انرژی پاک و سازگاری اقلیمی با خشکسالی

یکشنبه 20 تیر 1400

تعداد شهرهای تحت تنش آبی کشورمان به بیش از 300 شهر افزایش پیدا کرده است. نه تنها از نظر تامین آب شرب بلکه در تامین انرژی از نیروگاه‌های برقابی نیز مشکل داریم.

ایران تا 1407 در مجموع 20 پروژه نیروگاه برق‌آبی با مجموع 2.1 گیگاوات در دست ساخت دارد. شش پروژه بزرگ با ظرفیت نصب شده 2138 مگاوات و متوسط خروجی سالانه 5480 گیگاوات ساعت برای راه‌اندازی کامل تا سال 1410 برنامه‌ریزی شده است: کارون 2 (648 مگاوات). خرسان 3 (410 مگاوات)، گتوند (640 مگاوات)، ارس (100 مگاوات ) و توسعه نیروگاه دز (540 مگاوات‌).
از ظرفیت‌های موجود نیروگاه‌های با سوخت گازی و سیکل ترکیبی و سایر سوخت‌های هیدروکربوری و نیروگاههای برق‌آبی در حدود 80 گیگاوات در حدود شصت سال اخیر ظرفیت سازی شده که حدود بیش از 75 درصد آن ظرفیت ایجاد شده در چهل سال اخیر است. با این همه این روزها در تامین انرژی مشکل داریم. کشور ما بارندگی متوسط سالانه حدود 250 میلیمتر دارد و برآورد می‌شود در سال آبی جاری حدود 150 میلیمتر بارندگی داشته باشیم.
ما کشوری خشک داریم و اغلب فصول خشک طولانی مدت منجر به از دست دادن آب به دلیل تبخیر و تعرق می‌شود. همین هدررفت آب است که میزان خشکی مناطق خشک را مشخص می‌کند سطح عدم اطمینان آب و هوایی را در بسیاری از مناطق دیم به میزان بارش سالانه می‌توان حدود 50 درصد در نظر گرفت، ولی در کشور ما در بیشتر مناطق از 50 درصد بیشتر است.
سازگاری اقلیمی و توانایی صرفه جویی در مصرف آب ، و استخراج کارآمد آب را می توان از بسیاری از موجودات زنده آموخت که می دانند چگونه در کمبود آب زنده بمانند. برخی از گیاهان و حیوانات در برابر تنش خشکی بسیار مقاوم هستند ، برخی از آنها متخصص آب هستند. تولید محصولات مقاوم در برابر خشکسالی برای سال‌های بعد از بخش‌های این سازگاری اقلیمی است.
کمبود آب چالش‌های عظیمی را برای دستیابی به توسعه پایدار منابع آب‌، غذا و امنیت انرژی به ارمغان می‌آورد‌، زیرا این بخش‌ها به ویژه در دوره خشکسالی اغلب در رقابت هستند. غلبه بر این چالش‌ها مستلزم ایجاد توازن در معاملات بین بخش‌ها و بهبود مقاومت در برابر اثرهای خشکسالی است. یک عامل کم ارزش در مدیریت رابطه انرژی انرژی آب و غذا افزایش تولید انرژی خورشیدی و بادی است.
در رابطه آب و غذا و انرژی‌، مدیریت موثر منابع آب، به ویژه برای حوضه‌های رودخانه‌ای‌، برای تامین نیازهای اجتماعی‌، و تامین آب برای تولید مواد غذایی و نحوه آزادسازی مخزن آب کلیدی است.
با این حال‌، استراتژی‌های فعلی مدیریت آب اغلب برای هر بخش به طور مستقل انجام می‌شود و منجر به رقابت برای منابع آب می‌شود. این احتمال وجود دارد که با افزایش شدت خشکسالی در اثر تغییرات اقلیمی، تقاضای فزآینده برای منابع محدود آبی تشدید شود.
نیروگاه‌های برق آبی بالادست تمایل به ذخیره آب بیشتر برای افزایش و حفظ هد هیدرولیک برای تولید برق‌، حتی در فصل خشک‌، دارند. در مقابل‌، کاربران پایین دستی برای آبیاری محصولات با زمان متفاوت (به عنوان مثال در طول فصل رشد) به آبی که از مخازن بالادست آزاد می‌شود نیاز دارند.
در برخی موارد‌، کمبود آب سطحی موجود‌، به بهره‌برداری گسترده‌تر از آب زیرزمینی می‌انجامد. مشکلات برداشت از آب زیرزمینی و مساله نابودی سفره‌های آب زیرزمینی‌، و خشکسالی بیشتر و کمبود آب، تقابل بین آبیاری و نیروگاه‌های برق‌آبی را تشدید می‌کند. قوانین بهره‌برداری از مخزن بدون در نظر گرفتن تغییرات اقلیمی به دلیل عدم تعادل فصلی بین عرضه و تقاضای آب‌، دیگر به اندازه کافی کارآمد نیست. تخصیص آب بین تولید برق‌آبی و استفاده از آبیاری و آینده آنها، با در نظر گرفتن ابزارهای مدیریت یکپارچه و افزایش سریع تولید انرژی کم کربن، مانند انرژی خورشیدی و باد، می تواند به طور بالقوه حل شود.
با توسعه فناوری های انرژی، وابستگی کمتر به انرژی آبی و همچنین سوخت‌های فسیلی قابل انتظار است.
در نتیجه، آب مورد استفاده برای توربین‌های تولید انرژی برقابی می‌تواند برای اهداف آبیاری صرفه جویی شود تا در تولید غذا مصرف شود. در صورتی که استفاده از آب زیرزمینی کاهش یابد، به ویژه در شرایط خشکسالی به امنیت پایدار آب و غذا کمک می‌کند.

اقلیمبحران اقلیمیبی آبیتغییرات اقلیمیتنش آبخشکسالی
مطالب مرتبط
مهدی زارعمهدی زارع
راهنمای کودکان و هر کسی که می‌خواهد درباره بحران اقلیمی بداندتغییرات اقلیمی به زبان ساده
برای رویارویی با چالش‌های تغییرات اقلیمی دو سناریو وجود دارد؛ یکی بد، یکی بهتر
یاسمن طاهریانیاسمن طاهریان
بررسی داده‌های جهانی حیات روی کره زمین نشان می‌دهد یک‌چهارم گونه‌های شناخته‌شده زنبور از سال ۱۹۹۰ تاکنون به ثبت نرسیده‌اندسقوط زنبورها
مدیرکل دفتر امور مراتع از کاهش ۴۰ درصدی علوفه به دلیل خشکسالی به «پیام‌ما» خبر داددام و حیات وحش غذا ندارند
آیسان زرفامآیسان زرفام

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *