گرفتار شدن زیر آوار یکی از وحشتناک‌ترین تجربه‌ها است. اما دانستن چند نکته ساده و به یادآوردن آنها در لحظات حساس می‌تواند تفاوت بین زندگی و مرگ باشد. این راهنما به شما کمک می‌کند اگر زیر آوار ماندید، چطور خودتان را نجات دهید یا اگر دیدید ساختمانی فروریخته و افرادی زیر آوار هستند، چطور به آنها با اقدامات لازم کمک کنید.

چگونه در زیر آوار زنده بمانیم
۱- لحظات اولیه و ۱۰ دقیقه اول لحظات مهمی هستند.
– پس خونسری خود را حفظ کنید: چند نفس عمیق بکشید و وحشت نکنید؛ چراکه وحشت اکسیژن بیشتری مصرف می‌کند.
– آسیب‌هایتان را بررسی کنید: اگر جایی درد دارد یا خونریزی دارد، سعی کنید با دست فشار دهید. اگر چیزی در بدنتان فرو رفته، به‌هیچ‌عنوان آن را بیرون نکشید. همچنین، اگر می‌توانید با پارچه یا لباس زخم‌ها را ببیندید.
– فضا را بررسی کنید: آیا جایی برای حرکت هست؟ آیا می‌توانید دراز بکشید یا باید بنشینید؟ اگر گردوخاک زیاد است، دهان و بینی را با پارچه بپوشانید.
۲- چطور کمک بخواهیم؟
– سوت زدن: سوت زدن بهترین راه است. اگر سوت همراه دارید، سوت بزنید؛ زیرا صدای سوت دورتر می‌رود و انرژی کمتری می‌خواهد. اگر سوت ندارید، شیئی فلزی را به چیزی بکوبید.
– فریاد زدن: فریاد زدن آخرین راه است. فریاد زدن انرژی زیادی می‌خواهد و اکسیژن مصرف می‌کند؛ پس اگر فریاد می‌زنید، اول چند نفس عمیق بکشید. همچنین در فواصل منظم فریاد بزنید، نه یکریز.
– ایجاد صداهای ریتمیک: ضربه زدن به لوله، دیوار یا شیء فلزی با ریتم منظم (مثلاً سه ضربه، مکث، سه ضربه) می‌تواند کمک‌کننده باشد. امدادگران صداهای ریتمیک را راحت‌تر تشخیص می‌دهند.
– اگر صدای امدادگران را شنیدید، بلافاصله پاسخ دهید. با صدا یا ضربه، موقعیت خود را مشخص کنید. امدادگران معمولاً در ۲۴ -۴۸ ساعت اول به همه‌جا می‌رسند.
۳- آب و غذا را مدیریت کنید.
بدن انسان بدون آب سه روز و بدون غذا تا سه هفته زنده می‌ماند. پس سعی کنید آب و غذا را مدیریت کنید. همچنین، باید آب را قطره‌قطره بنوشید.

چگونه دیگران را از زیر آوار نجات دهیم؟
برای نجات دیگران از زیر آوار لازم است چهار مرحله زیر را بدانید:
۱- شناسایی و دسترسی اولیه
– ردیابی محل مصدوم از طریق صدا یا نشانه‌های ظاهری مانند لباس و کیف؛
– برداشتن آوار سبک با دست و پرهیز از جابه‌جایی سنگ‌های بزرگ؛
– برقراری ارتباط کلامی با مصدوم برای کاهش وحشت و ارزیابی هوشیاری؛
– ایجاد مسیر تهویه هوا برای مصدوم پیش از آزادسازی کامل.
۲- رهاسازی و ثابت نگه‌داشتن مصدوم
– ثابت‌ نگه‌داشتن سر و گردن با آجر، سنگ یا پارچه تاشده؛
– خودداری از کشیدن دست و پا برای جلوگیری از آسیب دائمی نخاع؛
– آزادسازی تدریجی اعضای گرفتار جهت جلوگیری از افت فشار ناگهانی.
۳- اقدامات پزشکی فوری
– پاکسازی دهان و بینی از خاک، خون یا اشیا خارجی؛
– مهار خونریزی‌های جهنده با فشار دست یا بستن بالای زخم؛
– پوشاندن بدن یا لباس با پتو برای پیشگیری از شوک و افت دما.
۴-هشدارهای حیاتی
– خودداری از خوراندن هرگونه مایعات و غذا به مصدوم، زیرا خطر خفگی وجود دارد؛
– یادداشت‌کردن زمان دقیق پیداشدن مصدوم برای تیم پزشکی؛
– جابه‌جایی غیرضروری مصدوم می‌تواند کشنده باشد.