مساله آب است. آبی که نیست. همه حرف اصفهانی‌ها و کشاورزانش همین است: «آب نیست». اینکه چه شد، به اینجا رسیدیم، چه کسانی مسئولند، کدام سیاست‌های غلط آبی ایران را به این نقطه رساند، موضوعی است جداگانه. اما آنچه در 72 ساعت منتهی به پایان هفته گذشت، فقط اندوه اصفهان بی آب امروز را بیشتر کرد. کشاورزانی که تا همین اوایل هفته گذشته مطالبه‌گر بودند و اعتراض‌شان در شکلی مدنی و مسالمت‌آمیز مطرح شده بود مجبور به جمع کردن چادرهای خود شدند. دیروز هم قرار بود مردم در اصفهان تجمعی برگزار کنند اما بنا به گزارش‌های رسیده به پیام ما اجازه برگزاری این تجمع داده نشد و درگیری‌هایی هم میان معترضان و با نیروهای امنیتی گزارش شده است.

همه چیز از شانزده روز پیش شروع شد. کشاورزان اصفهانی خسته از بی آبی پا به بستر خشک زاینده رود گذاشتند. چادر برپا کردند. تحصن کردند و بسط نشستند. بسط‌نشینی بازخوردهای گسترده پیدا کرد. رسانه‌ها به بازنشر اخبار آن پرداختند. در جریان این اعتراض‌ها نیروی انتظامی هم در کنار معترضان بود و تجمع‌ها در فضایی مسالمت‌آمیز برگزار شد.
مسئولان مختلف هم در صدد پاسخگویی برآمدند. از معاون اول رئیس جمهوری و وزیر نیرو گرفته تا استاندار و فرماندار. همه چیز اما از دوم آذرماه به بعد تغییر کرد. دیگر خبری از حمایت‌های گذشته از اصفهانی‌ها نبود. مسئولان استانی هم چون ماموران نیروی انتظامی در شرایطی یکی پس از دیگری خواستار پایان تحصن کشاورزان بودند که شعار آنان از ابتدا مشخص بود: «تا آب نیاد تو رودخونه، بر نمی‌گردیم به خونه». اگرچه بازگشت آب به زاینده رود حداقل از نگاه فنی و با در نظر گرفتن میزان آب پشت سد بعید به نظر می‌رسید. در این شرایط جای گفتگوی گسترده و دامنه‌دار میان فعالان بخش کشاورزی، فعالان اجتماعی و مسئولان احساس می‌شد. چرا که پیش از این هم کارشناسانی چون مهدی فصیحی هرندی، پژوهشگر حکمرانی آب تاکید کرده‌اند که احیای زاینده‌رود بدون توجه به ابعاد اجتماعی و فرهنگی رفتن به بیراهه است. این بار مسئولان ارشدی چون محمد مخبر ، معاون اول رییس جمهوری دستور بررسی مساله را دادند. بررسی‌هایی که نتیجه‌اش از دید کارشناسان یک چیز بود و از دید کشاورزان چیز دیگر.
دوم آذر؛ تصمیم امنیتی
غروب است. استاندار اما تعطیل نیست. نمایندگان صنف کشاورزان، نمایندگان شورای میرآب‌ها و آب بران شرق و غرب اصفهان در سالن جلسات استانداری حاضرند. استاندار اصفهان و مدیران دستگاههای دیگر هم حضور دارند. در جلسه راجع به مطالبات 9 گانه کشاورزان رایزنی کردند اما در نهایت مصوبات جلسه 7 بند بود. 7بندی که استاندار به دستگاه‌های ذیربط ارسال کرده است. بند ششم: «مصوب شد تا ساعت 4 بامداد مورخ 3 آذر 1400، چادرهای مستقر کنار پل خواجو جمع آوری و تجمع انجام شده پایان یابد.»
سوم آذر؛ کشاورزان نمی‌روند
صنف کشاورزان با استانداری و نهادهای دیگر بر سر پایان تجمع توافق کرده اما کشاورزان حاضر به پایان تجمع نیستند. آن‌ها همچنان خواسته خود را بازگشت آب به رودخانه اعلام می‌کنند. اختلاف‌ها در صنف کشاورزان هم بالا می‌گیرد. مسئولان اصفهانی چاره‌کار را در اعلام خبر پایان تجمع می‌دانند. پیامکی هم با همین مضمون و البته با لحنی هشدارگونه برای اصفهانی‌ها ارسال می‌شود: «باتوجه به اینکه صنف کشاورزان استان امروز پایان تجمع خود را اعلام کرده‌اند، لطفا مراقبت فرمایید حضور شما در این محدوده مورد سوء استفاده رسانه‌های بیگانه و معاندان قرار نگیرد.» همزمان پوسترهایی میان مردم و در شبکه‌های اجتماعی اصفهان دست به دست می‌شود. هدف آن، دعوت مردم به برپایی تجمع دیگری در روز جمعه است.
چهارم آذر؛ چادرسوزی
بامداد است، حدود ساعت 2. هوا سرد است و زمستانی. برخی کشاورزان حاضر به پایان تجمع خود نشدند. چادرها بر بستر خشک زاینده‌رود و در محدوده پل خواجو هنوز پابرجاست. نیروی انتظامی با هماهنگی نهادهای مربوطه در محل حاضر شده است. هدف آنان پایان دادن به تجمع است. همان که در مصوبه نمایندگان کشاورزان و میراب‌ها و استانداری آمده است. ناگهان آتش زبانه می‌کشد. چادرها در آتش می‌سوزند. فریادها بلند می‌شود. شعارهایی سر داده می‌شود. اما چه کسی چادرها را سوزاند؟ روایت رسمی، همان است که نیروی انتظامی اعلام کرد و خبرگزاری‌های مختلف به ویژه «فارس» منتشرش کردند: «اراذل و اوباش با حمله به چادر کشاورزان، آن‌ها را سوزاند». روایت غیررسمی اما چیز دیگری است. کشاورزان چندان بر کلیدواژه اراذل و اوباش تاکید ندارند و می‌گویند نیروی انتظامی آن را محاصره کرده بود. هر دو طرف هم فیلم‌هایی برای اثبات ادعای خود منتشر کرده‌اند. تاریکی شب اما تشخیص واقعیت را سخت‌تر کرده است. نیروی انتظامی اعلام کرد که اراذل و اوباشی که چادرها را سوزاندند را بازداشت کرده است. پس از آن هم فیلم‌هایی منتشر شده از حضور پاکبانان در محل برای جمع‌آوری باقی مانده چادرها. آثار از بین رفت. انگار از اول هم کشاورزان در آن حاضر نبودند. صبح چهارم آذر، فیلم‌ها و تصاویر بسیاری از پاکسازی محل تجمع کشاورزان اصفهانی منتشر شد همانطور که خبر تجمع هم دست به دست می‌شد.
پنجم آذر؛ جمعه سیاه
«بلک فرایدی» است؛ «جمعه سیاه»، برای اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها و در ایران و هند اما توجهات معطوف به کشاورزان است. در هند هم کشاورزان حاضر به برگشتن به خانه‌هایشان نیستند. دولت هند لایحه اصلاحات کشاورزی را پس گرفته ولی کشاورزان در پایتخت و سایر شهرهای هند به تجمع خود ادامه داده‌اند. در اصفهان جو امنیتی از حدود ساعت 9 صبح در اطراف پل خواجو شکل گرفته است. یکی از کشاورزان به خبرنگار «پیام ما» گفت: «رفته بودیم برای اعتراض. مثل هفته قبل اما اینبار پر از مامور بود.» مردم رفته رفته جمع می‌شوند. محل تجمع: بستر خشکیده زاینده‌رود. نیروهای بسیج در محل حاضرند. با لباس‌ها و کلاه‌های یک شکل اما بدون ابزار دفاعی و تهاجمی. یگان ویژه اما از راه می‌رسد؛ ساعت حدود 9 و نیم صبح. یکی دیگر از شاهدان عینی در توصیف ماجرا برای خبرنگار «پیام ما» نوشت: «آنچه می‌خواهم، نمی‌بینم و آنچه می‌بینم، نمی‌خواهم». سروده محمدرضا شفیعی کدکنی.دقایقی بعد تنش‌ها بر بستر زاینده‌رود آغاز می‌شود. مردم شعار می‌دهند و تعدادشان رو به فزونی است. نیروی انتظامی هم می‌کوشد مانع از برگزاری تجمع شود. از قبل هم اعلام کرده بود که مردم از تجمع خودداری کنند. التهاب به سرعت افزایش پیدا می‌کند. یگان ویژه جدی‌تر وارد صحنه می‌شود. درگیری‌ها بین مردم و نیروی انتظامی آغاز می‌شود. گاز اشک آور پس از گاز اشک آور. باتوم پس از باتوم. شعار پشت شعار. گرد و خاک‌ها بلند شد. مردم از بستر زاینده رود می‌روند و تجمعات به خیابان‌های اطراف کشیده می‌شود. یکی از کشاورزان حاضر در صحنه به «پیام ما» می‌گوید: «مگر ما چه خواسته بودیم؟ هفته قبل تجمع کرده بودیم. آرام و راحت. چه فرقی بین این هفته و آن هفته بود؟»
اینترنت هم به مرور کند می‌شود. اعتراضات تا ظهر ادامه پیدا می‌کند. کلیپ‌ها و تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی هم انتقادات گسترده کاربران را در پی دارد. آخرین گزارش‌های دریافتی خبرنگار «پیام ما» از اصفهان، ساعت 5 و نیم عصر، حکایت از کندی و قطعی اینترنت در بخش‌های مختلف اصفهان دارد. یکی از حاضران در خیابان بزرگمهر اصفهان، گفت که اینترنت موبایل در این منطقه قطع است. او گفت که این قطعی در همه اپراتورها به چشم می‌خورد. یکی از حاضران در خیابان شهدا هم از قطعی اینترنت همراه در این منطقه خبرداد. هر دو نفر این افراد اما تایید کردند که اینترنت‌های خانگی در اصفهان فعال است ولی با کندی سرعت مواجه‌اند. در شاهین‌شهر اصفهان اما اوضاع عادی است. یکی از حاضران در این منطقه به خبرنگار «پیام ما» گفت که هم اینترنت خانگی و هم همراه در این منطقه وصل است.