شهر مشهد همیشه جزو پیشگامان تغییر نام خیابان‌ها، بزرگراه‌ها و معابر شهری است و حتی به‌نظر می‌رسد در این مورد رقابت تنگاتنگی با پایتخت داشته‌ باشد. این تغییر نام‌ها در بیشتر مواقع لازم و ضروری نیست.

همچنین، اگر این تغییر نام‌ها مربوط به خیابان‌های اصلی و قدیمی شهر باشد، نه‌تنها موجب سردرگمی مردم و زائرین شهر توریستی چون مشهد می‌شود بلکه به فرهنگ، هویت و تاریخچه‌ شهر نیز آسیب می‌رساند. در ادامه به بررسی  تغییر نام‌های حاشیه‌ساز چند خیابان در مشهد می‌پردازیم.

«طبرسی»، یادآور هویت و قدمت  

دوشنبه، ۱۱ دی‌ماه ۱۴۰۲، شورای شهر مشهد تغییر نام خیابان قدیمی مشهد به‌نام «طبرسی» به «امام جواد(ع)» را تصویب کرد.

«طبرسی» یکی از خیابان‌های منتهی به حرم امام رضا(ع) در شهر است و قریب به صد سال قدمت دارد و درحقیقت بخشی از هویت شهری مشهد به حساب می‌آید.

 دی‌ماه ۱۴۰۳ این تغییر نام با واکنش فعالان مجازی و رسانه‌ای مشهدی روبه‌رو شد و نهایتاً موجب ایجاد کارزار و لغو این مصوبه شد.

«عیدگاه»، خیابانی با تعریف ملوکانه

«شهر مشهد در این زمان شش محله بزرگ و ۱۰ محله کوچک دارد. محلات بزرگ عبارت است از خیابان علیا، خیابان سفلی، سراب، چهارباغ (سرشور)، عیدگاه، نوغان و ….» این بخشی از خاطرات سفر اعتمادالسلطنه همراه با ناصرالدین‌شاه به مشهد است که قدمت، اصالت و هویت محله‌ « عیدگاه» را به‌خوبی نشان می‌دهد.

اما متأسفانه گویا برای شورای شهر مشهد این میزان از قدمت کافی نیست زیرا در تاریخ  ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۳ نام این محله‌ قدیمی که از آن یک کوچه باقی مانده و در ضلع شمالی بازار رضا(ع) مشهد قرار دارد، از «عیدگاه» به‌نام «آیت‌الله رجبعلی مروج تربتی» تغییر پیدا کرد.

از «مولوی» به «آیت‌الله شیخ نمر»

در دی‌ماه سال ۱۳۹۴، به‌دلیل اعدام شیخ نمر در عربستان، اعتراضاتی مقابل کنسول‌گری عربستان در مشهد شکل گرفت. در پی این اعتراضات، شورای شهر مشهد تصمیم گرفت نام خیابان مولوی، واقع در بلوار سجاد که کنسولگری عربستان مشهد در آن واقع است را به شیخ نمر تغییر دهد. هم‌اکنون و حتی پس از بهبود روابط سیاسی ایران و عربستان، هم‌چنان نام این خیابان «آیت‌الله شیخ نمر» می‌باشد.

«ابومسلم» نه! «شهید هادی مسلم»

 شورای اسلامی شهر مشهد در آبان ۱۴۰۲ رأی به تغییر نام یکی از قدیمی‌ترین خیابان‌های شهر مشهد از «ابومسلم» به «شهید هادی مسلم» داد. این تغییر نام برای مردم مشهد، یادآور تغییر نام یکی از تیم‌های فوتبال شهر مشهد از «ابومسلم» به «سیاه‌جامگان» است.

«میثاق» با «آیت‌الله هاشمی رفسنجانی»

در دی‌ماه ۱۳۹۶ هم‌زمان با فوت آیت‌الله رفسنجانی، نام یکی از بزرگراه‌های اصلی شهر مشهد، به‌نام «میثاق» با هدف یادبود رهبر اصلاحات به «آیت‌الله هاشمی رفسنجانی» تغییر پیدا کرد. در همان سال بسیاری از کاربران فضای مجازی، این تغییر نام را نشانه‌ای از تجدید میثاق با آیت‌الله رفسنجانی دانستند. میثاقی تا به امروز برای مردم، جز سردرگمی در خیابان‌های شهر، عایدی دیگری نداشته است.

تقابل «ایرج میرزا» با «جلال آل‌احمد»

اواخر سال ۱۳۸۷ خیابان «ایرج میرزا» مشهد بدون اطلاع قبلی شهرداری به «جلال آل‌احمد» تغییر نام داد.

شهرداری مشهد در همان سال به‌دلیل هم‌زمانی این تغییر نام با عید نوروز و تعطیلی مطبوعات، علت این تغییر نام را روی یک پارچه نوشته که کنار تابلو جدید این بلوار(بلوار آل‌احمد) نصب شده بود، به این‌صورت توضیح داد: «دلیل تغییر این نام، عدم تعهد ایرج میرزا به ارزش‌های دینی ذکر شده است.»

بر این پارچه نوشته شده بود: «ایرج میرزا دارای ادبیات مستهجن و پورنوگرافی بوده و لبه تیز اشعارش متوجه ارزش‌های دینی به‌خصوص نماز بوده و در جهت نازل کردن مقام روحانیت اقدام می‌کرده است.»