مرگ محیط بان آستارا، همکاران او را شوکه کرده است. سه روز پیش بود که «اسماعیل ضرابی» به زندگی خود پایان داد. این اتفاق در حالی در پاسگاه محیط‌بانی آستارا رخ داد که در آن ساعت بعد از ظهر، همکار محیط‌بان ضرابی به مرخصی دو ساعته رفته بود. جمشید محبت‌خانی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست، حالا می‌گوید تاکنون در پاسگاه‌های محیط‌بانی شاهد چنین اتفاقی نبوده‌ است و همین هم عاملی است تا او از همه محیط‌بانان و ادارات استانی بخواهد تا اگر اختلالی در اعصاب و روان افراد وجود دارد آنها را در جریان بگذارند. محبت‌خانی در عین حال می‌گوید: «ما در جریان مشکلات اعصاب و روان اسماعیل ضرابی نبودیم.»

اسماعیل ضرابی، 10 سال قبل پایش به کار محیط‌بانی باز شد و در این سال‌ها هم آنطور که جمشید محبت‌خانی، فرمانده یگان حفاظت از محیط زیست به «پیام ما» می‌گوید مورد مشکوکی از او دیده نشد. او سه روز قبل و در 35 سالگی در حالی دست به خودکشی زد که همچنان هیچکدام از همکارانش از مشکلاتش مطلع نبودند. محبت‌خانی می‌گوید: «ماجرای مشکلات روحی او را در جریان تشییع پیکرش و از طریق خانواده برای اولین بار شنیدیم. آنها گفتند که محیط‌بان ضرابی بیمار بوده و قبلا خانواده برای درمان او به پزشک مراجعه کرده و پزشک به آنها درباره وضعیت نامساعد روحی و افکار منفی او هشدار داده بود.»
ضرابی دو سال پیش از همسرش جدا می‌شود و بعد از آن اتفاق، تحت درمان روانپزشکی بوده و دارو مصرف می‌کرده اما مدیر محیط زیست آستارا هم از این اتفاق باخبر نبوده است. آنطور که محبت‌خانی می‌گوید قبل از این اتفاق، محیط‌بان ضرابی شش روز استراحت پزشکی داشته و روزی که به محل کار آمده اقدام به خودکشی کرده است. او تا ساعت یک بعد از ظهر همراه با محیط‌بان دیگری بوده و بعد از اینکه آن محیط‌بان برای مرخصی دو ساعته از او جدا می‌شود، به زندگی خود پایان می‌دهد. همکار محیط‌بانش بعد از برگشت از مرخصی ساعتی با پیکر بی‌جان اسماعیل ضرابی مواجه می‌شود.
بی‌خبر بودن سازمان و اداره کل محیط زیست آستارا از بیماری ضرابی حالا عاملی است که محبت‌خانی آن را یکی از مشکلات موجود بداند و از محیط‌بانان بخواهد تا اگر با مشکلاتی از این دست روبه‌رو هستند سازمان را در جریان قرار دهند: «ما برای استخدام، گزینش‌های اعصاب و روان هم داریم اما اینطور نیست که آزمایش‌هایی از این دست مدام تکرار شوند. در نتیجه اگر افراد در حال حاضر با مشکلاتی روبه‌رو هستند بهتر است خودشان با ما در میان بگذارند تا فضای خدمتشان را بهتر کنیم. برای مثال شاید نیاز بود ضرابی به جای پاسگاه در ستاد مشغول می‌شد و کارهای دفتری انجام می‌داد. اما ما از مشکلات او اطلاعی نداشتیم.»

جمشید محبت‌خانی: اگر افراد در حال حاضر با مشکلاتی روبه‌رو هستند بهتر است خودشان با ما در میان بگذارند تا فضای خدمتشان را بهتر کنیم. برای مثال شاید نیاز بود ضرابی به جای پاسگاه در ستاد مشغول می‌شد و کارهای دفتری انجام می‌داد. اما ما از مشکلات او اطلاعی نداشتیم

غربالگری روانی افراد در محیط کار جدی گرفته نمی‌شود
هرچند آنطور که محبت‌خانی می‌گوید و البته آنطور که پیگیری اخبار سال‌های گذشته نشان می‌دهد، این نخستین خودکشی یک محیط‌بان در محل کار است. با این حال، خودکشی در محل کار یکی از انواع مرگ خودخواسته است که شیوع گسترده‌ای نیز دارد. پیش از این محمد حمزه‌ای، معاون امور بین‌الملل خانه کارگر هم با بیان این مطلب که در زمینه مقابله با پدیده خودکشی در میان کارگران هنوز اقدام جدی صورت نگرفته به ایلنا گفته بود: «به‌نظر می‌رسد ما در ایران نسبت به مقاوله‌نامه‌ها و کنوانسیون‌های مطرح سازمان جهانی کار که تضمین‌کننده کار شایسته و امنیت روانی نیروی کار است، بی‌توجه بوده‌ایم.»
هرچند آمار دقیقی از خودکشی در محل کار موجود نیست اما آنطور که ایلنا می‌نویسد خودکشی و خودسوزی چند کارگر در سال ۱۳۹۷ در زمان بحران حقوق‌های معوق در شرکت نیشکر هفت‌تپه و همچنین دو مورد اخبار خودکشی در مناطق غربی و مرکزی کشور از طرف سرپرست خانوار -که قبل از خودکشی پدر خانواده، تمام اعضای خانواده نیز توسط او به قتل رسیده بودند- از جمله نقاط عطفی بودند که توجه بسیاری را به این بخش جلب کرد.
با این حال امیرحسین جلالی، روانپزشک معتقد است که خودکشی یک فرد و در یک حرفه را چنانچه نخستین بار هم رخ داده، باید با تحلیل و تبیین همه‌جانبه‌تری بررسی کرد و فراموش نکرد که افراد در شرایط بحرانی می‌توانند دست به چنین کاری بزنند. او به «پیام ما می‌گوید: «خودکشی می‌تواند معلول شرایط اجتماعی، اقتصادی و به صورت کلی محیطی باشد و در عین حال در این نمونه با فردی روبه‌روییم که اختلالات روانپزشکی هم داشته و حالا همه این موارد در کنار قرار گرفتن آن فرد در شرایط بحران شخصی یا اجتماعی، می‌تواند منجر به این حادثه شود. وقتی افراد برای خودشان هدف و چشم‌اندازی ندارند هم ممکن است به راحتی به این سمت و سو کشیده شوند.»

امیرحسین جلالی: شغل‌هایی که با تنش‌های گوناگون روبه‌رو هستند باید گروه‌هایی برای غربالگری افراد از نظر روانی داشته باشند و به افراد آموزش دهند که چطور در شرایط سخت از خودشان مراقبت کنند

به گفته جلالی، شغل‌هایی که با تنش‌های گوناگون روبه‌رو هستند باید گروه‌هایی برای غربالگری افراد از نظر روانی داشته باشند و به افراد آموزش دهند که چطور در شرایط سخت از خودشان مراقبت کنند: «اگر تا پیش از این مورد، ما شاهد خودکشی در محل کار توسط محیط‌بانان نبودیم، حالا این مورد را به هر دلیل داریم. هرچند نمی‌توان دلایل را تعمیم داد اما آنچه در حال حاضر مهم است، مراقبت از جامعه محیط‌بانی و خانواده این فرد است. این نکته‌ای است که اغلب نادیده گرفته می‌شود و همگی سرگرم خودکشی فرد می‌شوند. در حالی که عواقب این کار و اثراتش بر زندگی دیگران، چه افراد خانواده‌اش و چه همکاران و جامعه محیط‌بانی حالا مهم‌تر از هر چیز دیگر است.»