جزیرۀ «شیدور» در استان هرمزگان تنها یک کیلومترمربع مساحت دارد و همین یک کیلومترمربع، تعارض جدی بین گردشگران و حیات‌وحش به وجود آورده است. سال 1401 کارشناسان حیات‌وحش با زحمت فراوان گربه‌ رهاشده توسط گردشگران را که از پرستوهای دریایی تغذیه می‌کرد، زنده‌گیری و از جزیره خارج کردند و در فروردین 1402 ورود بی‌ضابطه گردشگران فضای امن لاک‌پشت‌های پوزه‌‌عقابی را از بین برد.

«دو سال پیش، در 16 و 17 فروردین که قصد داشتیم با دوستان جزیرۀ «لاوان» برویم از کنار مارو یا همان «شیدور» رد شدیم. برای ما بسیار جذاب بود که شیدور را از نزدیک ببینیم،‌ خواسته‌مان را که با قایقران مطرح کردیم با پاسخ منفی او مواجه شدیم. او به ما دربارۀ تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های پوزه‌عقابی گفت و اینکه جزیره، منطقۀ حفاظت شده است. قایقران ما را به ساحل لاوان برد و زمان برگشت که با هم دوست شده بودیم، تنها لطفی که به ما کرد این بود که از سمت دیگر جزیره براند تا کلیتی از شیدور را در ذهن داشته باشیم. دو سال بعد که ما شرایط حفاظتی جزیره را می‌دانستیم و نسبت به آن آگاه بودیم،‌ بار دیگر توری به مقصد هرمزگان داشتیم. این بار ما را به شیدور بردند و کمی که به آن نزدیک شدیم دیدیم دورتادور آن پر از چادر گردشگرانی است که برای تفریح چندروزه به آنجا آمده‌اند.» اینها گفته‌های علی رشیدی‌فر راهنمای گردشگری از مشاهداتش در دو سال مختلف از شیدور است. جزیره‌ای که به‌واسطۀ بکر بودن، سال‌ها آرزوی دیدارش به دل بسیاری مانده بود و به نظر می‌رسد با این رویه، آرزوی آن به دل لاک‌پشت‌های پوزه‌عقابی خواهد ماند.

میثم قاسمی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی استان هرمزگان: ما در جزیره پوشش گیاهی انبوه گونه‌های شورپسند را داریم که باعث می‌شود ساحل یکی از بهترین مناطق کمپ‌زدن باشد و همین امر در زیست لاک‌پشت‌ها اختلال ایجاد کند

میثم قاسمی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی استان هرمزگان، معتقد است هر چقدر روند گردشگری کنونی در شیدور توسعه یابد به‌همان نسبت نیز شاهد تخریب آن خواهیم بود. او در گفت‌وگو با «پیام ما» با اشاره به اینکه گردشگری کنونی گرچه برای برخی محلی‌ها دارای منافع کوتاه‌مدت است،‌ اضافه می‌کند: «گرچه در یک دورۀ کوتاه ممکن است عده‌ای ذینفع شوند، ولی در درازمدت آنها نیز درآمد و منافع اقتصادی‌ای از این افزایش توریسم نخواهند داشت.»
او از اجرای اقداماتی در راستای برنامۀ مدیریت زیست‌بومی شیدور پس از ماه رمضان خبر داد و گفت: «ما در شیدور بحث ظرفیت‌سازی را داریم. در این جزیره باید به شکل محدود آن‌هم در زمان‌های مشخص ورود گردشگر را داشته باشیم‌، ضمن اینکه اقامت را از آن حذف کنیم.»
به گفتۀ قاسمی در شیدور همزمانی ورود گردشگر و تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های پوزه‎عقابی را داریم. او می‌افزاید: «علاوه بر آن تغذیۀ لاک‌پشت‌های سبز به این جزیره وابسته است و عقاب ماهی‌گیر هم در شیدور تخم‌گذاری دارد که در فصل پاییز و زمستان اتفاق می‌افتد.»
گردشگرانی که به شیدور می‌آیند به چند طریق آسیب می‌‌زنند. دراین‌باره، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی استان هرمزگان می‌گوید: «ما با افزایش زباله و پسماند در جزیره مواجهیم،. سال گذشته توانستیم گربه‌ای را که از طریق توریست‌ها به این جزیره آورده شده بود و در زمستان از زبالۀ گردشگران و در تابستان از پرستوهای دریایی تغذیه می‌کرد، از جزیره خارج کنیم. علاوه‌برآن، فضولات انسانی در سطح جزیره پراکنده است و جمعیت مارهای سمی که زمانی نمادی از جزیره بودند،‌ کاهش قابل توجهی داشته است.»

فرشاد اسکندری، کارشناس حیات‌وحش: سازمان حفاظت محیط زیست دو راه پیش رو دارد،‌ یا ورود به این جزیره را به شکل کامل ممنوع و یا اینکه مردم محلی را در مدیریت آن دخیل کند

او اضافه می‌کند: «تخریب مرجان‌ها نیز توسط گردشگران به چند طریق صورت می‌گیرد. برخی از طریق غواصی آماتور به آنها آسیب می‌‌زنند و گروه دیگری با سنگ به جان آنها می‌افتند که مشابه آن را در تخریب سایر جاذبه‌ها نیز دیده‌ایم. علاوه‌برآن، شاهد روشن کردن آتش در ساحل جزیره هستیم. از آنجا که ساحل شیدور بر اثر فرسایش مرجان‌ها و صدف‌ها شکل‌گرفته به رنگ سفید است. این جزیره تنها جزیره‌ای است که ساحل سفید دارد. بنابراین، روشن کردن آتش زیبایی آن را تخریب می‌کند. علاوه‌برآن، همین روشن کردن آتش در کنار برپایی چادر باعث می‌شود لاک‌پشت‌ها آن نقطه را برای تخم‌گذاری انتخاب نکنند.
آیا با تغییر محل چادرها نمی‌توان از این آسیب‌ها جلوگیری کرد؟ پاسخ میثم قاسمی به این پرسش باتوجه‌به ویژگی‌های جزیره منفی است. او می‌گوید: «ما در جزیره پوشش گیاهی انبوه گونه‌های شورپسند را داریم که باعث می‌شود ساحل یکی از بهترین مناطق کمپ زدن باشد و همین امر در زیست لاک‌پشت‌ها اختلال ایجاد کند.»
نیازمند مدیریت گردشگری هستیم
فرشاد اسکندری کارشناس حیات‌وحش که سال گذشته در این جزیره فعالیت حفاظتی انجام داده است، می‌گوید: «شیدور نیازمند مدیریت گردشگری است. بخش‌هایی از جزیره بایستی محصور و توریسم آن ضابطه‌مند شود.»
او می‌افزاید: «شیدور یک جزیرۀ غیرمسکونی است که به‌واسطۀ قرارگرفتن در فهرست مناطق چهارگانه و پناهگاه حیات‌وحش، تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست است. ما در این جزیره تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های پوزه‌عقابی و تخم‌گذاری پرندگان را داریم و از سوی دیگر محل تخم‌گذاری لاک‌پشت‌ها با محل اقامت گردشگران همپوشانی دارد.»
به گفتۀ اسکندری سازمان حفاظت محیط زیست دو راه پیش رو دارد،‌ یا ورود به این جزیره را به شکل کامل ممنوع و یا اینکه مردم محلی را در مدیریت آن دخیل کند. او گزینۀ اول را به‌واسطۀ فقدان پاسگاه محیط‌بانی و حضور محیطبان در شیدور غیرقابل اجرا می‌داند و اضافه می‌‌کند: «می‌توان با دخیل‌کردن مردم محلی در حفاظت از جزیره،‌ ضمن ایجاد درآمد برای آنها،‌ به پایداری وضعیت حفاظت در آنجا کمک کرد.»
این کارشناس حیات‌وحش معتقد است شیدور جزو جزایر شکننده‌ای است که درصورت ادامۀ روند فعلی چیزی از آن باقی نمی‌ماند و به شدت تخریب می‌شود.