قوتو؛ معجونی اسرار آمیز و پر طرفدار

قاووت که در کرمان و در اصطلاح محلی به آن «قوتو»گفته می شود، ترکیبی از انواع مختلف گیاهان دارویی است که هر کدام خواص تقویتی و درمانی خاص خود را داشته و با ترکیب با یکدیگر، معجونی انرژی زا حاصل می کند که طرفداران بسیاری دارد. از جمله گیاهان دارویی که در تولید قوتو به کار می رود می توان به تخم گشنیز، کنجد، خشخاش، بذر کتان، سیاه دانه، آفتابگردان، شاهدانه، هل باد، فلفل سیاه، دارچین، روناس، تخم کاهو، جو، رازیانه، موردانه، قهوه تاج، زیره سیاه کوه، بادیان، بادام، پسته و مرزنجوش اشاره کرد. قاووت یا همان قوتو را، بیشتر به عنوان یک تقویت کننده و داروی گیاهی استفاده می کنند چرا که سرشار از انواع مختلف ویتامین ها، اسیدهای چرب ضروری و امگا سه بوده و همچنین کاهش دهنده فشار و کلسترول خون، آرام بخش و تسکین دهنده اعصاب، ضد افسردگی، تقویت کننده معده و روده و دفع کننده سنگ کلیه و مثانه است. قوتو همچنین برای تقویت نیروی جسمانی و درمان بی خوابی و کم خوابی قابل استفاده است.

در بین مردم کرمان از دیرباز تاکنون استفاده از این ماده به اشکال مختلف مرسوم بوده است از جمله اینکه در ایام عید نوروز مرسوم است برای پذیرایی از میهمانان از انواع مختلف قوتوها شامل قوتوی مغزپسته، قوتوی نارگیلی، کنجدی، خشخاشی و قوتوی معروف که سیاه رنگ بوده و به قهوه معروف است، استفاده می شود چرا که طعم شیرین و خوشمزه این ترکیب گیاهی و قابلیت دارویی و درمانی آن، این خوردنی را در بین مردم میهمان نواز کرمان به بهترین و پرطرفدارترین وسیله پذیرایی تبدیل کرده است تا جایی که هنوز هم در بین پذیرایی های مردم کرمان از این ترکیب گیاهی استفاده می شود.

اما قوتوی کرمانی از آن جا که استفاده از آن، از گذشته های خیلی دور در بین مردم مناطق مختلف این استان مرسوم بوده، همواره به صورت سنتی و دستی تهیه می شده است؛ به گونه ای که زنان کرمانی، به خصوص در یکی دو هفته پیش از نوروز، ابتدا گیاهان دارویی مورد نیاز را که بیشتر هم از زمین دشت ها و کوهپایه های خود این منطقه قابل برداشت بوده، شسته و با الک کردن و سپس خشک کردن آن در زیر نور مستقیم خورشید، ترکیبات قوتو را برای آسیاب شدن آماده می کرده اند.

پس از این و با مخلوط کردن هر کدام از این مواد آن هم به اندازه ای مناسب که میزان آن را تنها زنان کارکشته کرمانی می توانند به خوبی تعیین کنند، ماده اولیه قوتو آماده می شده است این ماده اولیه پس از آسیاب کردن، به صورت پودری با مزه شیرین در می آمده و بر حسب اینکه قهوه پسته باشد یا نارگیلی به رنگ سبز یا سفید در می آمده اما قاووت معمولی و معروف کرمان به رنگ سیاه بوده است.(مهر)