از اردیبهشت امسال و حضور ملابرادر در منطقه پاشدان رسانه‌های افغانستانی اعلام کرده بودند که فاز جدید سد پاشدان در ۵ ماه آینده یعنی تا مهر امسال به پایان می‌رسد. سدی که اکنون و با بیش از دو ماه تاخیر در وعده داده شده، به بهره‌برداری رسید.

خلاف آنچه برخی رسانه‌های ایران می‌گویند پاشدان، ماحصل هنرِ آبی امارت اسلامی نیست بلکه این سد از ۱۳ سال پیش تاکنون در حال ساخت است و ایران که حتی در تحقق معاهده قانونی هیرمند ناکام بوده است، بدون معاهده و توافق در هریرود نیز دست‌خالی مانده است.حالا طالبان در افغانستان؛ پیرو عمل حاکمان پیشین با آبگیری سد پاشدان بر یکی از سرشاخه‌های هریرود، جریان طبیعی این رودخانه و  تأمین‌کننده آب شرب برای بیش از دو میلیون ایرانی در استان خراسان رضوی را مختل کرده است. چنانکه رفتارش با هیرمند و فراه و خاشرود نیز چنین است.

سد سلما نیز پیشتر بر هریرود احداث شده است. سد پاشدان از ظرفیت ذخیره ۴۵ میلیون مترمکعب آب، تولید دو مگاوات برق، و آبیاری ۱۳ هزار هکتار زمین کشاورزی برخوردار است. ظرفیتی که این سد را به یکی از استراتژیک‌ترین سازه‌های آبی طالبان بدل می‌کند. این سد دومین  سد ساخته‌شده بر روی هریرود است که منجر به کاهش میزان آب ورودی به ایران و ترکمنستان می‌شود.

وزارت آب و انرژی امارت اسلامی اعلام کرده که قصد دارد در آینده سدهای بیشتری در مسیر هریرود احداث کند که این رخدادها تهدیدی جدی برای منابع آبی منطقه است. باید دید دیپلماسی آب ایران چگونه عمل می‌کند. در بر پاشنه انفعال گذشته می‌چرخد یا وزیر آشنا به حقوق و دیپلماسی آب در وزارت امور خارجه چاره‌ای عاجل می‌جوید؟

ایران و ترکمنستان در سال‌های پایانی دهه ۷۰، سد دوستی را در بالادست هریرود افتتاح کردند. آنها امید داشتند که این سد بتواند گره از مساله کم‌آبی در برخی از نواحی دو کشور باز کند. ۱۱ سال پس از اینکه سد دوستی به‌طور کامل به سرانجام رسید، افغانستان که کمی به ثبات رسیده بود اقدام به ایجاد سد بزرگ سلما بر روی هریرود کرد که باعث کاهش آبی شد که به سمت سد دوستی سرازیر بود. در ادامه همان پروژه سد پاشدان بود که حالا با آبگیری آن عملا سد دوستی بهره‌ای هریرود نخواهد داشت.