پیش‌بینی «تنش بر سر آب» به حقیقت پیوست

مرکز پژوهش‌های مجلس دی سال گذشته نسبت به افزایش منازعات آبی هشدار داده بود

درگیری و منازعه بر سر آب، موضوعی است که سال‌های طولانی از سوی کارشناسان هشدار داده شده بود و اکنون در شش ماهه گذشته این اتفاق در شهرهای مختلف کشورمان در حال رخ دادن است.

مرکز پژوهش‌های مجلس سال گذشته در گزارشی  اعلام کرد به دنبال خشکسالی و بحران آب در کشور، منازعات آبی رخ خواهد داد و امکان تبدیل این تنش‌ها به چالش‌های امنیتی وجود خواهد داشت، در این گزارش به انتقال آب بین حوضه‌‌های آبریز کارون و زاینده رود اشاره شد و اینکه این موضوع می تواند به درگیری بین استان‌های خوزستان و اصفهان، چهارمحال و بختیاری و اصفهان و همچنین بین یزد و اصفهان منجر شود .مواردی از این دست همچنین می‌تواند در سطح بین المللی نیز صدق کند. از مصادیق بارز این موضوع می‌توان به اشتراک رودخانه‌های دجله و فرات بین کشورهای عراق، سوریه و ایران و همچنین تامین کننده حقابه زیست محیطی تالاب‌های کشور عراق و از جمله هورالعظیم در ایران است. بدیهی است که کنترل این رودخانه‌ها در مناطق بالادستی تاثیر گسترده‌ای از جنبه‌های مختلف بر کشورهای پایین دستی خواهد گذاشت. آنطور که این گزارش بیان می‌کند: ادامه بحران آب با شرایط کنونی منجر به افزایش منازعات بر سر آب چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور خواهد شد.

پیش‌بینی وضعیت آینده

در حالی سال گذشته مرکز پژوهشهای مجلس اعلام کرد که در صورت ادامه این سیاست‌ها و مدیریت نامطلوب، آب در آینده با چالش‌ها و مشکلات بیشتری مواجه و ابعاد تازه‌ای از این بحران  آشکار خواهد شد که اکنون بعد از گذشت چندین ماه از این پژوهش، تعدادی از شهرهای کشور با اعتراضات و تجمعاتی در این زمینه روبرو شده‌اند. شهرهای ورزنه اصفهان، خرمشهر، آبادان و برازجان نمونه‌ای از این شهرها هستند که بحران آب در آن‌ها آشکار شده است.

شهرهای دچار تنش شده

مردم مناطقی چون ورزنه، جرقویه علیا و سفلی، کوهپایه و جلگه که بیش از ده سال با کاهش شدید منابع آب مواجه شده بودند، در سال اخیر حتی یک قطره آب نیز برای کشاورزی دریافت نکردند و این موضوع بهانه ای شد برای اردوکشی‌های چندباره آنها به خیابان های شهر اصفهان و اعتراضات گسترده آنان. آنطور که تابناک گزارش می‌دهد کشاورزان در اعتراضات مستمر خود اعلام کردند که دلیل بروز این بحران، ناکارآمدی مدیران در مدیریت عادلانه منابع آب حوضه آبریز زاینده رود است و اگر واقعاً آبی برای کشاورزی آنها وجود ندارد، پس معنای انتقال آب از اصفهان به یزد و نیز کشاورزی در مناطق بالادستی زاینده رود چیست؟ همچنین مشابه این اتفاق، با شوری آب در شهرهای آبادان و خرمشهر رخ داد. در روزهای گرم تابستان شوری آب آبادان به‌ حدی رسید که زندگی مردم را مختل کرد. ساکنان آبادان و خرمشهر  به دلیل شوری بیش از حد آب رودخانه بهمنشیر که تامین کننده اصلی آب آشامیدنی این دو شهر است با مشکلات زیادی روبرو شدند و چند تجمع اعتراضی نیز برگزار کردند. همچنین در چند روز گذشته، این اتفاق برای اهالی شهر برازجان نیز رخ داد. مردم شهر برازجان مرکز شهرستان دهشستان در استان بوشهر به دنبال کمبود شدید آب، با تجمع در میدان هفدهم تیرماه خواستار حل این مشکل شدند و بعد از حل نشدن این مشکل، به نشانه اعتراض ورودی شهر را آتش روشن کرده و به مدت 30 دقیقه مانع رفت و آمد و هرگونه ترددی شدند. طبق اعلام مرکز پژوهشهای مجلس، تنها راه حل این ماجرا و جلوگیری از رخ دادهای مشابه، تغییر رویکرد اساسی در بخش مدیریت آب در سطوح سیاست گذاری، قانون گذاری و اجرایی است.