از جمله مهمترین نیازهای مادران و کودکان که در حیطه تسهیلات و خدمات شهری قرار گرفته و در هنگام حضور در فضاهای اجتماعی بروز می‌نماید، نیاز به فضاهایی برای شیر دادن مادران به نوزادان در مکان‌ها و عرصه‌های عمومی همچون مراکز خرید و مراکز تفریحی است.
در راستای تحقق عدالت اجتماعی با هدف ایجاد امنیت روانی و آرامش مادران و کودکان، «اتاق‌های مادر و کودک» به‌عنوان یکی از مهمترین تسهیلات شهری ایجاد شده تا بانوان بتوانند در این اتاق‌ها به ‌راحتی و با آرامش خاطر، به رسیدگی‌ها و مراقبت‌های بهداشتی اولیه مورد نیاز کودکان در شرایط مناسب بپردازند.
در واقع، «اتاق‌های مادر و کودک» مکان‌هایی برای مراقبت‌های مادرانه با رعایت اصول بهداشتی هستند. این اتاق‌ها، بخصوص در ایران، ترکیبی از کاربری‌های مختلف مانند «اتاق تعویض پوشک نوزاد» و «اتاق شیردهی» بوده و هدف از ایجاد آنها در فضاهای عمومی شهرها را می‌توان شیردهی به نوزادان و نظافت آنان با آسایش و آرامش برای مادران همراه با رعایت مسائل بهداشتی و اصول اخلاقی و رفع نگرانی مادران در زمان حضور در عرصه‌های عمومی برشمرد.
میزان اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بحث اهمیت حمایت از تغذیه کودک با شیر مادر در جامعه مطرح می‌گردد. باید عنوان کرد که در آموزه‌های دینی ما همواره با این جمله که «برای کودک هیچ شیری بهتر از شیر مادر نیست» به موضوع تغذیه کودک با شیر مادر تأکید شده است. ضمن اینکه در همین حیطه و بر اساس تحقیقات علمی انجام شده، اکثر شیرخواران در شش ماه اول زندگی خود به هیچ ماده غذایی غیر از شیر مادر نیاز نداشته و تغذیه با شیر مادر ضامن سلامت جسم و روان مادر و کودک در خانواده بوده و نوعی سرمایه‌گذاری در سلامت انسان‌ها محسوب می‌گردد.
مراکز تجاری و تفریحی موجود در شهرها به‌عنوان مکان‌های عمومی که روزانه پذیرای گروه‌های جمعیتی مختلف هستند، با توجه به کارکردشان از جمله مهمترین فضاهایی است که به تسهیلاتی همچون اتاق‌های مادر و کودک همراه با ارائه خدماتی در حد استاندارد احتیاج دارند. اما علیرغم اهمیت این موضوع،صرفاً می‌توان به تعداد محدودی از مکان‌های تجاری و تفریحی در کشور اشاره کرد که از اتاق‌های مادر و کودک استاندارد با خدمات و امکانات مرتبط با آن برخوردار هستند. باید عنوان کرد که ایجاد فضاهایی بصورت مجزا و جداگانه در مراکز تجاری و تفریحی در شکل «اتاق‌های مادر و کودک» برای خانواده‌هایی که همراه با کودکان خود به این مراکز مراجعه می‌کنند، گام مهمی در جهت تأمین آسایش، رفاه و امنیت مادران و کودکان است. اینگونه فضاهای خدماتی جانبی و پشتیبان در مجتمع‌های تجاری و تفریحی، تمایل افراد و خانواده‌ها را برای حضور بیشتر در این مراکز افزایش داده و باعث افزایش مدت ماندگاری و تکرار و تداوم حضور مراجعین و افزایش میزان پاخور آن مراکز می‌شوند.اما متأسفانه این موضوع مهم به دلایلی همچون عدم صرفه مالی و اقتصادی،مورد توجه خیلی از مدیران مراکز خرید نیست؛ در صورتی که وجود این تسهیلات، یکی از پارامترهایی است که می تواند در مراجعه مشتریان به مراکز تجاری و تفریحی مؤثر بوده و میزان دفعات مراجعه و کیفیت حضور آنها در این مراکز را افزایش دهد.
در حال حاضر مدیران مراکز خرید به ضرورت اتاق مادر و کودک واقف هستند، اما از سوی آنها تأکید و توصیه مناسبی به معماران و سازندگان نسبت به جانمایی و اختصاص فضایی مناسب در طراحی‌های اولیه صورت نمی‌گیرد و اینکه بسیاری از آنها به نمونه‌های خارجی این اتاق‌ها بسنده نموده و در جریان استاندارد ملی نیستند و اطلاعی از طرح اتاق مادر و کودک بومی شده ندارند. دستگاه‌های نظارتی نیز نسبت به مصوبات و دستورالعمل‌ها و قوانین بالادست در حوزه کودک جدی نبوده و این مهم به کارشناسان مربوطه تذکر داده نمی‌شود. ضمن اینکه پس از اجرا نیز در بسیاری موارد مالکین، مدیران و بهره‌برداران مراکز خرید به دلیل تمرکز بر موضوعاتی همچون تأمین و نگهداری و سرپا نگه داشتن مرکز، با ایجاد اتاق‌های غیراستاندارد و گاهی پیش‌بینی فضایی در داخل سرویس بهداشتی از خود در قبال مادران و خانواده‌ها سلب مسئولیت می‌نمایند.
به این ترتیب می‌توان چنین گفت که متأسفانه شهرها در زمان حضور مادران و کودکان آمادگی پذیرش آنها را ندارد و با توجه به اینکه سال‌هاست برای زیرساخت و تولید ادبیات مربوطه و تصویب اسناد بالادستی مطالبه‌گری انجام شده است، هنوز به تعداد کافی فضاهای استاندارد جهت رسیدگی مادران به کودکانشان در شهر فراهم نیست و بسیاری از این اتاق‌های ایجاد شده غیراستاندارد بوده و مادران و خانواده‌ها رغبت استفاده از آن فضا را ندارند.

تب ایجاد اتاق‌های مادر و کودک