مساله مسکن، افزایش قیمت آن و کمبودش برای قشر کم‌درآمد جامعه چیزی نیست که مختص ایران باشد. چین هم به عنوان بزرگترین قدرت آسیا و یکی از دو غول اقتصادی دنیا با معضل مسکن روبه‌رو است. سیاست‌های جمعیتی چین مدتی است که تغییر کرده است؛ از طرف دیگر، با گسترش شهرها و وسعت گرفتن آنها سالانه مهاجران بسیاری از مناطق روستایی یا کشورهای اطراف به شهرهای بزرگ چین می‌آیند. این دو اتفاق باعث افزایش نابهنگام جمعیت شهرها و بالطبع، کاهش تعداد مسکن، افزایش اجاره‌بها و قیمت خرید و فروش ساختمان شده است.

چین در این مدت با یک افزایش قیمت قابل توجه در زمینه خرید و فروش و اجاره مسکن روبه‌رو بوده است. طبق گزارش بلومبرگ، قیمت مسکن در چین در ماه آوریل با بالاترین سرعت نسبت به 8 ماه قبل افزایش یافت. همچنین طبق گزارش شرکت اطلاعات املاک چین، فروش مسکن از ابتدای سال 2020 تا انتهای ماه آوریل در شهرهایی مانند شنزن، شانگهای، هانگژو و نانجینگ نسبت به همین دوره در 2019 بیش از دو برابر شد.
حالا چین به فکر افتاده تا به وضعیت مسکن در این کشور سامان دهد. چین مدت‌ها است که به گروهی از شهروندانش یارانه مسکن می‌دهد اما این یارانه به علت اتفاقات چند ماه اخیر و افزایش قیمت مسکن دیگر کفاف شهروندان طبقه پایین و متوسط چین را نداده و آنها را با مشکلات متعددی مواجه کرده است.
رئیس‌جمهور چین از ابتدا با شعار «مسکن برای زندگی کردن است نه سرمایه‌‌گذاری (speculating)» به قدرت رسید. او حالا برای حل معضل مسکن همه توان دولت خود را به کار گرفته تا به شعارش رنگ عمل بپوشاند.
طرح تامین مسکن در چین
طبق گزارش پایگاه CGTN، دولت چین پس از مدتی کار و فعالیت، بزرگترین سیستم تضمین و تامین مسکن (housing guarantee) را راه‌اندازی کرده است. بر اساس تعریف این سیستم، طبقات مختلف جامعه اعم از دانشجویان، مهاجران، مستاجران، کارگران، زن و مردهایی که به تازگی ازدواج کرده‌اند، کارمندان دولت و … نباید نگران خالی نبودن یک ساختمان برای اجاره یا خرید یا عدم توان تامین اجاره بهای مسکن باشند.
بر اساس طرح جدید، دولت چین مستقیما و با تمام توان وارد بازار مسکن می‌شود تا شبکه وسیع دلالی مسکن را قطع کرده و مستقیما خانه را به خانواده‌ها عرضه کند.
طبق ادعای پایگاه CGTN، در دو سال اخیر، مساحت سرانه مسکن ساکنان شهری چین به 39.8 متر مربع رسیده است. این در حالی است که وانگ منگویی (Wang Menghui)، وزیر مسکن و توسعه شهری و روستایی چین در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت که مساحت سرانه مسکن ساکنان روستایی به 48.9 متر‌مربع رسیده است.
طبق گفته وزیر مسکن چین در طرح جدید، دولت یک منطقه شهری با وسعت 61000 کیلومتر مربع را به ساخت‌و‌ساز آپارتمان اختصاص می‌دهد تا مشکل مسکن بسیاری از شهروندان را حل کند.
طبق ادعای مقامات چینی، این کشور توانسته مشکل مسکن طبقه محروم را که یک معضل تاریخی در این کشور بوده، حل کند. مقامات چین مدعی‌اند با اجرای چند پروژه بزرگ مسکن‌سازی در مناطق روستایی (rural areas)، اکنون هیچ روستانشین یا کشاورزی بی‌خانمان نیست.
طبق اعلام منابع خبری چین، پروژه مسکن این کشور یک پروژه بلندمدت است و اگرچه در چند سال اخیر، معضل مسکن، دولت و مقامات این کشور را آزار داده اما این پروژه بلندمدت هرگز از سرعت پیشرفت خود کم نکرده است.
بر اساس گزارش پایگاه CGTN، از زمان اجرای گسترده پروژه مسکن ارزان قیمت (affordable housing project) که در سال 2008 آغاز به کار کرد، دولت کشور چین بیش از 78 میلیون مجموعه مسکن ارزان ساخته است و طبق اعلام وزارت مسکن چین، بیش از 22 میلیون نفر نیز یارانه مسکن دریافت کرده‌اند.
هوانگ یان (Huang Yan)، معاون وزیر مسکن و توسعه شهری و روستایی چین نیز چندی پیش از طرح جلوگیری از تخریب ساختمان به عنوان مکمل پروژه وسیع تامین مسکن خبر داد و تاکید کرد: «همزمان با توسعه شهرها، چین اقداماتی را برای جلوگیری از تخریب وسیع ساختمان‌ها آغاز کرده است.
طبق قانون جدید چین، تنها ساختمان‌های غیرقانونی یا آنهایی که از سوی سازمان‌های ذی‌ربط، خطرناک و بسیار فرسوده شناخته شوند، تخریب می‌شوند.»
همچنین، طبق اعلام وزارت مسکن چین، همزمان با این طرح، به ازای هر ساختمان تخریب شده باید یک ساختمان در جای دیگر ساخته شود تا از کاهش ساختمان‌های مسکونی مناطق شهری و روستایی جلوگیری شود.
با یارانه مسکن چین آشنا شوید
به جز موارد بالا، دولت چین اقدامات دیگری را هم برای حل مشکل مسکن شهری و روستایی مردم این کشور آغاز کرده است که مهم‌ترین آن واریز یارانه مسکن به حساب شهروندان خود است.
یارانه مسکن به صورت‌های مختلفی به شهروندان پرداخت می‌شود. بخشی از شهروندان چینی به صورت مستقیم یارانه مسکن دریافت می‌کنند و بخشی هم به صورت غیرمستقیم از این امتیاز بهره می‌برند. طرح مسکن استیجاری یکی از اقدامات دولت چین برای شهروندانی است که قدرت تامین هزینه مسکن را ندارند. این طرح که یک نمونه از طرح یارانه مسکن غیرمستقیم است، از سال 2009 آغاز شده و در پی آن است که به مهاجران و کارگران و خانواده‌هایی که قدرت تامین مسکن خود را ندارند، خانه یا آپارتمان ارزان قیمت اجاره دهد. خانه‌های اجاره‌ای دولتی معمولا واحدهای 60 متری هستند که توسط بخش خصوصی و البته با کمک دولت ساخته می‌شوند. این واحدهای استیجاری منافع بسیار زیادی برای شهروندان چینی دارند چرا که دولت چین به اصطلاح با مستاجران آن‌ها راه می‌آید. از جمله مزایای این خانه‌ها این است که مستاجران مجاز به خرید واحدهای خود پس از 5 سال اجاره هستند.
به جز این، چند طرح دیگر نیز توسط دولت چین اجرا شده تا مسکن مورد‌نیاز طبقات دیگر که درآمد بیشتری دارند (یعنی طبقه متوسط) تامین شود. این طرح‌ها کارمندان دولت، دانشجویان، صاحبان کسب‌و‌کار کوچک و خانواده‌های پرجمعیت را مورد هدف قرار داده و سعی دارد معضل مسکن آنها را حل کند.
همه شهروندانی که به مسکن ارزان احتیاج دارند باید نام و مشخصات خود را در سامانه مخصوصی ثبت کنند. این سامانه که بر اساس سیستم هوکو (Hukou) شهروندان را به دو دسته روستایی و شهری تقسیم می‌کند، بعد از بررسی اطلاعات ثبت شده، به فرد متقاضی اطلاع می‌دهد که واجد شرایط دریافت مسکن دولتی ارزان است یا نه. در صورت تایید شرایط فرد، مسکن استیجاری یا غیراستیجاری به متقاضی و خانواده‌اش داده می‌شود و او می‌تواند بعد از مدت کوتاهی به خانه جدیدش نقل مکان کند.