چالش های «بایدن»در مبارزه با تغییرات آب‌وهوایی

«جو بایدن» در نخستین روز کاری خود به عنوان رئیس‌جمهوری آمریکا فرمان اجرایی بازگشت آمریکا به توافق‌نامه آب‌وهوایی پاریس را امضا کرد و بلافاصله بعد از آن دستور توقف احداث خط لوله نفت از کانادا به آمریکا را نیز صادر کرد.
البته این اقدام از بایدن انتظار می‌رفت. اما با نگاهی دقیق‌تر به این اقدام، قدرت و محدودیت یک رهبر سیاسی را به وضوح مشاهده می‌کنیم. نه تنها مردم آمریکا و هواداران بایدن، بلکه در بسیاری از کشورهای جهان افکار عمومی منتظر بودند آمریکا به عنوان یکی از کشورهایی که سهم زیادی در آلوده‌تر کردن جهان دارد؛ مسئولیت‌پذیر باشد و به توافق پاریس بازگردد. بنابراین هیچ کشوری از این بابت آمریکا و بایدن را سرزنش نخواهد کرد. اما دیگر دستور محیط زیستی «بایدن» یعنی توقف احداث خط لوله از کانادا به آمریکا در نخستین گام صدای اعتراض کانادا را درآورد و به نظر می‌رسد در آینده کارگران و برخی شرکت‌های نفتی نیز اعتراض‌شان را اعلام کنند. این روند نشان دهنده قدرت و محدودیت رئیس‌جمهور آمریکا است.
به هر روی دولت بایدن در پیگیری سیاست‌های زیست‌محیطی کار چندان ساده‌ای پیش رو ندارد. بازگشت به توافق‌نامه پاریس ساده بود و با یک امضا انجام شد. اما در داخل، بایدن حمایت جریانات سیاسی را پشت خود ندارد. در سنای آمریکا دموکرات‌ها اکثریت قاطع ندارند و همین مسئله سیاست‌های زیست‌محیطی بایدن را با مشکل مواجه خواهد کرد. از سوی دیگر برخی از دموکرات‌های میانه‌رو هنوز به تغییرات آب‌وهوایی باور ندارند و به ضرورت وضع‌ قانون برای مبارزه با این پدیده ایمان نیاورده‌اند. این مسئله کار دموکرات‌های پیش‌رو نظیر اوکازیو کورتز را برای پیگیری این سیاست‌ها سخت می‌کند.
البته معنایش این نیست که دولت بایدن هیچ گامی در این مسیر برنمی‌دارد. بدیهی است که قوانین و سیاست‌هایی برای کاهش انتشار گاز دی‌اکسید کربن و تغییر عملکرد صنایع نفت و گاز وضع خواهد شد. خصوصا با توجه به اینکه ایالت‌های قدرتمندی نظیر نیویورک و کالیفرنیا کاملا توسط دموکرات‌ها اداره می‌شوند، کاملا محتمل است که این ایالت‌ها در هماهنگی کامل با دولت فدرال آمریکا سیاست‌ها و هماهنگی‌هایی در راستای مبارزه با تغییرات آب‌وهوایی اجرا کنند. مسلما این سیاست‌ها در راستای سیاست‌های کلی دولت آمریکا خواهد بود. اما در آن سوی ماجرا همین سیستم فدرال در آمریکا که در برخی موارد موجب باز بودن دست دولت‌های فدرال برای وضع قوانین داخلی می‌شود می‌تواند به صورت کارد دولبه نیز عمل کند. یعنی در ایالت‌هایی که اداره آن‌ها در اختیار جمهوری‌خواهان است، این احتمال وجود دارد که همچنان به پیروی از سیاست‌های دونالد ترامپ، رویکرد بی‌توجهی و یا کم‌توجهی را در خصوص تغییرات آب‌وهوایی در پیش بگیرند.
در هر صورت جو بایدن دولت را از کسی تحویل گرفته که موجب ایجاد شکاف در ساختار سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در داخل آمریکا بوده است. بایدن بر بالای گسلی عمیق و عظیم نشسته است و پر کردن این گسل آسان نیست.