیدگی کامل از این توله خرس سیاه بلوچی نادر تا زمان بازگشتش به طبیعت و حیات وحش صورت پذیرد و توسط کارشناسان زبده و با اصول و استانداردهای لازم تیمار شود و نگهداری.
اکنون آنچه که طی این مدت نگرانی بسیار فعالان و علاقه‌مندان به حیات وحش و محیط زیست را موجب شده، زمزمه‌هایی است که برای انتقال این توله خرس بی‌پناه به باغ وحش چاه‌نیمه زابل به گوش می‌رسد.
خلاف ادعاهای مطرح شده درباره استانداردهای کافی و برقراری ضوابط و اصول لازم مراقبتی در این باغ وحش آنچه که به تشدید نگرانی‌ها منجر شده نه صرف انتقال «لالین» به این باغ وحش است بلکه تناقضاتی است که در همین اظهارات طی این مدت درباره مناسب بودن یا نبودن این مرکز بیان شده و نیز از همه مهم‌تر سوء‌سابقه باغ وحش چاه‌نیمه در نگهداری و شرایط غیراستاندارد حاکم بر آن و پنهان داشتن حوادث مرگبار و ناگوار بسیار که تاکنون در آنجا اتفاق افتاده. از یاد نبرده‌ایم که حدود سه سال پیش نیز یک توله خرس سیاه بلوچی دیگر با نام «نادیا» در همین مرکز نگهداری باغ وحش چاه‌نیمه در سکوت تلف شد و تا مدت‌ها این حادثه از دید عموم پنهان داشته شد تا اینکه خبر مرگ تاسف‌بار آن توله‌خرس بخت‌برگشته به شبکه‌های اجتماعی درز کرد و موضوع از همین طریق اطلاع‌رسانی شد.
حال چگونه است که پس از آن رخداد تاسف بار برای «نادیا» و نیز حوادث ریز و درشت دیگر از جمله تلف شدن یک قلاده شیر و همینطور تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی درباره وضعیت نابسامان و شرایط نامطلوب نگهداری حیوانات این مرکز، باز متولیان امر بر انتقال «لالین» به همین باغ وحش اصرار می‌ورزند!
متولیان سازمان محیط زیست حتی برای حرمت‌گذاری از همین جنس باورهای محیط زیستی در فرهنگ غنی مردم بلوچستان هم که شده پی انتقال «لالین» به باغ وحش چاه‌نیمه را بر تن نمالیده تا خدشه‌ای به این سنت‌ها و باورهای محیط زیستی ارزشمند بلوچان وارد نشود و نیز از تکرار مرگ یک توله خرس سیاه بلوچی دیگر جلوگیری شود.
به هر روی از ما گفتن بود و لالایی خواندن برای خواب آشفته این روزهای «لالین» و فعالان و دوستداران محیط زیست و حیات وحش این سرزمین. خیر پیش.