پاسخ این سوال که چرا روسیه، کشوری با این سطح روابط با ایران و کشوری که ایران به خاطر حملات او به کریمه و اوکراین و در حمایت از او متهم است می‌تواند چنین موضعی در قبال تمامیت ارضی ایران اعلام کند آشکار است: حفظ منافع ملی. طبیعتاً روسیه فرصت تقویت روابط با جهان عرب را در شرایط بحرانش با غرب و کریمه و اوکراین از دست نخواهد داد. او با کشورهایی همراهی نخواهد کرد که او را از رابطه با جهان عرب دور کنند. کافی است به این موضوع توجه کنیم که وزن کدام یک برای روسیه سنگین‌تر است: رابطه با اعراب یا ایران؟ واقعیت این است که موضوع اختلاف بر حاکمیت جزایر سه‌گانه تا زمانی که دو کشور ایران و امارات با هم وارد مذاکره نشوند حل نخواهد شد. 

ما هر دو طرف این دعوا باید به این نکته توجه کنند که ورود کشورهای بیگانه و مداخله‌جویی‌های هر کس خارج از دو طرف دعوا، شرایط را پیچیده‌تر می‌کند. این بار اما برای یک بار دیگر به «روس‌دوستان» در کشور ثابت شد که نه فقط در مورد روسیه بلکه به روابط با کشورهایی مانند چین هم نمی‌توانند اتکا کنند. یعنی روابط صرف با شرق قابل اعتنا و اتکا نیست. وزارت امور خارجه مانند دفعات گذشته به این اظهار نظر و موضع، واکنش نشان داده است. 

اما اینکه بیانیه‌ای از سوی دستگاه دیپلماسی کشور صادر شود و روزنامه دولت و حامیانش آن را محکوم کنند به‌تنهایی نه واکنش صحیح است، نه کامل و درست. بلکه آنچه به کشوری برای بار دیگر اجازه نخواهد داد که به خود حق مداخله در موضوعی مانند تمامیت ارضی کشور ما را بدهد اصلاح سیاست فعلی خارجهٔ کشور به سیاست «ملت‌محور» است. سیاست ملت‌محور به این معناست که منافع ملت ایران و خواست ملی در همهٔ موارد و ابعاد مانند روابط ما با غرب، امریکا، مذاکرات هسته‌ای، روابط با کشورهایی مانند روسیه و چین، روابط ما با کشورهای مانند ژاپن و کره جنوبی و همهٔ آنچه در این منظر جای می‌گیرد اولویت باشد. اما وقتی سیاست خارجه براساس شعار شکل بگیرد نه آنچه منفعت ملی است و نه آنچه حقیقت و ضرورت است، وقتی کشورهایی به شما نزدیک باشند که توهمات خود را به شما بقبولانند، سایر کشورها از شما دور خواهند شد.

ممکن است بسیاری از کشورها بر اساس منافع ملی خودشان به کشور ما نزدیک شوند اما این یک رابطهٔ دیپلماتیک و پایدار نخواهد بود. دولت‌مردان ایران نباید به این موضوع دل خوش کنند. دستگاه سیاست خارجی ما باید سیاست ارتباط با بدنه عمومی را تقویت کند. باید بپذیریم و پیش از همه دولت‌مردان آن را بپذیرند وقتی افکار عمومی یکصدا از سیاست خارجی حمایت کنند، هیچ کشوری نمی‌تواند منافع ملی ایران را نادیده بگیرد.