یادداشت
زبان و تجربه
ویلیام جی. لایکان یکی از فلاسفۀ زبانی معاصر، سال‌ها پیش کتابی منتشر کرده است به نام philosophy of language: a contemporary introduction. از این کتاب مهم فلسفۀ زبان، در ایران سه ترجمه چاپ و منتشر شده است. یکی از ترجمه‌ها با عنوان «درآمدی تازه بر فلسفۀ زبان» توسط کوروش صفوی ترجمه و در نشر علمی […]
یادداشت
زبان، فقط  سخن‌گفتن نیست
زبان، گاهی کلام است و گفتار و نوشتار، اما همیشه اینگونه نیست. گرچه عموماً زبان گفتار و نوشتار، زبان دانسته می‌شود، اما باید گفت بی‌نهایت زبان وجود دارد. زبان، مقوله‌ای بسیار گسترده‌تر از زبان انسانی است. با این‌ همه، زبان انسانی نیز بسیار فراتر از زبان کلام و گفتار و نوشتار است. زبان بدن که […]
یادداشت
تفاوت و تفاهم ایرانی
تفاوت، اصل بلامنازع جهان است و این تفاوت‌هاست که جهان را به پیش می‌راند. یکدستی و یکنواختی، موجب کسالت و رخوت است. تفاوت، یک اصل اساسی پیشرفت است، با این ضرورت که تفاوت‌ها را ارج بنهیم و قدر بدانیم. در زبان نیز، تفاوت‌ها موجب پیشرفت و توسعه می‌شوند، چنانکه تفاوت «مداد» و «خودکار» این امکان […]
فاصلۀ بین لغات
برای شناسایی پدیده‌ها، فاصله و تمایز لازم و ضروری است. فاصلۀ بین پدیده‌ها منجر به تمایز و تشخص آن‌ها می‌شود وو شناخت آنها به عنوان پدیده‌ای جدا و متفاوت ساده‌تر می‌شود. پدیده‌های زبانی نیز، با فاصله تشخص پیدا می‌کنند و از هم بازشناخته می‌شوند. اگر چه آنچه در این مبحث با عنوان «فاصلۀ بین لغات» […]
توسعه لغت
زبان، در جهت توسعۀ خود، نیاز به ایجاد لغات جدید دارد. چه بسیار مفاهیم و ایده‌هایی که لغت و زبانی برای بیان و بروز ندارند، پس به‌ناچار تولید لغت می‌کند. عدم تولید لغات جدید، به‌معنی عدم ایجاد و ورود مفاهیم و ایده‌های جدید است و این، امری محال است. بی‌شک همۀ زبان‌ها تن به تحول […]
یادداشت
نقص فلاسفۀ فارسی
لاک می‌گوید: «در همۀ زبان‌ها، واژه‌های خاصی هستند که اگر وارسی شوند، دریافته خواهد شد که در خواستگاه اول‌شان و در کاربرد اختصاص‌داده‌شده‌شان، بر هیچ ایدۀ واضح و متمایزی دلالت نمی‌کنند». شاید بهتر بود لاک اینگونه می‌گفت: اگر واژه‌های زبان وارسی شوند، دریافته خواهد شد که هیچ‌کدام، در نه در خواستگاه اول‌شان و نه در […]
یادداشت
نقص زبان‌دوستی
فرح ابوطالبیفرح ابوطالبی توسعه زبان
زبان، بیان و بروز ذهنیات است. از آنجا که ذهن هر فردی، منحصربه‌فرد و متمایز از دیگران است، زبان او نیز متمایز از زبان دیگران و منحصربه‌فرد است (در هر صورت تمایز وجود دارد، هرچند ریز و غیرقابل رؤیت باشد). زبان جمعی و اجتماعی نیز بیان و بروز اذهان جمعی است، چنانکه زبان فارسی ایرانی […]
یادداشت
زبان فارسی طرح لازم ندارد
در روزهای گذشته یکی از چهره‌های صداوسیما، از لزوم طرح کلی زبان فارسی سخن گفته است. ایشان مشخص نکرده که زبان فارسی برای چه مسئله‌ای نیاز به طرح دارد. صحبت‌ها، کلی بیان شده است و نمی‌توان از خلال صحبت‌ها به مسئلۀ مورد نظر گوینده راه یافت. گفته‌ها تنها به این نتیجه می‌رسد که زبان فارسی […]
یادداشت
نقص زبان
هر لغتی، بار فهمی و معنایی برای سخن‌گویان دارد و هیچ لغتی خنثی و کلاً بی‌معنی نیست. اما برخی از لغات صرفۀ کاربرد و استفاده ندارند. این لغات، نه تنها به رشد و توسعۀ ذهنی سخن‌گویان مدد نمی‌رسانند که می‌توانند موجب واپس‌روی نیز باشند. چنانکه جان لاک در کتاب «جستاری درخصوص فاهمۀ بشری» چنین آورده […]
یادداشت
زبان، یکباره متحول نمی‌شود
زبان، کلمات و لغاتی است که در بین افراد یک جامعه رواج دارد. لغات، شخصیت و بار فهمی‌ای دارد که کاربرد و فهم آن‌ را محدود و مشخص می‌کند. اما هر کلمه و لغت، یک واژۀ خشک و صلب نیست که همیشه به یک شکل و معنی و با کاربرد یگانه‌ای باشد. چه‌بسا واژگان و […]
یادداشت
زبان علم ساختگی نمی‌شود
فرح ابوطالبیفرح ابوطالبی توسعه زبان
با دیدگاهی کل‌نگرانه و هولستیک[1]، جامعه، فرهنگ، زبان، ذهن و … همه یک کل منسجم هستند. هنر، اقتصاد، اذهان عمومی، ذهن تک‌تک افراد، فرهنگ و … همه یک کل هستند. هر تغییری در یکی از این‌ موارد، به تغییر همۀ موارد منجر می‌شود. نمی‌توان در دوران تنزل و سقوط اقتصادی، منتظر توسعۀ فرهنگی جامعه بود […]
توسعه و زبان
مبحث توسعه پردامنه و پر گفت‌وگوست، اما کمتر در زمینۀ زبان مورد توجه قرار گرفته است. بی‌شک توسعۀ فردی و اجتماعی، بدون توسعۀ ذهنی فرد و افراد صورت نمی‌پذیرد. زبان، اگر همان ذهن نباشد، ارتباطی تنگاتنگ با ذهن دارد و توسعۀ ذهنی و توسعۀ زبانی هم‌بسته و همراه‌اند. از شروط توسعه: انسجام، ثبات، و خلق […]

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *