از آذر ماه ۱۳۹۹ که با مصوبه‌ مجلس قرار شد صید ترال در دریای جنوب به مدت دو سال ممنوع شود، صاحبان کشتی‌های ترال دست از شکایت و فشار برنداشته‌اند. آنها می‌خواهند باز هم با کشتی‌ها و دام‌های بزرگشان به دریا برگردند اما شیلات می‌گوید مقابل این فشارها و شکایت‌ها ایستاده و هیچ مجوزی برای ترال صادر نشده است. این میان در شلوغی شایعه‌های بازگشت ترال به خلیج فارس، خبر صدور 1598 مجوز صید قایق و 175 مجوز صید لنج صیادی در چابهار هم واکنش‌های بسیاری به دنبال داشته و عده‌ای صدور این تعداد مجوز را اشتباه دانسته‌اند.از دیروز صحبت‌ها درباره بازگشت کشتی‌های ترال شدت گرفته و نگرانی‌ها افزایش یافته است. تسنیم در گزارشی نوشته که موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران به عنوان مرجع علمی مورد تایید سازمان شیلات، با صدور این مجوزها به صورت مکتوب و به صراحت مخالفت کرده است و مهم‌ترین دلیل مخالفت با صدور این مجوزها، فشار صیادی سال‌های گذشته، صید بی‌رویه و کاهش شدید ذخایر و در خطر انقراض بودن بسیاری از گونه‌های اقتصادی و ارزشمند و عدم وجود ظرفیت برای افزایش تعداد قایق‌ها و لنج‌های صیادی در منطقه چابهار است. پس از آن هم محمد درویش، فعال محیط‌ زیست در صفحه اینستاگرامش نوشت: «اگر این نامش دور زدن قانون نیست، پس دور زدن قانون چیست آقای شیلات؟ مگر قرار نبود دو سال تنفس داده شود و به پایش ذخایر دریایی بپردازید. پس این مجوزهای جدید صید آن هم در چنین تعداد باورنکردنی یعنی چه؟ آیا فراکسیون محیط‌زیست مجلس سکوت می‌کند؟»
با وجود انتقاداتی از این دست اما روابط عمومی شیلات به «پیام‌ما» توضیح می‌دهد: «شیلات در این مدت تلاش کرده‌ تا مقابل این فشارها و شکایت‌ها بایستد و هیچ مجوز صید ترالی صادر نشود و اگر هم صیدی به این شکل انجام می‌گیرد غیرقانونی است و شیلات و دریابانی با آن برخورد قانونی می‌کنند.» او انتقادات فعلی را نادرست می‌داند و می‌گوید:‌ «آنچه ممنوع اعلام شده صید ترال بوده و نه صید صیادان ساحلی و صیادان محلی و این صیدها در آب‌های مجاز انجام می‌شود.»
نکته مهم‌تر اما آن است که محمد شهلی‌بر، مدیرکل جدید شیلات سیستان‌و‌بلوچستان به «پیام‌ما» می‌گوید هنوز هیچ آمار رسمی برای ارائه مجوز به این استان اعلام نشده و آمار و ارقامی که از آن صحبت شده هنوز قطعیت ندارد. او می‌گوید: «راضی کردن همه کار سختی است. آنها که مجوز دارند نگران مجوزهای جدیدند و می‌گویند سفره‌شان کوچک‌تر می‌شود. آنها که سال‌ها مجوز نداشته‌اند هم می‌خواهند مجوز بگیرند. در نهایت اما موسسه تحقیقات شیلات ارزیابی می‌کند و بر اساس مطالعات این موسسه صدور مجوز جدید صید صادر می‌شود.» به گفته شهلی‌بر تاکنون هیچ ابلاغیه‌ای برای صدور مجوز جدید صادر نشده و در صورت ابلاغ چنین چیزی با در نظر گرفتن موارد گوناگون این مجوزها صادر می‌شود.
صید با مجوز یا بی‌مجوزدر حال انجام است
تلاش برای مجوز گرفتن برخی از لنج‌ها و قایق‌های صیادان محلی در چابهار تقریبا سابقه‌ای بیست ساله دارد. با وجود اجازه حضور ترال در این سال‌ها، ندادن مجوز به صیادان محلی سبب شد بیش از سه هزار قایق صیادی در سیستان‌و‌بلوچستان بدون مجوز به فعالیت خود ادامه دهند. یکی از دلایل صادر نشدن مجوز جدید از ۱۷ سال قبل برای قایق‌های صیادی هم این بوده که قایق‌ها در آب‌های ساحلی عمدتاً تا حداکثر ۱۲ مایل صید می‌کنند و ذخایر دریایی در این محدوده ساحلی اندک و در برخی موارد رو به انقراض‌اند. همین محدودیت منابع و تهدید آبزیان توسط سازمان شیلات سبب شده تا صدور مجوز جدید لغو شود. بخشی از انتقادات فعالان به صدور مجوزهای جدید هم در همین راستاست.
با این حال خلیل‌الله درخشان، نماینده خانه کشاورز سیستان‌و‌بلوچستان و از صیادان منطقه به «پیام‌ما» می‌گوید: «چه این مجوزها صادر شود و چه نه، صید قاچاق و بی‌مجوز در منطقه درحال انجام است و چه بهتر است که این مجوزها صادر شود تا صیادان از امکانات استفاده کنند و لنج‌ها بتوانند به اقیانوس هند بروند و ماهی‌های بزرگ شکار کنند. این قایق‌ها و لنج‌ها صید چندانی نمی‌توانند داشته باشند و تنها حرف در این است که با این مجوز کار قانونی اداره می‌شود. در حال حاضر صید ترال هم قانونی نیست اما شاهدیم به صورت غیرقانونی هنوز کشتی‌هایی هستند که این صید را انجام می‌دهند.» به گفته او این نوع صید در سال‌های گذشته آن‌قدر برای صیادان محلی مخرب بوده که زندگی بسیاری از آنها تحت تاثیر این وضعیت قرار گرفته است و حالا ماجرا دیگر فقط صید ماهی نیست، بلکه محیط ‌زیست دریایی است که نابود شده و دریا دیگر هیچ ماهی‌ای را نمی‌تواند در خود نگهدارد. «من در سال ۶۷-۶۸ در کارخانه فرآوری ماهی بودم و آن زمان ماهی در همین ساحل می‌گرفتیم که صد کیلو وزن داشت الان ماهی‌های ساحلی ده کیلو وزن دارند. این یعنی چیزی از دریا نگذاشته‌ایم و معیشت محلی‌ها را نابود کرده‌ایم.»
به گفته او در تایوان کل کشتی‌های صید ترال اوراق شده‌اند. یعنی حتی کشتی را نگه داشته نشده که زمانی بخواهند آن را اجاره بدهند. اوراق شده تا دیگر قابل استفاده نباشد. «هر کشتی ترال معادل بیش از چهل شناور صید می‌کند. در نتیجه نباید از مجوز دادن به قایق‌ها و لنج‌ها ابراز نگرانی کرد.»
پیش از این هدایت‌الله میرمرادزهی، مدیرکل پیشین شیلات سیستان‌و‌بلوچستان هم با اعلام اینکه ناوگان فراساحلی شیلاتی سیستان‌و‌بلوچستان حدود ۹۳۰ فروند لنج دارد گفته بود: «سیستان‌و‌بلوچستان رتبه اول میزان صید و صیادی ایران را دارد و حدود ۷۵ درصد میزان صید صنعتی ایران از این استان توسط همین لنج‌های فراساحل تامین می‌شود، اما این میزان برداشت ما از محدوده کمیسیون تن ماهیان اقیانوس هند کمتر از بسیاری از دیگر کشور‌ها نظیر چین و ژاپن که به‎ روش‌های نوین و با شناور‌های نوین به صید می‌پردارند و اعزام کشتی‌های پشتیبان به همراه لنج‌ها و اعزام کشتی بزرگ صید صنعتی را به آب‌های فراساحلی در دستور کار قرار دارد.»
روش غیرمتعارف صید اشتباه است
نگرانی از صید قایق‌ها در حداکثر ۱۲ مایلی ساحلی، نگرانی گسترده‌ای است که با وجود صید ترال در سال‌های اخیر و از بین رفتن بخشی از ذخایر و اکولوژیک دریا قوت بیشتری هم گرفته است. با این حال احمدرضا لاهیجان‌زاده، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست به «پیام‌ما» می‌گوید عمده نگرانی این سازمان درباره روش‌های غیرمتعارف صید از جمله صید ترال بوده است، نه صیادان محلی. «صدور مجوزهای صید برای صیادان محلی به قوت خود باقی است و صید ممنوع همچنان صید ترال است. اما نکته‌ای که درباره صید صیادان عنوان می‌شود این است که چند گونه خاص در نزدیک ساحل هستند و تخم‌ریزی‌ها هم عمدتا در نزدیک ساحل انجام می‌گیرد.
با این همه در نهایت این روش‌های غیرمعمول است که خسارت‌های گسترده‌ای به این اکوسیستم وارد کرده.» به گفته لاهیجان‌زاده دستورالعمل‌هایی برای صید در مرکز تحقیقات شیلات صادر شده که باید به کار گرفته شود و گشت‌های مختلف محیط‌زیست، شیلات و گشت‌های نظامی باید با کسانی که این موارد را رعایت نمی‌کنند و قوانین را زیر پا می‌گذارند برخورد کنند.