مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR: Corporate Social Responsibility) به رویکردها و اقداماتی اشاره دارد که شرکت‌ها برای ایجاد تأثیر مثبت بر جامعه و بهبود کیفیت زندگی افراد و گروه‌های مختلف انجام می‌دهند.

ایجاد شغل و فرصت‌های اقتصادی یکی از جنبه‌های کلیدی مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها (CSR) است که تأثیر قابل توجهی بر جوامع محلی و اقتصاد کلی دارد. این مسئولیت‌ها چندین اصل کلیدی را شامل می‌شود که «ایجاد شغل و فرصت‌های اقتصادی» یکی از این اصول است استخدام جامعه محلی و حمایت از کارآفرینی ایشان دو روش مرسوم برای ایجاد فرصتهای شغلی و کمک به کاهش بیکاری و تقویت اقتصاد محلی است. «استخدام محلی» رویکردی است که شرکت‌ها براساس آن سیاست‌های استخدام خود را با هدف جذب نیروی کاری از جوامع محلی تنظیم کنند. این اقدام به خصوص در مناطق کم‌برخوردار می‌تواند به کاهش بیکاری و ایجاد ثبات اقتصادی کمک کند. «توسعه مهارت‌ها» رویکرد دیگری است که شرکتها برای انجام مسئولیت خود در قبال جامعه انسانی به کار می‌برند. بسیاری از شرکت‌ها برنامه‌هاییی برای آموزشی و توانمندسازی کارکنان خود دارند. این برنامه‌ها می‌توانند شامل مهارت‌های فنی، مدیریتی و نرم‌افزاری باشند که به افراد کمک می‌کند تا شغل‌های بهتری پیدا کنند و در حرفه خود پیشرفت کنند. یکی دیگر از فعالیتهای شرکتها در جهت ایجاد شغل و فرصتهای اقتصادی، «حمایت از کارآفرینی» است. بعضی از شرکت‌ها با حمایت مالی، مشاوره‌ای و حتی فراهم کردن امکانات برای استارتاپ‌ها و کسب و کارهای کوچک در جوامع محلی، به رشد کارآفرینی کمک کنند. این مورد می‌تواند شامل برنامه‌های شتاب‌دهنده، تأمین منابع مالی و ارائه فضای کاری باشد. همچنین، شرکت‌ها می‌توانند با «ایجاد فرصت‌های شغلی جانبی» به رشد جامعه محلی کمک کنند. توسعه فعالیت‌های تجاری و افزایش تولید شرکت‌ها می‌تواند فرصت‌های شغلی غیرمستقیم ایجاد کند. به عنوان مثال، تأمین‌کنندگان و صنایع وابسته به یک شرکت خود ایجادکننده فرصت‌های شغلی جدید هستند.

گاهی شرکت‌ها به «ایجاد زیرساخت‌ها» یاری می‌رسانند و توسعه زیرساخت‌های محلی، مانند جاده‌ها، خطوط حمل و نقل و خدمات عمومی، نه تنها کیفیت زندگی را بهبود می‌بخشند، بلکه به افزایش اشتغال و حرکت اقتصادی نیز کمک می‌کنند. «مشارکت در کارهای خیریه و اجتماعی» و «تشویق به کارهای خیریه و اجتماعی» از دیگر فعالیت‌های شرکتها در جهت انجام مسئولیت اجتماعی آنهاست. این اقدامات می‌تواند به کاهش نابرابری اقتصادی و اجتماعی کمک کند. یکی دیگر از فعالیتهایی که شرکتها در «ایجاد شغل و فرصت‌های اقتصادی» مد نظر دارند، «توسعه کسب و کار پایدار» است. شرکت‌ها می‌توانند با تمرکز بر مدل‌های کسب و کار پایدار، از جمله استفاده از مواد اولیه محلی و مسئولانه، به ایجاد اشتغال در حوزه‌های مرتبط علاوه‌بر تقویت جوامع محلی به حفاظت از محیط زیست نیز کمک کنند. «استفاده از فناوری‌های نوین» نیز شرکت‌ها را یاری می‌رساند تا زمینه‌های مختلف، مانند تولید و خدمات، فرصت‌های شغلی جدیدی برای متخصصان فناوری اطلاعات و مهندسی ایجاد کنند.

امروزه با رشد فناوری دیجیتال، خدمات دیجیتال و آنلاین بیش‌ازپیش رشد داشته است، و سهم شرکت‌های دیجیتال از تولید ناخالص رشد قابل ملاحظه‌ای داشته‌ است. فروشگاه‌های اینترنتی یک دسته از این شرکت‌ها هستند که همراه با رشد اقتصادی قابل ملاحظه‌ای که داشته‌اند، مطالبه اجتماعی از این شرکتها نیز افزایش یافته است و انتظار می‌رود برای انجام مسئولیت شرکتی خود فعالیت و تلاش بیشتری داشته باشند.

به‌نظر می‌رسد «دیجی‌کالا» به‌عنوان بزرگترین شرکت تجارت الکترونیک ایرانی به این مطالبه اجتماعی توجه دارد و برای پاسخ‌دهی به این مطالبه اجتماعی و انجام تعهدات خود در قابل جامعه فعالیت‌های مختلفی در دست انجام دارد. مدیر تیم مسئولیت اجتماعی این شرکت، سیاست کارآفرینی اجتماعی را در رأس سیاست‌های دیجی‌کالا در انجام مسئولیت‌های شرکتی آن معرفی می‌کند.

اولین فعالیتی که این شرکت برای انجام مسئولیت اجتماعی خود در قبال جامعه انسانی ایران، محل فعالیت خود، به انجام رساند، راه‌اندازی «دیجی‌کالا مهر»بود. به‌گفتهٔ «مصطفی شعبان‌پور»، مدیر تیم مسئولیت اجتماعی شرکت دیجی‌کالا، بعد از زلزلهٔ سال ۱۳۹۶ کرمانشاه و مشکلاتی که برای ارسال کالا برای مردم زلزله‌زده پیش آمد این شرکت به این نتیجه رسید که کار اجتماعی نیز همچون هر کار دیگری، تخصصی و نیازمند دانش و سیستم مناسب است؛ پس «دیجی‌کالا مهر» را به‌عنوان فعالیتی بشردوستانه راه‌اندازی کرد. 

شعبان‌پور در مورد «دیجی‌کالا مهر» توضیح می‌دهد: این شرکت تلاش دارد پروژه‌های مسئولیت‌های اجتماعی شرکتی خود را به‌شکلی پایدار و خودبسنده ایجاد کند که در مواقع بحران و فشارهای اقتصادی حذف نشوند و پایدار بمانند. در این پروژه نیز نیکوکار، کالا را به همان قیمتی خریداری می‌کند که سایر خریداران از دیجی‌کالا خریداری می‌کنند، اما سود حاصل از این فروش وارد «صندوق مهر» این شرکت می‌شود و از موجودی این صندوق برای اجرا و راه‌اندازی دیگر پروژه‌های مسئولیت‌های اجتماعی این شرکت هزینه می‌شود.

پروژه «تا…کد» از دیگر فعالیت‌های مسئولیت شرکتی دیجی‌کالا است که با برداشت از صندوق مهر ایجاد شد. این پروژه برای رفع «توزیع نابرابر آموزش تکنولوژی و هوش مصنوعی» در کشور و با همکاری مدرسه آنلاین کاریار راه‌اندازی شد. این پروژه که به‌صورت پایلوت در سه استان تهران، خراسان‌جنوبی و سیستان‌وبلوچستان برگزار شد و از ۱۲۰ نفر شرکت‌کننده ۲۰ نفر وارد بازار کار شدند. اگرچه نسبت شاغلین به نسبت شرکت‌کنندگان قابل‌قبول و نسبتاً خوب است، اما مدیر تیم مسئولیت اجتماعی شرکت دیجی‌کالا نتیجه را چندان مطلوب نمی‌داند و می‌گوید در پایان پروژه به مدل پایداری که مدنظر داشتند، نرسیدند و متوجه شدند چالش‌های این پروژه بیشتر از آن بود که گمان می‌کردند. به‌گفته او، مهمترین چالش این پروژه نبود شرایط و بازار کار مناسب برای دورکاری افراد فعال در عرصهٔ تکنولوژی و هوش مصنوعی است و همین امر بازار کار این حوزه را محدود کرده است. 

«خاکی»، مسئول پروژه «پایدارسازی کسب‌وکارهای بومی‌ و محلی» می‌گوید در این پروژه دیجی‌کالا تخفیف صد درصدی برای کسب‌وکارهای محلی و بومی ایجاد کرده و کسب‌وکارها می‌توانند تا شش ماه بدون پرداخت هیچ‌گونه کمیسیونی کالاهای خود را در این پلتفرم به معرض فروش بگذارند. چنانچه فعالیت مورد قبولی داشته باشند این تخفیف شش ماه دیگر تمدید می‌شود. از سال دوم کمیسیونی که از فروش کالاهای این کسب‌وکارها کسب می‌شود، برای تبلیغات و طراحی کالا و بسته‌بندی همین کالاها هزینه می‌شود. ضمن اینکه فروشندگان محلی‌وبومی‌ای که فروش خوبی در دیجی‌کالا داشته‌اند، مشمول استفاده رایگان از انبارهای دیجی‌کالا می‌شوند. در تمام مراحل همکاری با این کسب‌وکارها مراحل و مهارت‌های مختلف فروش همچون تنوع‌بخشی به کالا، قیمت‌گذاری، اهمیت طراحی، بسته‌بندی و تبلیغات به آنها آموزش داده می‌شود تا بتوانند به کسب‌وکاری پایدار تبدیل شوند و از چتر حمایتی این شرکت خارج شوند.

بررسی فعالیت‌هایی که دیجی‌کالا در عرصه حمایت از کسب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌وکارهای بومی‌ومحلی انجام داده و تلاشی که در جهت حمایت از کارآفرینی داشته است، نشان می‌دهد هرچند که این شرکت تنها سه سال فعالیت‌ها و پروژه‌های جدی را در برنامه‌های خود گنجانده است، اما به‌دنبال فعالیت‌هایی است که بتواند به اشتغال پایدار در جامعه یاری رساند و برای این امر پایش دقیق فعالیت‌ها و خلق فرصت‌های جدید را مدنظر دارد و می‌توان کمک به اشتغال پایدار افراد جامعه را از دغدغه‌های مهم و اصلی تیم مسئولیت‌های اجتماعی این شرکت دانست.