تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد بخش‌های باقیماندهٔ دایک مرزی در بستر تالاب هامون سابوری و خاکریزهای ناشی از کانال انتقال آب در این تالاب باعث ایجاد خلل در پخش آب به‌صورت طبیعی در سطح بستر تالاب شده است. این امر ضرورت پخش آب و مرطوب‌سازی کانون‌های بحرانی گردوغبار به‌صورت پمپاژ را دوچندان کرده است.

کانال انتقال آب در هامون سابوری با هدف تأمین آب شرب فرصت مناسبی برای استقرار ایستگاه‌های پمپاژ و هدایت آب در اطراف آن و از جمله تثبیت خاکریزهای حاصل از احداث بود، اما ظاهراً شهروندان سیستان باید منتظر تکرار تجربهٔ سال گذشته به‌دلیل عدم ورود آب از رود فراه و افزایش میزان گردوغبار در تابستان امسال باشند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در جلسهٔ ستاد ملی کنترل گردوغبار در منطقهٔ سیستان بر روی مرطوب‌سازی تالاب هامون برای کاهش گردوغبار تأکید کرد، اما عدم وجود آب تا پیش از ورود سیلاب به تالاب هامون سابوری مانع تحقق این مهم بود. وجود آب طی سه ماه گذشته فرصت مغتنمی بود تا با اتخاذ تدابیر پخش آب در خاستگاه‌های گردوغبار، محیط‌زیست قابل‌تحمل‌تری داشته باشیم. 

از اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست سیستان‌و بلوچستان انتظار می‌رفت با هم‌افزایی سایر نهادهای متولی در وهلهٔ نخست پیگیر تثبیت خاکریزهای ناشی از احداث کانال انتقال آب در هامون سابوری باشد و در مراحل دیگر از این زیرساخت فراهم‌شده برای آبرسانی به نقاط بحرانی تالاب اقدام کند. کانال حدود ۲۵ کیلومتری هامون سابوری، شرایط پخش آب در محل کانون‌های بحرانی توسط ایستگاه‌های پمپاژ و مرطوب‌سازی بستر خشک تالاب یا نهال‌کاری را تسهیل کرده بود، اما متأسفانه گویی بهبود شرایط زیست انسانی برای محیط‌زیست اولویتی ندارد و تنها به گودبرداری در منطقهٔ سوزکم و انباشت آب در اطراف کوه خواجه برای حفظ حیات‌وحش دل خوش کرده و حتی مانع پخش طبیعی آب در مناطق غبارخیز جنوب کوه خواجه شده است. 

متأسفانه دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله محیط‌زیست، جهاد‌کشاورزی و منابع‌طبیعی صرفاً تماشاگر موضوع بودند و به وظایف و مسئولیتشان در استفادهٔ حداکثری از آب موقتی موجود و ارائهٔ برنامه‌های هماهنگ، همه‌شمول، اثربخش و فوری عمل نکردند. ترک فعل دستگاه‌های متولی در زمینهٔ عدم مرطوب‌سازی نقاط بحرانی تالاب، اراضی کشاورزی و اراضی ملی با تنش آبی در گرمای تابستان و وزش بادهای ۱۲۰روزه نمایان خواهد شد. عدم بهره‌برداری از ظرفیت آب موجود در تالاب هامون سابوری در سایهٔ انفعال دستگاه‌های متولی فرصت‌سوزی محض بود؛ چراکه شاید به این زودی شرایط مشابه تکرار نشود. بنابراین، ضرورت ورود دستگاه‌ قضایی نسبت به بررسی ترک فعل دستگاه‌های متولی از جمله اداره‌کل حفاظت محیط‌‌زیست سیستان‌وبلوچستان ضرورت دارد.