همایش «حافظان بهار» از سوی مؤسسهٔ دارالاکرام به مناسبت بیست‌وسومین سال فعالیت این نهاد مدنی برای برقراری عدالت اجتماعی و رفع نابرابری آموزشی با حضور اندیشمندان فعالان اجتماعی برگزار شد. در این همایش محمدرضا شفیعی کدکنی، محمدعلی موحد و مصطفی ملکیان به‌عنوان سفیران این سازمان مردم‌نهاد حضور داشتند و همچنین احمد میدری، اقتصاددان و فعال اجتماعی و اعضای هیئت مؤسس این مؤسسه با تأکید بر اهمیت آموزش برابر، رایگان و باکیفیت از دستاوردها و طرح‌های این سازمان مردم‌نهاد رونمایی کردند.

 ضربه‌ٔ مهلک طبقاتی شدن آموزش به طبقهٔ محروم

«احمد میدری»، فعال اجتماعی و اقتصاددان، در همایش «حافظان بهار» با پرداختن به موضوع نابرابری آموزشی و خیر سیاستی، گفت: «به‌طورکلی نابرابری امری ناپسندیده است، اما برخی نابرابری‌ها غیرقابل‌تحمل‌تر و ناموجه‌ترند؛ نابرابری‌هایی که جامعه می‌تواند جلوی بروز آن را بگیرد، اما به‌علت قصور برخی افراد رخ می‌دهد.» او نابرابری آموزشی را مذموم خواند و آن را به زیان تمام افراد جامعه دانست: «رفع نکردن این نابرابری، هزینه‌ای جبران‌ناپذیر برای عموم جامعه به‌جای می‌گذارد.» این اقتصاددان اهمیت پرداختن به رفع نابرابری آموزشی را مثل وجود شبکهٔ آب سراسری، برق و بهداشت همگانی ضروری دانست و اضافه کرد: «طبقاتی شدن آموزش و تفکیک مدارس براساس قدرت خرید، ضربه‌ای مهلک به همبستگی اجتماعی می‌زند؛ چراکه باعث می‌شود صدای طبقهٔ محروم به گوش دولت و مسئولین نرسد.» او با انتقاد از تخصیص یافتن بودجه‌ٔ حداقلی دولت به امر آموزش افزود: «اولین اثر چنین غفلتی را در واگذاری مسئولیت اخلاقی و اجتماعی دولت به دست بازار است. این‌ در‌حالی‌است‌ که سرمایه‌گذاری در امر آموزش، تربیت معلم و نیز تدوین خوب کتب درسی در عموم کشورهای دنیا برعهده‌ٔ دولت است.»

 نظام تعلیم و تربیت در بن‌بست

«محمدعلی موحد»، عرفان‌پژوه و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی که از سفیران این مؤسسه است، در پیامی به مناسبت بیست‌وسومین سالگرد فعالیت دار‌الاکرام گفت: «مواجه شدن تعلیم و تربیت دانش‌آموزان با بن‌بست آموزشی و افت چشمگیری مایهٔ تأسف است. این افتی نیست که به‌سادگی علاج شود و باید دست‌وپا زد، اما چاره‌ای هم نیست. کوشش‌ها باید صدچندان شود و از اینکه باوجود روحیهٔ یأس، ناکامی و بی‌رغبتی در جامعهٔ دارالاکرام را از پیشرفت باز نمانده است، خرسندیم. کار این مؤسسه شبیه به معجزه است؛ چراکه حمایت‌های دارالاکرام از هفت هزار و ۳۰۰ دانش‌آموز موجب کوشش و امیدواری بیشتر این دانش‌آموزان می‌شود.»

 تقدم تأمین نیاز‌ها بر خواسته‌ها

«مصطفی ملکیان»، فیلسوف، نیز در این همایش به واکاوی و تحلیل دو مقوله‌ٔ نیکوکاری و نیک‌خواهی از منظر فلسفه‌ٔ اخلاق با پرداخت و گفت: «نیکوکاری مرتبط با رفتار بیرونی و صفتی است که براساس آن گفتار، کردار و زبان بدن طبق احکام و موازین اخلاقی خاصی ترتیب داده می‌شود. بنابراین، نیکوکاری به آنچه دیگران مشاهده می‌کنند، مرتبط است و ناظرانی می‌توانند ناظر بر آن باشند.» ملکیان نیکوکاری موفق را مشروط به دو شرط عمده دانست: «شرط اول این است که برای انجام کار نیک ابتدا باید نیازهای فرد را در نظر گرفت و نه خواسته‌های او را. این تفکیک میان نیاز و خواسته، تفکیک مهمی است. 

در نیکوکاری باید در پی برآوردن نیازها برآمد و نه تأمین خواسته‌ها؛ چراکه وقتی نیاز و خواسته همسو باشند و نیاز تأمین شود، خواسته هم تأمین می‌شود؛ به تعبیری باید نیاز بر خواسته مقدم باشد.» او با تأکید بر اینکه نیازها را با توجه به آخرین دستاوردهای بشری می‌توان متوجه شد و ایدئولوژی‌ها حق ندارند وارد این تفکیک شوند، گفت: «اولویت‌بندی نیازها شرط دوم نیکوکاری است. چراکه براساس هرم و مخروط نیازها ذومراتب هستند و انجام نیکوکاری با این دو شرط از درد و رنج بشریت به‌سرعت می‌کاهد.»

 «باغ بیدار» به‌دنبال ایجاد ذخیره‌های روانی برای دانش‌آموزان 

در ادامه، «اسمعیل جلیلیان»، مؤسس این نهاد مردمی از طرح یکپارچه و سراسری «باغ بیدار» که برگرفته از یکی از اشعار محمدرضا شفیعی کدکنی است، رونمایی کرد. به‌گفتهٔ او، این طرح در تلاش برای برقراری پیوند میان خانه، مدرسه و مؤسسهٔ دارالاکرام به‌عنوان خانه‌ٔ دوم دانش‌آموزان است: «در این طرح برای هر دانش‌آموز سهم مشخصی از کتاب تعریف می‌شود و به‌طور ماهانه به او اختصاص می‌یابد. باغ بیدار با محوریت کتاب در صدد ایجاد ذخیره‌های روانی برای دانش‌آموزان بورسیه‌شدهٔ مؤسسهٔ دارالاکرام و خانواده‌هایشان است تا در بحران‌های زندگی به کارشان بیاید.»‌

 تضییع حقوق مستمر دانش‌آموزان نگران‌کننده است

«مصطفی میراحمدی‌زاده»، مدیرعامل مؤسسهٔ دارالاکرام، نیز در این همایش با ابراز نگرانی از تداوم چالش‌ها، انباشت ناکامی‌ها و تضییع حقوق مستمر دانش‌آموزان گفت: «شکاف و نابرابری نسلی و تحصیل سه میلیون دانش‌آموز در کلاس‌های ناامن و بازماندگی یک میلیون دانش‌آموز از تحصیل نگران‌کننده است.» او اضافه کرد: «با وجود دسترسی کودکان و نوجوانان به انواع ابزارهای فناورانه، آنها دیگر همچون الواح نانوشته نیستند که پذیرای برنامه‌های رسمی تعلیم و تربیت شوند؛ چراکه با زیست‌جهان‌های متنوع بیرون در ارتباط‌اند.» او همچنین با ارائه‌ٔ گزارشی از عملکرد این مؤسسه در حوزه‌های دانش‌آموزی و ارائه‌ٔ خدمات آموزشی، خدمات پنجگانه و نیز وضعیت حامیان، بانیان، مددکاران و همیاران در شعب ۲۳گانه و نمایندگی‌های این مؤسسه در بیش از ۹۰ شهر ایران گفت: «دارالاکرام از آغاز تأسیس تاکنون ۱۰هزار دانش‌آموز را بورسیه کرده و در حال حاضر هفت هزار و ۳۰۰ دانش‌آموز را تحت‌پوشش دارد. همچنین، حدود ۴۰۰ دانش‌آموز در انتظار دریافت بورسیه هستند.» مدیرعامل دارالاکرام در پایان از اجرای کمپین نوروزی این مؤسسه با عنوان ما حافظان بهاریم خبر داد و گفت: «این کمپین به تهیهٔ عیدانه برای دانش‌آموز تحت‌پوش