علت عدم موفقیت این است که برای دیگران نسخه می‌پیچیم

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، و شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت از محیط‌زیست، از غرفه‌های نمایشگاه بازدید کردند. اما جالب توجه این بود که بازدید عارف از غرفه‌ها نیمه‌تمام ماند و تنها به سالن A4، واقع در ورودی نمایشگاه، محدود شد. پس از این بازدید مختصر، دو مقام دولتی به سالن کنفرانس رفتند و در آنجا به ایراد سخنرانی پرداختند.

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در آیین افتتاحیه بیست‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی محیط‌زیست در مجموعه نمایشگاهی آفتاب، با تأکید بر اهمیت محیط‌زیست و حفاظت از منابع طبیعی، سخنانی هشداردهنده ایراد کرد. او با تأکید بر اینکه سازمان محیط‌زیست وظیفه امانتداری از این حق مردم را دارد و نباید اجازه اغماض، کوتاهی و یا منافع بخشی، منطقه‌ای و گروهی داده شود.

عارف همچنین به چالش‌های محیط‌زیستی پیش روی کشور از جمله آلودگی هوا، فرسایش خاک، آلودگی آب و تخریب سفره‌های زیرزمینی، حفر بیش از یک میلیون چاه غیرقانونی، مدیریت پسماند، تغییراقلیم و بهینه‌سازی مصرف سوخت اشاره کرد و افزود: در بسیاری از این بحران‌ها همانند گردوغبار و ریزگردها تسلیم هستیم و در فرسایش خاک نیز شرایط به‌شدت وحشتناک‌تر از آلودگی هوا است و اثرات آن در چند قرن آینده مشخص خواهد شد و علت عدم موفقیت در طول دهه‌های گذشته این است که برای دیگران نسخه می‌پیچیم.

مصرف انرژی در ایران با هیچ کشوری قابل مقایسه نیست

معاون اول رئیس‌جمهور درباره بهینه‌سازی مصرف سوخت گفت: شدت مصرف انرژی در ایران با هیچ کشوری در جهان قابل مقایسه نیست و هر زمان که دنبال اتخاذ اقدامات مناسب برای حل مسائل محیط‌زیستی بودیم، با عوام‌فریبی جلوی کار خوب گرفته شد.

عارف با اشاره به عدم جدیت در فرهنگسازی عمومی در مسئله محیط‌زیست تأکید کرد: سازمان‌های مردم‌نهاد در مقاطعی بسیار خوش درخشیدند، اما در برهه‌ای از زمان به‌دلیل برخی از مسائل نامربوط با آنان برخورد شد و امروز احساس می‌شود که سمن‌ها آمادگی نقش‌آفرینی ندارند و باید از آنان عذرخواهی کرد و امروز نتوانستیم تشکل‌های مردمی محیط‌زیستی را فعال‌تر از گذشته کنیم.

معاون اول رئیس‌جمهور عدم رعایت استانداردها و ضوابط را یکی دیگر از عوامل کوتاهی در حل مسائل محیط‌زیستی برشمرد و گفت: بسیاری از مسئولان در این زمینه به‌بهانه شرایط استثنایی کشور کوتاهی می‌کنند و کشور ما همیشه استثنا می‌شود. برای مثال، در قانون عدم احداث شهرک‌های صنعتی در شعاع ۲۰ کیلومتری شهرها یک مسئول به‌دلایل مختلف به وظایف خود عمل نمی‌کند و آیا یک مسئول را می‌توان یافت که به مردم اعلام کند از تصمیمات محیط‌زیستی وی تمرد شد و به این دلیل از کار کنار می‌کشد.

عارف با اشاره به رتبه جهانی ۱۳۳ کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی، در خطر انقراض بودن ۸۶ گونه جانوری و در معرض فرونشست ۱۱ درصد از خاک کشور تصریح کرد: همواره منافع لحظه‌ای در اولویت بود و به منافع و امنیت ملی در این راستا توجهی نشده است و این خطر بزرگ یک بحران ملی است و اگر مسئله فرونشست در گذشته تنها بخشی از کشور را تهدید می‌کرد، اما امروز بخش‌های بیشتری در کشور در معرض این تهدید بزرگ قرار دارند.

او عنوان کرد: از پنج میلیون هکتار تالاب‌ها تنها ۴۳ درصد ظرفیت دارند که این کانون گردوغبار است و حداقل حقابه تالاب‌ها را اختصاص ندادیم و همچنین، وضعیت تالاب انزلی فاجعه‌بار است و راهی جز اندوه و گریه برای وضعیت منابع طبیعی کشور باقی نمانده است.

عارف با اشاره به رتبه ۱۰۲ ایران در زمینه کیفیت هوا و وضعیت بحرانی آب در کشور ادامه داد: در مسئله برق و گاز می‌توان با درخواست از مردم مسئله را حل کرد، اما در ناترازی جدی آب به‌عنوان بحران آینده چه اقداماتی می‌توان اتخاذ کرد؟ و این درحالی‌است که سرانه مصرف کشورهای پرآب اتحادیه اروپا حدود ۱۵۰ لیتر در روز و این میزان در کشور ما ۲۵۰ لیتر در روز است؛ البته در جلسه‌ای با نمایندگان یک استان اعلام شد سرانه مصرف آب در این استان ۱۶۰ لیتر در روز است که ضمن تقدیر باید الگویی برای سایر شهرها شود.

معاون اول رئیس‌جمهور ادامه داد: کشاورزی کشور به‌صورت سنتی و غرقابی است و ۸۱ درصد از منابع آبی صرف این نوع کشاورزی می‌شود که آب را با قیمت بسیار ناچیز برای تولید صیفی‌جات مصرف می‌کنیم و سپس آن محصول را به کشورهای دیگر با قیمت بسیار کمتر از قیمت تمام‌شده تولید هر لیتر آب صادر می‌کنیم.

عارف خاطرنشان کرد: این شاخص‌ها و رتبه‌های پایین ایران در سطح جهان گویای عملکرد ما است و این وضع نمی‌تواند ادامه یابد. باور داریم این مسائل قابل‌حل است؛ چراکه کشور و مردم ظرفیت بالایی دارند و لایق بهترین‌ها هستند و اگر یک عزم ملی به‌وجود آید، این ابرچالش‌های محیط‌زیستی حل‌شدنی است.

عارف همچنین با اشاره به آلودگی آب تهران و تصمیم‌گیری برای خراب کردن اماکن و ساختمان‌های کنار رودخانه‌ها گفت: در آن سال اجماعی در این زمینه در کشور به‌وجود آمد و برخی از ساختمان‌ها نیز خراب شد، اما متأَسفانه برخی از دستگاه‌ها مانع این کار شدند و با معیار دوگانه، مسئله محیط‌زیست حل نمی‌شود و باید در ابتدا همه نهادهای دولتی و حکومتی به این نتیجه برسند که آینده کشور در حال نابودی است.

معاون اول رئیس‌جمهور درباره همکاری‌های بین‌المللی و منطقه‌ای حل مسائل محیط‌زیستی تصریح کرد: محیط‌زیست یک مسئله محدود به فرد و جامعه نیست بلکه مسئله‌ای مشاعی است که راه‌حل مشاعی و همگانی نیز دارد و باید همه باجدیت به جلو روند و حرمت محیط‌زیست بیشتر حفظ شود تا محیطی بانشاط و سبز برای فرزندان خود به ارث بگذاریم.

حفاظت از محیط‌زیست وظیفه‌ای جمعی است

معاون رئیس‌جمهور تصریح کرد: اصل پنجاهم قانون اساسی به‌عنوان‌ یک اصل مترقی قانون، حفاظت از محیط‌زیست را یادآور می‌شود و وظیفه جامعه، شهروندان و مسئولین در آن‌ ذکر شده است. آنچه از این عهد برمی‌آید، سایر قوای کشور وظایفی خطیرتر نسبت به آحاد جامعه و شهروندان دارند.

او اظهار داشت: ایران نیز از آسیب محیط‌زیست در امان نیست و شوربختانه به‌دلیل موقعیت جغرافیایی، آسیب‌های عمیق‌تری را تجربه کرده و خواهد کرد. سازمان حفاظت محیط‌زیست وظیفه حفاظت، پیشرفت و توسعه محیط‌زیست را برعهده دارد و این کار باتوجه‌به قانون‌ اساسی بدون مشارکت جامعه عملیاتی نخواهد شد.

معاون‌ رئیس‌جمهور افزود: برگزاری بیش از صد رویداد جانبی از جمله برگزاری ورکشاپ‌ و نشست تخصصی محیط‌زیست با موضوع اقتصاد چرخشی، حفاظت از تالاب‌ها، رویکرد اجتماعی با محوریت مسئولیت اجتماعی از جمله برنامه‌های این دوره از نمایشگاه است. رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست ابراز امیدواری کرد با برگزاری این نمایشگاه حرکت کشور در مسیر توسعه پایدار و ارتقای کیفیت زیست نسل حاضر و نسل آینده فراهم شود.

بازدید شینا انصاری از غرفه روزنامه پیام ما

شینا انصاری، رئیس سازمان محیط‌زیست از غرفه پیام ما بازدید کرد و در پاسخ به پرسش خبرنگار پیام‌ ما درباره برنامه‌های سازمان محیط‌زیست برای اقتصاد سبز گفت: «سازمان محیط‌زیست به‌عنوان دستگاهی که می‌تواند به‌عنوان مشاور در کنار سایر دستگاه‌ها و نهادها باشد، سعی می‌کند بحث‌های محیط‌زیستی را با افزایش ذی‌نفعان و به‌خصوص مؤلفه‌های اقتصادی پیوند بزند و برنامه ما در دولت چهاردهم این است که در حوزه اقتصاد سبز و اقتصاد چرخشی اقداماتی انجام دهیم. انشالله این برنامه‌ها را به‌مرور پیگیری می‌کنیم. همچنین، در راستای اجرای برنامه هفتم توسعه، یکی از محورهای کلیدی ما همین موضوع اقتصاد سبز است که از فعالان همه حوزه‌ها، یعنی فعالان اقتصادی، فعالان اجتماعی، دستگاه‌ها و نهادهایی که به‌نوعی می‌توانند در این بخش دخیل باشند، حتماً استفاده خواهیم کرد.»

در حاشیه دیدار شینا انصاری از غرفه روزنامه پیام ما، گواهی کاشت نهال بلوط در منطقه حفاظت‌شده ارژن به‌نام شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت از محیط‌زیست و همچنین محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور به انصاری اهدا شد.

اقتصاد سبز بدون تکنولوژی!

بیست‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی محیط‌زیست درحالی با شعار «مشارکت همگانی، اقتصاد سبز، آینده پایدار» برگزار شد که WIFI در نمایشگاه وجود نداشت. این درحالی‌است که اقتصاد سبز بر مبنای استفاده بهینه از منابع و کاهش آسیب به محیط‌زیست بنا شده است و برای تحقق آن، باید ارتباطات مؤثر بین ذی‌نفعان مختلف تسهیل شود. عدم دسترسی به اینترنت در نمایشگاه می‌تواند بر تعاملات و همکاری‌های گروه‌های مختلف اثر منفی بگذارد و مانع از ایجاد انعطاف‌پذیری و نوآوری‌های مورد نیاز برای توسعه پایدار در این زمینه شود.

اجرای هنرمندان در اعتراض به خشکسالی

در حاشیه نمایشگاه، گروهی از هنرمندان که با نام «سکوت» فعالیت می‌کنند، نمایشی درباره شرایط زاینده‌رود و تالاب گاوخونی اجرا کردند که مورد توجه قرار گرفت. آنها با اجرای دو نمایش به خشکسالی تالاب گاوخونی، زاینده‌رود و فرونشست در اصفهان اشاره کردند. این گروه همچنین یک پوستر برای بازدیدکنندگان در نظر گرفته بودند تا دلنوشته‌های خود را برای زاینده‌رود بنویسند.

بیست‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی محیط‌زیست که از امروز آغاز شده است تا روز شنبه اول دی‌ماه ادامه خواهد داشت.