از زمان بهره‌برداری از بند انحرافی کمال‌خان از سوی افغانستان، بسیاری از زمین‌داران بزرگ پایین‌دست بند کمال‌خان به ایران مهاجرت کردند

طالبان به‌دنبال مهندسی اجتماعی به‌نفع پشتون‌ها





طالبان به‌دنبال مهندسی اجتماعی به‌نفع پشتون‌ها

۱۲ بهمن ۱۴۰۳، ۱۹:۵۸

پس از سفر وزیر امور خارجه کشورمان به کابل و نشستهای او با وزیر خارجه و رئیس‌الوزرای طالبان، شاهد اظهارنظر رسمی مولوی امیرخان متقی، دانش‌آموخته دارالعلوم مکی زاهدان، پیرامون مسئله آب بودیم. مولوی متقی دقیقاً مشابه این اظهارات را پس از سفر محرابیان، وزیر نیرو دولت سیزدهم، به کابل نیز مطرح کرده بود.
این مقام طالب در مقدمه سخنان خود ادعا کرد «موضع طالبان این است در نعمتی که خداوند داده و می‌دهد (آب)، دخالت ندارد». این ادعا با طراحی سدها، بندها و کانال‌های انحراف آب که پیک سیلاب سالانه رودخانه‌های مشترک افغانستان را مهار می‌کند، مغایرت دارد. از طرفی، معضل اصلی عدم‌ تأمین حقابه ایران از رودخانه هیرمند، بند کمال‌خان است که پس از تکمیل شدن مخزن ۵۲ میلیون مترمکعبی بند، سیلاب وارد سرریز بند می‌شود و به‌سمت گودزره منحرف می‌شود. ایران بارها اصلاح بند کمال‌خان را مطالبه کرده؛ این مهم در سفر وزیر سابق نیرو به کابل نیز مطرح شد که در مقابل، وزیر آب و انرژی طالبان طی مصاحبه رسمی اعلام‌ کرد به مقامات جمهوری اسلامی ایران اطمینان می‌دهیم که اجازه نخواهیم داد یک قطره آب به‌سمت گودزره منحرف شود.
این اظهارنظر «عبدالطیف منصور» با واکنش کارشناسان ایرانی مواجه شد؛ زیرا با وجود سامانه انحرافی بند کمال‌خان، حکام افغانستان اگر مخالف انحراف آب باشند، آب به‌صورت خودکار منحرف می‌شود. مطالبه اصلاح بند مذکور، اسفندماه پارسال در دستورکار کمیساران آب ایران و افغانستان قرار گرفت، اما طرف طالب با اصلاح این بند مخالفت کرد!
وزیر خارجه طالبان در بخش دیگری از سخنانش مانند گذشته به خشکسالی در افغانستان اشاره و بدعهدی‌های کشورش را به نبود و یا کمبود نزولات آسمانی حواله کرد. این درحالی‌ست که پس از رسیدن سیلاب رودخانه هیرمند با دبی بیش از سه هزار مترمکعب بر ثانیه به بند کمال‌خان و انحراف آن به‌سمت گودزره، تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های تصویری افراد محلی، نشان می‌دهد چندمیلیارد مترمکعب آب به شوره‌زار گودزره منحرف شده است.
چرا طالبان بر انحراف آب به شوره‌زار گودزره مبادرت می‌ورزند؟ پاسخ این سؤال را باید در تعریف استراتژی افغانستان در قبال مسئله آب جست‌وجو کرد. هم‌زمان با تکمیل بند کمال‌خان، وزارت آب انرژی افغانستان در مطلبی عنوان کرد «یکی از اهداف این طرح، احیای ۴۹ هزار هکتار از اراضی گودزره و اسکان ۴۹ هزار خانواده پشتون در این اراضی است.»
یکی دیگر از ادعاهای مولوی امیرخان متقی این بود که مردم سیستان‌وبلوچستان هم برادران ما هستند و ما بین مردم نیمروز و هلمند و مردم سیستان‌وبلوچستان فرقی نمی‌گذاریم. این ادعا صادقانه‌ترین اظهارنظر این عالم دین و وزیر خارجه طالبان بود؛ زیرا سدسازی‌های افغانستان بر روی رودخانه‌های هیرمند و فراه، علاوه‌بر کوچاندن جبری مردم سیستان باعث کوچ اهالی نیمروز و ولایت‌های هم‌جوار خواهد شد.
مخزن ذخیره ۵۲ میلیون مترمکعبی بند کمال‌خان، نظام کشاورزی ولایت نیمروز را با مشکلات عدیده‌ای مواجه کرده است و بسیاری از زمین‌داران بزرگ پایین‌دست بند کمال‌خان به ایران مهاجرت کردند. حکام پشتون افغانستان به‌دنبال افزایش سهم گروه قومی پشتون از توسعه مبتنی‌بر کشاورزی این کشور هستند و این سیاست بسیاری از اراضی کشاورزی متعلق به سایر گروه‌های قومی را از حیز انتفاع خارج کرده است.
پیامدهای زیست‌محیطی سد بخش‌آباد بر روی رودخانه فراه و تشدید گرد‌وغبار یک وضعیت آخرالزمانی بر مناطق سیستان، زاهدان، ولایت نیمروز، هلمند و ولایت‌های جنوبی‌تر حاکم می‌کند که موجب کوچ اهالی آن منطقه خواهد شد. این سناریو برای تحقق سیاست گسترش و پراکنش پشتون‌ها در این ولایت‌ها در حال اجراست، اما در کوتاه‌مدت دامن‌گیر دارالخلافه طالبان در ولایت قندهار خواهد شد.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *