|پیام ما| ششمین جشنواره ملی روز جنگل‌بان امسال علاوه بر معرفی جنگلبانان نمونه، فرصتی بود تا مسئولان وزارت جهاد کشاورزی درباره طرح رویایی کاشت یک میلیارد نهال در کشور، توضیح دهند. «بهبود باغبانی شرق» از آذربایجان شرقی، «علی بابازاده» از البرز، «یوسف محمودی» از ایلام، «امیر صفری» از تهران، «حسین علی عسگری دشتکی» از چهارمحال و بختیاری، «غلامرضا شرف قراچرلو» از خراسان شمالی، «یوسف حسینی» از خوزستان، «حسین باقری» از سمنان، «محمدعلی قیطاسی بیلوئی» از فارس، «مسعود جمشیدی» از قزوین،‌ «وریا محمدی» از کردستان جزو جنگل‌‌بان‌های نمونه ملی هستند که در ششمین جشنواره ملی روز جنگلبان از آنها قدردانی شد. جشنواره ملی روز جنگلبان از سال 1396 همه‌ساله از سوی سازمان منابع‌ طبیعی و آبخیزداری کشور و تشکل محیط ‌زیستی «جمعیت حامیان زمین» برگزار می‌شود. در این مراسم وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی بدون اشاره مستقیم به نقدهای مطرح شده به طرح کاشت یک میلیارد نهال، کوشیدند از این طرح دفاع کنند.

کاشت یک میلیارد نهال طرحی است که از سال آینده با کاشت سالانه 250 میلیون نهال در فرایندی چهار ساله با همکاری مردم اجرایش آغاز می‌شود. سید جواد ساداتی‌نژاد، وزیر جهاد کشاورزی در ششمین جشنواره ملی روز جنگلبان و جان‌نثاران منابع طبیعی با بیان اینکه امروز در دنیا برای صیانت از خاک و ترسیب کربن اقدامات بسیاری انجام شده است، گفت: کشورها تلاش می‌کنند با کاشت درخت ترسیب کربن انجام دهند ما نیز با دستور رئیس جمهوری پویش کاشت یک میلیارد اصله درخت را در دستور کار داریم. به گزارش ایانا او ادامه داد: اولین نیاز این طرح تولید نهال است. پیش از این نهالستان‌های کشور ظرفیت تولید 40 میلیون اصله نهال را داشت، لذا با برنامه‌ریزی‌های انجام شده از ابتدای سال، ظرفیت تولید نهال تا 400 میلیون اصله نهال افزایش خواهد یافت.

رحیم ملک‌نیا: در حالی که طرح‌های چند ده و چند صد میلیون نهال‌کاری سازمان جنگل‌ها در دهه‌های گذشته، سرنوشت مبهمی داشته و آمارها حاکی از کاهش چشمگیر سطح جنگل‌ها دارد، بیان لزوم جنگل‌کاری میلیاردی یادآور طرح‌های بی‌برنامه برخی فعالان فضای مجازی است که از قضا افرادی غیرمتخصص در حوزه جنگل‌ هستند که در بیان این ایده‌ها با ساده‌انگاری کاشت نهال را در تامین بودجه و نیروهای کار خلاصه می‌کنند

او افزود: نهالستان‌ها در حال احیا، به‌‌روزرسانی و توسعه است و بخش خصوصی در این امر همکاری داشته‌اند، از سال آینده کاشت 250 میلیون اصله نهال را در کشور آغاز می‌کنیم تا در مدت 4 سال به کاشت یک میلیارد اصله نهال با پویش مردمی در کشور برسیم.
به گفته ساداتی‌نژاد در این طرح با کمک مردم و نهادهای مردمی کاشت درخت را اجرایی خواهیم کرد، سامانه‌ای برای کاشت درخت راه‌اندازی می‌شود و هر درختی که کاشته شود با GPS مشخص و قابل پیگیری خواهد بود. وزیر جهاد کشاورزی همچنین با بیان اینکه این طرح از آب سبز استفاده می‌کند و نیاز به آبیاری نخواهد داشت، عنوان کرد: در این طرح از آب سبز، پساب‌ها و آب‌های غیرمتعارف استفاده می‌شود. همچنین صیانت از کاشت درخت، بذرکاری و فناوری نو در این طرح دیده شده است.
ساداتی‌نژاد بر تغییر وضعیت استخدامی جنگلبانان نیز تاکید کرد و گفت: اکنون این موضوع توسط مجلس شورای اسلامی در دست پیگیری است که امیدواریم در چند ماه آینده تعیین تکلیف شود و مشکل کارت ضابطین صادر شود.
او با اشاره به اینکه افزایش حقوق و مزایای جنگلبانان در حد توان وزارت در دست پیگیری است، افزود: ایجاد ظرفیت استخدامی ۸۰۰ نفر برای افزایش جنگلبانان و استفاده از حوزه‌های رفاهی و پرسنلی در دستور کار است.

جواد ساداتی‌نژاد: از سال آینده کاشت 250 میلیون اصله نهال را در کشور آغاز می کنیم تا در مدت 4 سال به کاشت یک میلیارد اصله نهال با پویش مردمی در کشور برسیم

نهال‌کاری با الگوگیری از تجربه جهانی
عباسعلی نوبخت رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور هم در ششمین جشنواره روز جنگل‌بان گفت: 100 درصد مجوزهای منابع طبیعی سیستمی می‌شود و ضوابط پنجره آماده شده و تا ۲ ماه دیگر اجرایی می‌شود.
به گفته او، تصاویر ماهواره‌ای از تغییرات منابع طبیعی و جنگل‌ها روزانه به این سیستم ارسال می‌شود و امکان رصد کامل وجود خواهد داشت. نوبخت هم مانند ساداتی‌نژاد به موضوع کاشت یک میلیارد نهال در سخنرانی خود پرداخت و گفت: همه کشورها برنامه‌ریزی‌هایی برای بهبود وضعیت آب و هوایی و اقلیم خود دارند و بی‌دلیل نیست اتیوپی برنامه کشت ۱۰ میلیارد درخت را اجرایی می‌کند.
نوبخت ادامه داد: ترکیه کمپین تنفس را راه‌اندازی کرده است؛ ۴.۵ میلیارد درخت کاشته و برنامه ۶ میلیارد درخت را نیز تا سال ۲۰۳۰ در دستور کار دارد. کشورهای عربی، همچنین پاکستان و سنگاپور هم برنامه‌های مبسوطی دارند، چین ۵۰ میلیارد درخت کاشته و ۲۰ میلیارد دیگر را در برنامه دارد.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از فعالیت ۱۲ هزار و ۸۸۰ جنگلبان در ۴۳۰ شهرستان خبر داد و عنوان کرد: متاسفانه ۳۷ نفر از کسانی که در حوزه صیانت از جنگل فعالیت داشتند جان خود را از دست داده‌اند که ۲۲ نفر آنها از نیروهای جنگلبانی و ۱۵ نفر از نیروهای مردمی بوده است.
رویای یک میلیارد نهال
گفته‌های این دو مقام عالی در حوزه مدیریت جنگل‌های کشور در حالی است که درباره کاشت یک میلیاردی نهال تاکنون کارشناسان ابهامات مختلفی را مطرح کرده‌اند. از نمونه این کارشناسان می‌توان به رحیم ملک‌نیا، عضو هیات‌ علمی دانشگاه لرستان اشاره کرد. او در تیرماه سال جاری یادداشتی را منتشر کرده بود و چنین ایده‌ای را رویای مدیران دانسته بود.
ملک‌نیا دراین‌باره نوشته بود: «در حالی که طرح‌های چند ده و چند صد میلیون نهال‌کاری سازمان جنگل‌ها در دهه‌های گذشته، سرنوشت مبهمی داشته و آمارها حاکی از کاهش چشمگیر سطح جنگل‌ها دارد، بیان لزوم جنگل‌کاری میلیاردی یادآور طرح‌های بی‌برنامه برخی فعالان فضای مجازی است که از قضا افرادی غیر‌متخصص در حوزه جنگل‌ هستند که در بیان این ایده‌ها با ساده‌انگاری کاشت نهال را در تامین بودجه و نیروهای کار خلاصه می‌کنند.» به گفته این استاد دانشگاه «استفاده از عرصه‌های طبیعی برای گسترش کشاورزی تا آنجا پیش رفته است که امروز با تعطیل شدن مدیریت در جنگل‌های شمال، می‌توان اغلب فعالیت‌های سازمان منابع طبیعی را در معاونت‌های دیگر وزارت جهاد کشاورزی ادغام کرد. توسعه باغات با عناوین متعدد، کشت گیاهان دارویی، نگاه چراگاهی به جنگل و مرتع که قرابتی با رسالت سازمان ندارد در کنار سکوت در برابر توسعه زراعت زیراشکوب در زاگرس نشان از غلبه تفکر زراعی در سازمان دارد. برنامه‌های پیشنهادی وزیر، از جمله گسترش اراضی دیم از حدود ۴ میلیون هکتار به ده میلیون هکتار که خطری بزرگ برای عرصه‌های طبیعی کشور است، وضعیت انفعال سازمان منابع طبیعی یا کارکرد زراعی آن را تشدید خواهد کرد. حال با سردرگمی شمال، رهاشدگی همیشگی زاگرس و نامشخص بودن نتایج جنگل‌کاری و عملیات آبخیزداری گذشته، چگونه می‌توان به کاشت میلیاردی درخت و طرح‌های ده میلیون هکتار آبخیزداری باور داشت و در صورت تحقق بودجه برای شروع آن، به نتیجه کار امید داشت؟ اگر وزیر و سازمان منابع طبیعی به ضرورت توسعه جنگل‌کاری اعتقاد دارند، در گام اول لازم است که در پی رفع عوامل تخریب جنگل بوده و سپس با نگاهی همه‌جانبه از منظر فنی و اقتصادی اجتماعی و نه صرفا بودجه‌ای، موضوع را پیگیری کنند.»
به نظر می‌رسد در مقابل ابهام‌ها و پرسش‌هایی که درباره مقوله کاشت یک میلیارد نهال وجود دارد باید منتظر ماند و دید آیا این یک میلیارد نهال قرار است به سرنوشت یک میلیون مسکن دچار شود یا خیر.