زیرتی«گاوین اشمیت» (Gavin Schmidt)، اقلیم‌شناس ناسا در مقاله‌ای برای مجلهٔ «نیچر» (Nature) می‌نویسد: «اعتراف به اینکه هیچ سالی بیش از سال ۲۰۲۳ نتوانسته توانایی اقلیم‌شناسان در پیش‌بینی شرایط را زیرسؤال ببرد، خفت‌بار و البته کمی نگران‌کننده است.» 

او نوشته‌است: «ناهنجاری دمایی سال ۲۰۲۳ از حالت آبی خارج شده است. از زمانی که داده‌های ماهواره‌ای اطلاعاتی بی‌نظیر و لحظه‌ای از سیستم‌های آب‌وهوایی را در اختیار مدل‌سازان اقلیمی قرار داده‌اند، ناهنجاری سال گذشته شاید برای اولین‌بار بعد از حدود ۴۰ سال شکاف علمی بی‌سابقه‌ای را آشکار کرد.» 

برای افزایش دمای فراتر از آنچه از پدیدهٔ ال‌نینو و نرخ‌های شناخته‌شدهٔ دی‌اکسیدکربن در جو زمین انتظار می‌رفت، چندین نظریه ارائه شده است. از جمله کاهش ذرات معلقی که به‌عنوان خنک‌کننده‌های سطحی شناخته می‌شدند و و با منشأ وسایل نقلیهٔ مختلف بودند و با تغییر قوانین در سال ۲۰۲۰ انتشار آنها کاهش یافت. همچنین، افزایش جذب گرما در جو زمین از طریق بخار آب در پی فوران آتش‌فشانی «هونگا-تونگا» در سال ۲۰۲۲ که رکورد مرتفع‌ترین فوران بخار آب و خاکستر را شکست. و درنهایت اوج گرفتن فعالیت چرخهٔ خورشیدی که گرمایی بیشتری را به طرف زمین می‌فرستد. 

اینکه دمای زمین زودتر و فراتر از پیش‌بینی‌ها افزایش پیدا کرده است، این نکته را توضیح می‌دهد که چرا رویدادهای شدید اقلیمی مانند سیل‌ها، آتش‌سوزی‌ها و توفان‌های مرگبار به‌شدت و به‌سرعت ما را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. اشمیت توضیح می‌دهد: «این می‌تواند نشان‌دهندهٔ آن باشد که سیاره در حال گرم‌شدن، اساساً نحوهٔ عملکرد سیستم اقلیمی خود را زودتر از آنچه دانشمندان پیش‌بینی کرده‌اند، تغییر می‌دهد.» 

او همچنین می‌گوید جهش ناگهانی گرما ممکن است همچنان یک ناهنجاری کوتاه‌مدت یا یک خطای کوچک در داده‌ها باشد.  از طرفی «زیک هاسفاتر» (Zeke Hausfather)، اقلیم‌شناس زمین در دانشگاه برکلی در تحلیلی که برای «کربن بریف» (Carbon Brief) نوشته، هشدار داده است: «خطر ادغام تغییراقلیم کوتاه‌مدت با تغییرات طولانی‌مدت وجود دارد.» 

هاسفاتر همچنین گفته است نشانه‌هایی اولیه از اینکه این پدیده ممکن است بیش از یک ناهنجاری موقتی باشد، وجود دارد؛ نشانه‌هایی همچون ثبت افزایش سریع گرما در اقیانوس‌ها و اندازه‌گیری‌های ماهواره‌ای که بر عدم تعادل انرژی زمین دلالت دارند. به‌علاوه، هیچ نشانه‌ای از تغییر مسیر شاخص‌های اقلیمی که در حال افزایش شدید هستند، وجود ندارد و آنها کماکان در حال افزایش هستند. ما به‌تازگی دهمین ماه متوالی رکورد جهانی گرما را زده‌ایم، به این معنا که در ۱۰ ماه گذشته، میانگین دمای هر ماه بالاترین میزان ثبت‌شدهٔ دما از زمانی است که اطلاعات اقلیمی ثبت شده‌اند. همچنین، آن‌طورکه در توافق پاریس آمده بود، قرار بود میانگین دمای جهانی در سطح ۱.۵ درجه بالاتر از میزان ثبت‌شده از زمان انقلاب صنعتی نگه داشته شود، اما اکنون ۱۲ ماه است که به‌صورت ممتد، دمای میانگین بالاتر از تعهدات در توافق پاریس است. 

همچنان‌که پژوهشگران در حال تحقیق و بحث دربارهٔ این اعداد و ارقام هستند، ما در حال تجربه‌ کردن عواقب واقعی این گرمای بیش‌ازاندازه در محیط اطراف خودمان هستیم. سه‌چهارم بزرگترین آبسنگ‌های مرجانی جهان یعنی دیوارهٔ بزرگ مرجانی در استرالیا در حال سفید شدن و از دست رفتن است. حیوانات به‌صورت دسته‌جمعی می‌میرند و میلیون‌ها نفر گرسنه می‌مانند؛ چون تغییراقلیم، قحطی را در آفریقا رقم می‌زند. 

این تنها آغاز است. در حال حاضر برخی از نقاط روی زمین، گرمای بسیار بیشتری را به نسبت برخی نقاط دیگر حس می‌کنند. دانشمندان مشغول بررسی این عدم قطعیت در مدل‌سازی‌های اقلیمی هستند؛ چیزی که بسیار حائز اهمیت است. اما اولویت بزرگتر، تلاش برای پیشرفت قابل‌توجه در توقف انتشار گازهای گلخانه‌ای است؛ عاملی که تأثیر عمیقی بر گرم‌ شدن زمین دارد.