سالانه ۱۴ هزار تن ترکیبات شیمیایی موجود در ضدآفتاب‌ها وارد اقیانوس‌ها می‌شودضدآفتاب‌ها مرجان‌ها را می‌کشندکرگ داونز، کارشناس محیط زیست: مواد شیمیایی رایج در ضدآفتاب‌ها DNA مرجان‌ها را تخریب می‌کند

دوشنبه 18 مرداد 1400

صخره‌های مرجانی آب‌های سراسر دنیا به سختی نفس می‌کشند. در 50 سال گذشته نزدیک به 80 درصد مرجان‌های دریای کاراییب به خاطر آلودگی، توسعه زمین‌های ساحلی و گرم شدن آب دریاها از بین رفته‌اند. شروع فصل تابستان و سیل گردشگران به مناطق ساحلی و تفریحی سلامت آب دریاها را به شدت تهدید می‌کند. گرم شدن کره زمین از یک سو سیاستمداران دنیا را تحت فشار قرار داده تا برای مقابله با آن اقدامات فوری انجام دهند، بنابراین نفت،‌ فاضلاب و آلاینده‌ها بیشترین میزان توجه را در رسانه‌ها به خود می‌گیرند اما از سوی دیگر دانشمندان سال‌هاست که درباره اثرات محصولات آرایشی بر کیفیت آب دریاها هشدار می‌دهند.

برخلاف مواد‌غذایی که می‌خوریم، برای محصولاتی که از آنها روی پوست بدن‌مان استفاده می‌کنیم، قوانین سفت و سختی وجود ندارد. تا سال 2019، اتحادیه اروپا بیش از هزار نوع ترکیب مواد آرایشی را ممنوع اعلام کرد اما در فهرست سازمان غذا و دارو در آمریکا فقط 11 مورد وجود دارد.
سالانه 14 هزار تن ضدآفتاب وارد اقیانوس‌ها می‌شوند 82 هزار ترکیب شیمیایی موجود در محصولات آرایشی و بهداشتی آب دریاها را آلوده می‌کند.
قانون‌گذاران ایالت هاوایی از اول می 2018 قانونی را تصویب کردند که در آن فروش ضدآفتاب‌هایی که اکسی‌بنزون و اکتینوسات دارند ممنوع شد. هاوایی اولین ایالتی بود که چنین اقدامی را انجام داد که قرار شد از اول ژانویه 2021 آن را اعمال کند. شش ماه پس از آن، جزیره کوچک پالائو در فیلیپین نیز اعلام کرد که فروش و استفاده از محصولاتی را که حاوی این ترکیبات شیمیایی باشند، ممنوع است. پالائو،‌ مجمع‌الجزایر بکر و دست‌نخورده‌ای است که به خاطر بزرگترین منابع دریایی روی کره زمین شناخته می‌شود. اما با این حال چند روز گذشته گزارشی در گاردین منتشر شد که خبر از پیدایش روغن‌های ضد‌آفتاب در آب دریاهای این جزیره را خبر می‌داد. آتم بلوم، غواص و کارشناس محصولات آرایشی است که محصولات آرایشی طبیعی تولید می‌کند. او که برای غواصی به پالائو رفته بود، وقتی 5 متر زیر آب می‌رود و به سطح آب نگاه می‌کند، رنگین کمانی توجه‌اش را جلب کرد. وقتی نزدیک می‌شود برق روغنی را می‌بیند که گروهی از گردشگران که برای اسنورکل به آنجا آمده بودند از خود به جای گذاشتند.
زمانی که با ضدآفتاب شنا می‌کنید، مواد شیمیایی مانند اکسی‌بنزون وارد آب شده و سپس به‌وسیله مرجان‌ها جذب می‌شوند. این ترکیبات دارای ذرات نانو هستند که تولید مثل و چرخه رشد مرجان‌ها را مختل کرده و در نهایت منجر به سفید شدن مرجان‌ها می‌شوند.
حتی اگر زمانی که ضدآفتاب می‌زنید، شنا نکنید، زمانی که دوش می‌گیرید این مواد شیمیایی وارد فاضلاب می‌شوند. اسپری‌های ضدآفتاب هم بسیاری از مواد را وارد شن ساحل می‌کنند که در نهایت وارد آب دریا می‌شوند.
استفاده از ضد‌آفتاب برای محافظت از پوست در برابر سرطان بسیار ضروری است و حالا که محدودیت‌های مربوط به پاندمی کرونا رو به کاهش است، فروش این نوع محصولات افزایش پیدا کرده است.
تخمین‌ها درباره اینکه چقدر ضدآفتاب‌ها اقیانوس‌ها را آلوده می‌کنند متفاوت است. چینزیا کورینالدسی، یکی از استادان دانشگاه پلی‌تکنیک مارچه در ایتالیا می‌گوید که میزان آلایندگی گردشگران در دریای مدیترانه سالانه به 20 هزار تن می‌رسد در حالی که کرگ داونز، یکی از محققان و رئیس سازمان مردم‌نهاد Haereticus Environmental Laboratory معتقد است که صخره‌های مرجانی سالانه بین 6 هزار تا 14 هزار تن ترکیبات شیمیایی داخل ضدآفتاب‌ها را جذب می‌کنند. به گفته این کارشناس محیط زیست، مواد شیمیایی رایج در ضدآفتاب‌ها DNA مرجان‌ها را تخریب می‌کند.
علاوه بر فیلترهای ماورا‌بنفش اکسی‌بنزون و اکتینوکسات،‌ ترکیبات مضر دیگری نیز وجود دارند. با اینکه بعضی از تولیدکنندگان مانند بلوم محصولاتی غیر‌مضر تولید می‌کنند که به مرجان‌ها آسیبی نرسد، عده‌ای از کارشناسان آب دریاها، تاثیر این مواد را اغراق‌آمیز می‌دانند.
برای کورینالدسی، ضرر بسیاری از ضدآفتاب‌ها ثابت شده است. او از اوایل سال 2000 روی تاثیرات ضدآفتاب بر محیط زیست دریاها تحقیق می‌کند. تحقیقات کوردینالدسی به همراه دیگر محققان با مشاهده مکزیک و ممنوعیت استفاده از ضدآفتاب قبل از شیرجه در آب دریاچه‌های طبیعی آغاز شد. تحقیقات آنها نشان داد که استفاده از فیلترها و برخی مواد نگهدارنده حتی با حجم بسیار کم منجر به سفید شدن مرجان‌ها می‌شوند. این ترکیبات می‌تواند آسیب‌های برگشت‌ناپذیری به جمعیت توتیای دریایی نیز بزنند.
شاید فکر می‌کنید میزان ضدآفتاب کمی که در ساحل استفاده می‌کنید نمی‌تواند عظمت دریای به این بزرگی را به خطر بیندازد اما تحقیقات نشان می‌دهند که اکسی‌بنزون 62 قسمت در هزار میلیارد (معادل یک قطره در شش و نیم استخر سایز المپیک) تاثیر مخرب دارد.
با وجود ممنوعیت استفاده از برخی ترکیبات شیمیایی در اتحادیه اروپا، اما همچنان بسیاری از آنها در محصولات آرایشی یافت می‌شوند. این مواد شیمیایی فقط وارد دریاها نمی‌شوند بلکه هنگام حمام در خانه وارد راه‌های آبی می‌شوند.
در بسیاری از ضدآفتاب‌ها از اکسید زینک به عنوان فیلتر اشعه ماورابنفش استفاده می‌شود که دیگر حاوی مواد شیمیایی مضر نیست. اما کورینالدسی معتقد است که این ترکیب نیز تاثیرات مخرب خود را دارد. او معتقد است تحقیقات پیشرفته نشان می‌دهد حتی فیلترهای معدنی مانند ذرات نانو اکسید زینک نیز می‌تواند سرعت سفیدشدن مرجان‌ها را افزایش دهد و جلبک‌هایی را که داخل آن زندگی می‌کنند از بین ببرد.
تغییرات اقلیمی، شکار بیش از حد ماهی‌ها و آلودگی آب‌های ساحلی سه دلیل اصلی تهدید جان مرجان‌ها به شمار می‌روند. تری هیوز، یکی از محققانی که در زمینه صخره‌های مرجانی تخصص دارد می‌گوید که استفاده از سوخت‌ها فسیلی که منجر به افزایش دمای کره زمین شده عامل اصلی نابودی مرجان‌هاست. رکورد افزایش دما در سال‌های 1998، 2010 و 2015 تا 2016 بین 50 تا 70 درصد مرجان‌های مناطق استوایی را از بین برد. حتی صخره‌هایی که فرسنگ‌ها با گردشگران و ضد‌آفتاب‌هایشان فاصله دارند تحت تاثیر تغییرات اقلیمی قرار گرفته‌اند. دانشمندانی مانند هیوز که ارتباط نابودی مرجان‌ها با ضدآفتاب را مستقیم نمی‌دانند معتقدند که مردم به جای خرید ضدآفتاب‌های ارگانیک به سیاستمدارانی رای دهند که برای کاهش نشر گازهای گلخانه‌ای اقدامات فوری را انجام خواهند داد.
روش‌های هوشمندانه مصرف ضدآفتاب
با وجود ممنوعیت دولت‌ها برای استفاده از برخی ترکیبات شیمیایی در مواد آرایشی می‌توان از راه‌های دیگری برای همزمان محافظت از پوست خود و مرجان‌ها انجام داد. سعی کنید از ضدآفتاب‌هایی استفاده کنید که اکسی‌بنزون ندارند. لیستی از ضدآفتاب‌های غیر‌مضر برای محیط زیست به وسیله Haereticus Environmental Lab منتشر شده که می‌توان از میان آنها انتخاب کرد. این فعالان محیط زیست محصولات را بر اساس میزان SPF رتبه‌بندی می‌کنند. از اسپری‌های ضدآفتاب استفاده نکنید چون شن ساحل را آلوده می‌کنند و به راحتی وارد آب دریاها می‌شوند. راه دیگر تغییر شیوه لباس پوشیدن است: استفاده از کلاه و لباس‌هایی که محافظ UV دارند می‌توانند میزان ضدآفتابی که استفاده می‌کنید را کاهش دهند.
اگر صخره‌های مرجانی نابود شوند نبض مهمی از اکوسیستم را از دست خواهیم داد. حتی اقتصاد جهانی نیز آسیب می‌بیند چون مرجان‌ها یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری و منبع درآمد افراد محلی به شمار می‌روند.

دوستدار محیط زیستضدآفتابمحیط زیستمرجانمواد آرایشی
مطالب مرتبط
گروهی از دانشمندان در نامه‌ای هشدارآمیز تاکید کردند جهان در درک مقیاس واقعی تهدیدهای ناشی از حذف تنوع زیستی و بحران آب‌وهوایی در حال شکست خوردن استانقراض دسته‌جمعی
این گزارش، خلاصه‌ای ترسناک اما واقعی از تهدیدهای بزرگی است که جوامع با آن مثل یک اتفاق عادی برخورد می‌کنند
مجتبی پارسامجتبی پارسا
گزارش «پیام ‌ما» درباره گزینه‌هایی که شانس نشستن بر صندلی ریاست سازمان حفاظت محیط زیست را دارندمعمای ریاست محیط زیست در کابینه رئیسی
فروغ فکریفروغ فکری
رئیس اتحادیه صنایع بازیافت ایران از طرح اصلاح قانون مدیریت پسماند انتقاد کردرقابت بر سر مالکیت طلای کثیف
سازمان بهداشت جهانی درباره رشد انگل‌های بیماری‌زا در شرایط ادامه بحران اقلیمی هشدار دادفرصت رشد انگل‌ها

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *