|پیام ما| با وجود همه مخالفت‌های سازمان حفاظت محیط زیست، نیروگاه‌های تبریز، مشهد و همدان مازوت می‌سوزانند. این را معاون مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست تایید می‌کند. استفاده از سوخت مازوت در نیروگاه‌های این استان در حالی است که در تهران، اصفهان و کرج مازوت‌سوزی ممنوع است. سازمان محیط زیست می‌گوید در این ارتباط با دولت و وزارت نیرو و نفت مکاتبه کرده و خواسته سوخت جایگزین و کم‌‌گوگرد برای نیروگاه‌ها تامین شود و راه‌حلی هم مطرح کرده؛ استفاده از سیستم کنترلی و نصب فیلتر در نیروگاه‌ها. اما بسیاری از نیروگاه‌ها توان راه‌اندازی چنین سیستمی را در کوتاه‌مدت ندارند.

داریوش گل‌علیزاده، معاون مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست تاکید دارد که در سال‌های گذشته مازوت سوزی در تهران، اصفهان و کرج رخ نداده اما با ادامه آلودگی هوا در اصفهان، همین دیروز فرماندار اصفهان، درخواست کرده که دستگاه قضایی اجازه استفاده از مازوت در اصفهان را ندهد چرا که این شهر دارای شرایط ویژه‌ای در زمینه آلودگی هوا است. حسین سیستانی درباره استفاده از مازوت در نیروگاه‌های اصفهان به مهر گفته است: «هنوز این امر در اصفهان اجرایی نشده و امیدواریم با توجه به شرایط کنونی اصفهان هرگز این طرح اجرایی نشود.» او به اینکه دولت تصمیم بر استفاده از مازوت به عنوان سوخت در نیروگاه‌ها داشته اشاره کرده و گفته : «این امر به دلیل پرشدن انبارهای مازوت در پالایشگاه‌ها اتخاذ شده است.»
فرماندار اصفهان با اشاره به اینکه نیروگاه‌های اصفهان در نزدیکی شهر اصفهان قرار دارند و استفاده از مازوت در آنها به شدت سلامتی شهروندان را تهدید می‌کند، اضافه کرده است: «باید توجه داشت که استفاده از مازوت در گذشته روزانه ۵۰۰ تن گوگرد را وارد هوای شهر اصفهان می‌کرد و با صدور حکم قضایی استفاده از مازوت در نیروگاه‌های اصفهان ممنوع اعلام شد.» به گفته او این حکم همچنان پابرجا است و از این رو درخواست شده همچنان نسبت به اجرای حکم قضایی توجه شود. «انتظار ما این است که دستگاه قضایی نسبت به وضعیت آلودگی هوای شهر اصفهان توجه داشته باشد و اجازه اجرای تصمیم ملی در زمینه استفاده از مازوت در اصفهان را ندهد.»
در روزهای گذشته نیز ساناز جعفری، مشاور مدیرعامل در مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت برق حرارتی در حاشیه برگزاری نمایشگاه بین‌المللی صنعت برق ایران گفت: «به هیچ عنوان در نیروگاه‌های تهران و اطراف سوخت مازوت استفاده نمی‌شود و تنها در مواقع اضطراری نیروگاه دماوند به طور محدود گازوییل استفاده می‌کند.» او با بیان اینکه سبد سوخت نیروگاه ها متشکل از ۸۰ درصد گاز طبیعی، کمتر از هشت درصد مازوت و مابقی گازوییل است، افزود: «سوخت مازوت فقط در نیروگاه‌های بخارسوز امکان استفاده دارد. انتخاب سوخت نیروگاهی در اختیار وزارت نیرو نیست و وزارت نفت نیز گاز را در زمستان با اولویت به بخش خانگی تخصیص می دهد. وزارت نیرو نیز برای پیشگیری از خاموشی ناگزیر به استفاده از سوخت دوم است.» به گفته او از ابتدای امسال ۹۱ درصد نیروگاه های مورد بهره‌برداری با سوخت گاز بوده اند و پیش‌بینی این است که تا سال ۱۴۲۰ تراز تولید گاز در کشور منفی شود که این مابه‌التفاوت و رشد نیاز برق کشور این فاصله را زیاد می‌کند لذا ناگزیر هستیم برق مورد نیاز را با سوخت دیگر تامین کنیم.
محیط زیست: با وزارت نیرو و نفت رایزنی کرده‌ایم
با فرارسیدن فصل سرما، صحبت از مصرف سوخت مازوت بار دیگر داغ شده است. مازوت که یکی از زیرمجموعه های نفت کوره به شمار می‌رود، متهم اصلی آلودگی هوا است. با این همه اما معاون مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست مازوت‌سوزی در شهرهایی مانند تبریز، مشهد و همدان را تایید می‌کند. او به «پیام ما» توضیح می‌دهد: «سازمان حفاظت محیط زیست بارها و بارها مخالفتش را با استفاده از سوخت مازوت اعلام کرده است. صحبت ما همیشه این است که به ویژه وقتی کیفیت هوا در شرایط ناسالم قرار دارد، به هیچ وجه و در هیچ شهری نباید از سوخت مازوت پرگوگرد استفاده کرد.»
عضو کمیته اضطرار سوخت ادامه می‌دهد: «زمانی هست که هوا در شرایط ناسالم قرار ندارد و ظرفیت تهویه مناسب است و مازوت‌‌سوزی منجر به افزایش آلودگی نمی‌شود اما در ارتباط با وضعیت کنونی و سوزاندن مازوت در این سه استان هم مکاتباتی با دولت و دستگاه‌ها داشته‌ایم و گفته‌ایم در نیروگاه‌های مورد نظر اگر قرار بر استفاده از سوخت‌ مازوت پرگوگرد است باید سیستم‌های کنترلی نصب شود. اما این کار هم به دلیل هزینه و نبود زیرساخت‌ها به این زودی انجام نمی‌شود و باید برنامه‌ریزی کنند تا در آینده اتفاق بیفتد.»
او همچنین می‌گوید:‌ «در فصل زمستان که وارنگی هوا داریم و پایداری جوی وجود دارد و باد مناسب نیست که آلاینده‌ها را رقیق کند، به هیچ وجه نباید از سوخت مازوت اضافه شود. ما مخالفت را در جلسات مختلف اعلام کرده‌ایم و گزارش‌های‌مان را به دستگاه‌های ذیربط داده‌ایم.» اما پاسخ چه بوده است؟ «پاسخ آنها این است که به دلیل کاهش دما در زمستان با افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری است، سوخت مورد نیاز (گاز) کم می‌آید. در نتیجه چون نمی‌توانند سوخت مورد نیاز منازل را تامین کنند، ناچارند از مازوت بسوزانند. »
او اضافه می‌کند: «نیروگاه‌های بخاری (سیکل ترکیبی) امکان مصرف هر سه نوع سوخت و مازوت‌سوزی پیش‌بینی شده، چرا که سیستم‌ آنها طوری طراحی شده که می‌توانند سوخت مازوت هم استفاده کنند. مثل نیروگاه مفتح، شهید رجایی، شهید سلیمی نکا. اما نیروگاه‌های حرارتی یا گازی فقط یا گاز یا نفت و گاز می‌توانند استفاده کنند.»
گل‌علیزاده ادامه می‌دهد: «با توجه به محدود بودن گاز، راهکار کوتاه‌مدت این است که برای جلوگیری از اختلال در شبکه برق‌رسانی، مصرف گاز به اندازه 5 تا 7 درصد در بخش خانگی و تجاری کاهش یابد یا یک تا دو و نیم کاهش دمای سیستم‌های گرمایشی رخ بدهد. به این ترتیب کمبود سوخت نیروگاه‌ها مرتفع می‌شود.»
به گفته معاون مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست در ایران به دلیل ارزان بودن انرژی و فرهنگ مصرف، شدت مصرف انرژی سه برابر استاندارد انرژی است. اما در حال حاضر در کلان‌شهرهایی مثل اصفهان و کرج و تهران در چند سال اخیر به هیچ وجه مازوت استفاده نمی‌شود.
او که عضو کمیته اضطرار سوخت است، مازوت‌سوزی در تهران که سال گذشته خبرساز شده بود را نیز تکذیب می‌کند و می‌گوید: «در تهران نزدیک به 10 سال است که حکم قضایی برای ممنوعیت مازوت‌سوزی وجود دارد. فقط نیروگاه بعثت امکان مصرف مازوت دارد که از ابتدای دهه 90 حکم قضایی داشته و پلمب است.» گل‌علیزاده اضافه می‌کند: «به طور کلی مشعل‌های این سه کلان‌شهر تهران اصفهان و کرج پلمب است. پارسال در تهران با توجه به سکون هوا آلودگی شدت داشت. منابع انتشار آلودگی اما تغییری نکرده بود. هر سال زمستان وقتی با شرایط سکون هوا مواجه می‌شویم با توجه به وجود افزایش منابع انتشار متحرک و ساکن و خارج نشدن خودروها و موتوسیکلت‌های فرسوده، آلودگی هوا انکارناپذیر است.»
گل‌علیزاده درباره سیستم کنترلی نیز توضیح می‌دهد: «این سیستم در واقع فیلترهایی است که گازهای آلاینده‌ای چون دی‌اکسید کربن و گوگرد را جذب می‌کند و نمی‌گذارد وارد محیط شود. راه‌اندازی این سیستم طول می‌کشد چون در طراحی اولیه بعضی از نیروگاه‌ها پیش‌بینی نشده است. مگر اینکه وزارت‌های نفت و نیرو هماهنگی با هم انجام بدهند و مازوت کم‌گورگرد در اختیار این نیروگاه‌ها قرار دهند. ما در این رابطه هم با وزارت نفت و نیرو مکاتباتی کرده‌ایم و در حال پیگیری هستیم.»
وزارت نیرو و نفت همکاری کنند
به گفته او با توجه به تایید مازوت‌سوزی در این سه استان چند راه داریم؛ یکی اینکه گاز یا نفت و گاز در اختیار نیروگاه‌ها قرار دهند. آلودگی گاز کم است و برای نفت هم اگر تدابیری برای احتراق آنها در نظر گرفته شود، آلودگی آن کنترل می‌شود. اما اگر نتوانند گاز و نفت و گاز را تامین کنند، مازوت می‌ماند. در این ارتباط یک راه حل سیستم کنترلی است که در کوتاه‌مدت جواب نمی‌دهد و دیگری گوگردزدایی (سولفورزدایی) از مازوت. در حال حاضر سه و نیم درصد از وزن حجمی مازوت گوگرد است اما اگر سولفورزدایی شود، میزان گوگرد آن به نیم درصد می‌رسد. در این رابطه هم وزارت نفت باید با وزارت نیرو هماهنگی کند تا این کار انجام شود.»
او ادامه می دهد: «از طرف دیگر اقدام قضایی واحدهای آلاینده هم انجام می‌شود. اما در پیگیری‌های قضایی نمی‌توان نیروگاه‌ها را تعطیل کرد.» گل‌علیزاده با اشاره به این موارد می‌گوید: «شرایط کشور به صورتی است که با افزایش مصرف در زمستان با کمبود و راهش این است که مشارکت جدی می‌خواهد . اگر مردم نمی خواهند خاموشی و آلودگی مصرف بهینه بکنند.»