کشور ایران دارای اقلیم خشک و نیمه‌خشک و متوسط بارش ۲۵۰ میلی‌متر است که این میزان بارش حدود یک‌سوم متوسط جهانی است. از نظر توزیع مکانی و زمانی بارش کشور، شرایط مطلوبی در راستای تقویت منابع آبی و دسترسی مناسب به منابع آبی در سطح کشور فراهم نیست؛ به‌طوری‌که میزان بارش در مناطق کویری حدود ۴۶ میلی‌متر است، درحالی‌که این رقم در استان‌های شمالی کشور به بیش از ۱۴۰۰ میلی‌متر افزایش می‌یابد و از نظر زمانی نیز ۵ درصد بارش کشور در تابستان دریافت می‌شود و چندان کمکی در تأمین آب کشت‌های تابستانه و دائمی نمی‌کند. از طرفی متوسط بارش کشور در گذر زمان رو به کاهش بوده است؛ به‌طوری‌که میانگین بارش ۵۳ساله کشور حدود ۲۵۰ میلی‌متر است، درحالی‌که میانگین ۱۳ساله اخیر به ۲۳۲ میلی‌متر کاهش یافته است.»

 شرکت مدیریت منابع آب ایران در گزارشی نوشت: «در کنار روند کاهشی بارش کشور، متأسفانه روند افزایشی دما باعث افزایش تبخیر و کاهش سهم بارش‌های مؤثر بوده است و شرایط مذکور در کنار تغییرات فاکتورهای اجتماعی و اقتصادی در طول سالیان گذشته و همچنین، عدم اتخاذ تصمیمات متناسب و سازگار با شرایط کم‌آبی باعث عدم تغذیه مناسب و افت تراز آب زیرزمینی شده است و همین امر باعث محدودیت منابع آب در دسترس می‌شود. براساس آخرین آمار موجود، تعداد محدوده‌های مطالعاتی ممنوعه و ممنوعه بحرانی کشور به ۴۲۱ محدوده رسیده‌ است. روند نزولی آبخوان‌ها باعث وقوع کسری مخزن شدید شده است که براساس متوسط ۲۰ سال اخیر، مقدار کسری مخزن سالانه حدود ۴.۴ میلیارد مترمکعب است.»

براساس این گزارش باتوجه‌به آنچه در بخش مصارف آب کشور شاهد هستیم، به‌طور سالانه حدود ۹۸ میلیارد مترمکعب آب در سطح کشور مصرف می‌شود که بخش عمده آن حدود ۹۰ درصد در بخش کشاورزی است و به‌دلیل عدم بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی و عدم پایبندی دستگاه‌های متولی به اصول اسناد بالادستی کشور در حوزه مدیریت مصرف بهینه آب کشاورزی و افزایش بهره‌وری آب کشاورزی (به‌ویژه اصول مدیریت مشارکتی و تحویل حجمی آب)، آب با بهره‌وری بسیار پایین در این بخش مصرف می‌شود؛ به‌نوعی که سرانه مصرف آب در سطح کشور بالا رفته و مقایسه میزان مصارف در سطح کشور با حجم آب تجدیدپذیر کشور، حاکی از آن است که براساس استاندارد شاخص کمیسیون توسعه پایدار سازمان ملل، ایران در شرایط بحران شدید از نظر منابع آبی قرار دارد: «از طرفی پیش‌بینی‌های بلندمدت اقلیمی حاکی از این است که ایران از نظر تغییراقلیم به‌سمت تشدید تنش‌های آبی بلندمدت حرکت می‌کند و در این شرایط نه‌تنها تنش آبی بخش‌هایی از جامعه را به‌طور گسترده درگیر خواهد کرد بلکه منابع آبی نیز به‌مرور رو به کاهش می‌رود و تجدیدپذیری صورت نمی‌پذیرد. لذا به‌منظور جلوگیری از تشدید بحران و صیانت از منابع آب تجدیدپذیر، اقدامات گسترده‌ای لازم است که باید در قالب یک برنامه آمایش آب‌محور دنبال شود و قطعاً رمز موفقیت در این زمینه مشارکت مردم و پرهیز از رفتارهای اسراف‌گرایانه در بخش آب است.»