مساله تفکیک جنسیت در مترو و اتوبوس مخصوص ایران نیست. بسیاری از کشورهای دیگر دنیا نیز تفکیک را جدی گرفته‌اند و و بسیاری از خدمات مربوط به حمل‌و‌نقل عمومی در این کشورها مشمول چنین طرحی شده است. مکزیک، ژاپن، هند، مصر و … از جمله مشهورترین کشورهایی هستند که این طرح را در کشور خود اجرا می‌کنند. مساله تفکیک جنسیت در مترو، اتوبوس و سایر وسایل حمل و نقل عمومی تاکنون موضوع بحث مقالات علمی – پژوهشی و نیز گزارش‌ها و تحلیل‌های خبری فراوانی بوده است. این موضوع هنوز هم مورد مناقشه است.

مساله «آزار جنسی» و نداشتن «امنیت» مهم‌ترین دلیلی است که موافقان طرح تفکیک جنسیت در وسایل نقلیه عمومی روی آن تاکید می‌کنند. گاردین مدتی پیش در گزارشی این موضوع را تحلیل کرد. بر اساس تحلیل این پایگاه، بیش از نیمی از زنان ژاپنی که از مترو استفاده می‌کنند، دست کم یک بار در واگن‌ها از سوی مردان آزار دیدند. همچنین، بیشترین تجاوزهای جنسی به زنان هندی در اتوبوس‌های خلوت به وقوع می‌پیوندد. فاجعه تجاوز جنسی چند مرد به یک دختر 23 ساله در اتوبوس و سپس قتل آن دختر، شاید مهم‌ترین پرونده و نمونه در این زمینه باشد که جامعه هند را دچاری شوکی بزرگ کرد و باعث شد قوانین بسیاری در این کشور در زمینه تفکیک جنسیت در خدمات حمل و نقل عمومی تصویب شود.
به جز هند و ژاپن، مصر نیز تجربه مشابهی داشته است. گاردین تاکید کرده که در «مصر در سال 2007 واگن‌های مخصوص زنان را در متروی خود ایجاد کرد، زیرا زنان این کشور به شدت خواستار رهایی از موج آزار و اذیت جنسی توسط مردان بودند. تحقیقات سازمان ملل نشان می‌دهد که 99 درصد از زنان و دخترانی که در نظرسنجی این سازمان شرکت کرده بودند، گزارش داده‌اند که حداقل یک بار نوعی از خشونت (جنسی) را در خیابان‌ها تجربه کرده‌اند.»
منتقدان تفکیک جنسیت چه می‌گویند؟
منتقدان معتقدند تفکیک جنسیتی در مترو و اتوبوس بیشتر یک راه حل «سطحی» است و عمق بحران و مساله را نشانه نمی‌گیرد. مگان ورت، تحلیلگر «Global Citizen» معتقد است که مسئله آزار جنسی و نگرانی زنان بیشتر به «ساختارهای اجتماعی» یک جامعه مربوط است و اکثرا هم در جوامعی خود را نشان می‌دهد که در آن‌ها، «نابرابری جنسیتی» زیاد است. از نظر ورت، در این جوامع به جای تفکیک جنسیتی و پاک کردن صورت مسئله، باید به سراغ راه حل واقعی رفت و نابرابری اجتماعی را کاهش داد. در غیر این صورت، حتی شخصی که تا محل کارش پیاده رفته یا از خودرو شخصی استفاده می‌کند، نیز نوعی هراس اجتماعی و ترس از آزار جنسی را تجربه می‌کند.
گاردین در گزارش دیگری مدعی شده که تفکیک جنسیتی در مترو و اتوبوس بیشتر در کشورهایی وجود دارد که در آنها، تبعیض اجتماعی بین مردان و زنان زیاد دیده می‌شود. گاردین به عنوان نمونه از امارات متحده عربی یاد می‌کند که از طرح تفکیک جنسیتی در حمل و نقل خود استفاده می‌کند. بر اساس گزارش گاردین، زنان در امارات عملاً شهروندان درجه دوم به حساب می‌آیند و با محدودیت‌های فراوانی روبه رو هستند. زنان حتی از کسب حقوق اولیه خود عاجزند و برای خروج از خانه نیز احتیاج به رضایت همسر خود دارند. در این گزارش همچنین از کشورهایی چون برزیل، اندونزی، مصر و هند نام برده شده که وضعیت بسیار بدی در زمینه برابری جنسیتی دارند و در عین حال، برای حل این مساله عمیق اجتماعی سعی کرده‌اند در مترو و اتوبوس‌های خود طرح تفکیک جنسیت را اجرا کنند.
آموزش و آگاهی بخشی؛ بهترین راه برای حل بحران
یکی از کشورهایی که طرح تفکیک جنسیت در متروها و اتوبوس‌هایش به طور وسیع اجرا می‎شود، مکزیک است. بر اساس گزارش پایگاه «an injustice»، مکزیک در سال‌های اخیر با افزایش ساعت کار و تعداد کارگران زن مواجه بوده و همین امر، رفت‌و‌آمد زنان در ساعت‌های انتهایی شب را افزایش داده است. این موضوع باعث شده تا تعداد آزارهای جنسی به زنان در اتوبوس و مترو زیاد شود. بر همین اساس، زنان اعتراضات زیادی به دولت مکزیک کرده‌اند و دولت نیز مدتی پیش تصمیم گرفت طرح تفکیک جنسیت را در متروهای این کشور به‌طور وسیعی اجرا کند.
با این حال، شواهد گویای این است که مسئله مکزیک صرفا با تفکیک جنسیتی حل نشده و نمی‌شود و آنچه علت اصلی در این زمینه است، «بی‌احترامی» مردان به زنان است که به خود اجازه می‌دهند به زنان دست‌درازی کرده یا آنان را آزار دهند. بر اساس مقاله «امی دانکل گراگلیا» «Dunckel-Graglia» که تحت عنوان «حمل و نقل فقط برای زنان: چگونه حمل و نقل عمومی «صورتی» درک جمعی از تحرک زنان را تغییر می‌دهد» به چاپ رسید، مردان (مکزیکی) زنان را به خاطر نگرانی‌هایشان در مورد «ایمنی جنسی»‌ در مترو و اتوبوس سرزنش می‌کنند و می‌گویند که شکایت زنان نشانه‌ای از «ضعف» آنهاست. گراگلیا معتقد است تا این نگاه تبعیض آمیز تغییر نکند، مساله تجاوز به زنان حل نمی‌شود. بر اساس نظرسنجی این محقق، 77 درصد از زنان مکزیکی معتقدند که اگر مردان برای احترام به زنان «آموزش» ببینند، شاید اصلا دیگر احتیاجی به تفکیک جنسیت در مترو و اتوبوس نباشد.
بر اساس این رای، حتی اگر بپذیریم که تفکیک جنسیتی باید در وسایل حمل و نقل عمومی اجرا ‌شود، باز باید این طرح را با آموزش وسیع عمومی و تغییر دیدگاه‌های تبعیض‌آمیز در مورد زنان، تقویت کنیم تا این مساله در «سطح» نمانده و بتواند واقعا مانع از آزار جنسی زنان و احساس نارضایتی آنها شود.