آبخیزداری و توصیههای کلی برای تأمین آب شرب مورد نیاز روستاها
انتقال آب بینحوضهای آخرین راه است
۳۰ تیر ۱۴۰۳، ۲۱:۵۹
تغییر اقلیم، خشکسالی، تخریب محیطزیست و منابع طبیـعی (تخریب جنگلها و مراتع در بالادست حوضههای آبخیز و در نتیجه کاهش نفـوذ آب در لایهـهای خـاک و بروز فرسایش خاک، سیلاب، زمیـن لغزش و …) از یک طرف و افزایش جمـعیت، ارتـقاء سـطح بهداشت عمومی، تغییر الگوی مصرف، آلودگی منابع آب، پایین بـودن سطـح بهـرهوری (اتـلاف آب در شبکههای انتقال و توزیع آب و نیز در مزارع و باغات) و ضـعیـف شـدن سـرمایۀ اجـتماعـی (بـیاعـتمـادی، ضـعـف روحـیـۀ هـمـدلـی، مسئولیتپذیری و مشـارکت) از طـرف دیگر، سبب بروز برداشتهای بیرویه از منابع آب و به تبع آن کاهش ذخایر آبی قابل دسترس و بروز تنشهای آبی در سطح جهان و بخشهای وسیعی از ایران شده است.
رویکردهای مرتبط با افزایش بهرهوری، مدیریت تقاضا، بازچرخانی آب و مدیریت مصارف در بخشهای پرمصرف تا حدودی میتوانند از شدت تنشها و بحران کمآبی بکاهند
بهتدریج، نیاز به آب در بخشهای مختلف (کشاورزی، شرب، صنـعت و خدمات) افزایش یافته و روند نیاز به آب بهخـصوص در بخش شـرب، یـک رونـد افزایـشی اسـت. وضـعیت سفرههای آب زیرزمینی در دشتهای کشور هم بر کسی پوشیده نیست و بیشتر آنها وضعیت بحـرانی دارند. انتقـال آب بیـنحـوضـهای هم مشکلات خـاص خـودش را دارد و در واقع، انتقال پرهزینه مشـکل از یک مکان به مکان دیگر است.
بدیهی اسـت رویکردهای مرتبط با افزایش بهرهوری، مـدیریت تقاضا، بازچرخانی آب و مدیریت مصارف در بخشهای پرمصرف تا حـدودی میتوانند از شدت تنشها و بحران کمآبی بکاهـند. علاوهبر رویکردهای «مدیریت تقاضا» و پیشبینی سازوکارهای تشویقی برای بهرهبرداران از مـنابع آب و مصرفکنندگان برای افزایش بهرهوری، کاهش مصرف و صرفهجویی در مصرف آب، بهطور کلی راهکارهای تأمین آب شرب روستاها در مناطق روستایی و کوهپایهای عبارتاند از:
۱- بررسی روشهای سنتی تأمین آب شرب هر روستا و تلاش برای احیاء یا بهبود آن
۲- انجام اقدامات آبخیزداری و استحصال آب بــاران (Rain Water Harvesting) در بالادست چشمهها و قنوات موجود
۳- اجرای اقدامات استحصال آب باران برای جمعآوری آب باران از پشتبام منازل و هدایت آن به یک منبع ذخیرۀ مناسب
۴- تلاش در زمـینۀ افـزایش بهـرهوری آب (Water Productivity) در بخش کشاورزی و تخصیص آب صرفهجوییشده به مصارف شرب و صنعت و خدمات در قالب سازوکارهای «بازار آب» (خریــد و فــروش آب مــازاد بــخـش کشاورزی پس از اجرای روشهای نوین آبیاری و کاهش تلفات آب در شبکۀ انتقال و توزیع و آبیاری)
۵- انجام اقدامات آبخیزداری و احیاء مراتع در بالادست حوضـههای آبـخیز بـا هـدف ذخـیرۀ نزولات جـوی و سـپس احـداث چاه گالریدار در دامنههای پاییندست برای تأمین آب شرب مورد نیاز روستا
۶- اجرای پروژههای پخـش سیلاب و تغذیۀ آبخوانها در پاییندسـت حوضههای آبخیز و برداشت از آب زیرزمینی برای تأمین آب شرب
۷- احـداث سـد زیرزمینی در مقاطع مناسب از رودخانههای آبرفتی برای ذخیرۀ آب و جلوگیری از تبخیر آن
۸- شناسایی مناطق مناسب برای ذخیرۀ آب در سطح زمین شامل بندسار، خوشاب، گوراب، استخرهای آب و نظایر آن
۹- شناسایی مناطق دارای «منابع آب کارستی کمژرفا» در سازندهای سخت
۱۰- شـناسایی مـناطق دارای «سـفرههـای آب زیرسطحی معلق» در مناطق مرتفع و استخراج آب از این مناطق
۱۱- ارائۀ الگوها و روشهای مصرف بهینۀ آب در بخشهای مختلف بهخصوص بخش کشاورزی
۱۲- ارائۀ روشهـای سـازگاری بـا خـشکسالی براساس پیشبینیهای دورهای
۱۳- استفاده از روشهای جدید تأمین آب از رطوبت نسبی هوا (نظیر استفاده از آب شبنم)
۱۴- استفاده از آبهای نامتعارف، شور، پساب و فاضلاب (پس از تصفیۀ آب و رفع آلودگیهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک آنها و یا پس از استفاده از دستگاههای آبشیرینکن)
۱۵- آخرین گزینه، احداث سد مخزنی و یا «انتقال آب بینحوضهای» (زیرا معمولاً این قبیل پروژهها اثرات سوء محیطزیستی دارند و همچنین هزینۀ احداث و تعمیر و نگهداری آنها بسـیار بالاسـت و اجـرای آنهـا در سـرزمین زلزلهخیز ایران، دارای ریسک و مخاطرات زیادی است)
باتوجهبهایـنکه اقدامـات آبخـیزداری و احیای مـنابع طبیعـی (جنـگلها و مـراتع) اقداماتی چندمنظوره هسـتند (هم به حفظ آب و خاک و هم به کنترل فرسـایش خاک و سیلخیزی و هم به بهبود معیشـت جوامع بهرهبردار محلی کمک میکنند)، امیـد است که با استفاده از دانش بومـی و همـچنین فناوریهای نوین، بـتوان مـسئلۀ تأمـین آب شــرب روسـتاهـا (بهخصوص روستاهـایی کـه درحالحاضر با ماشین تانکر، آب شرب آنها تأمین میشود) را برطرف کرد و با استفاده از نظرات کارشناسی، بیش از پیش تلاش شود تا همۀ منابع کشور بهشکل اصولی و پایدار مورد بهرهبرداری قرار گیرند.
برچسب ها:
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
سنجابهای قاچاق بازار تهران به زاگرس برگشتند
زایش دوباره گوزن زرد ایرانی در ایلام
واکنش شرکت پایانههای نفتی ایران به گزارشهای منتشر شده
ادعای آلودگی نفتی در جزیره خارک تکذیب شد
تقویت توان لجستیکی و حمایتی در سازمان حفاظت محیطزیست
نوسازی ناوگان عملیاتی محیطزیست؛ ۱۰۰ خودروی جدید با وجود شرایط جنگی به استانها تحویل شد
کاهش قنوات فعال در استان مرکزی؛
میراث کهن مدیریت آب در مسیر زوال
بازگشت تدریجی «شبح جنگل» به زیستگاه طبیعی کنیا
کشف چهارمین لاشه فوک خزری در میانکاله
روز جهانی پرندگان مهاجر؛
یادآوری اهمیت حفاظت از مسیرهای پروازی و زیستگاههای طبیعی
مهاجرت بزرگترین دوزیست ایران از جنگلهای هیرکانی به پناهگاه حیاتوحش لوندویل
نجات کوهنورد نهاوندی
وب گردی
- «سهم ما از قدردانی»؛ حمایت ویژه هتلهای دُنسه از قهرمانان امداد
- درخواست ایجاد مسیر دوچرخهسواری ۱۰۰ کیلومتری در قم
- چند روز بعد از سمپاشی ساس از بین میرود؟ (راهنمای کامل سمپاشی ساس + قوی ترین سم ساس)
- باغ پرندگان تهران کجاست؟ معرفی، ساعت کاری و آدرس
- مقایسه قیمت ورق شیروانی، سیاه، استیل و گالوانیزه در یک نگاه
- درخواست برقراری دورکاری و تعطیلی پنجشنبه برای کادر غیرعملیاتی (پشتیبانی) درمان سازمان تأمین اجتماعی
- طریقه ی ساخت دستگاه واکس زن برقی
- خرید لوازم یدکی لودر فابریک
- حضور فعال شرکت کرچنر سولار گروپ ایرانیان در نمایشگاه بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر
- جدیدترین تغییرات قیمت ارزهای دیجیتال و تحلیل رفتار بازار جهانی بیشتر
بیشترین نظر کاربران
فریب تراز ؛ «آبگیری» بهجای «احیا»
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید