بایگانی مطالب نشریه
گزارش تحقیقی جدید سازمان آکسفام نشان میدهد سرمایهگذاریهای 125 نفر از میلیاردرهای جهان بر صنایع آلودهکننده هر سال باعث نشر 393 میلیون تن گاز کربن میشود. در واقع هر یک از میلیاردرهای جهان تقریبا یک میلیون برابر هرکدام از 90 درصد انسانهای روی زمین مسئول انتشار گاز کربن هستند.
میزبانی مصر از نشست تغییر اقلیم COP27 انتقادات مختلفی را از جانب گروههای بشردوست، محافظ محیط زیست، و دیگر سازمانهای غیردولتی و اجتماعمحور دربرداشته است. هرچند که برخی از این انتقادها درخور و شایسته بررسی هستند، اما به عنوان مثال این انتقاد شایع که «مصر خود از آلودهکنندگان جهان است» به نظر گمراهکننده میرسد. گزارش جدید سازمان غیردولتی و غیرانتفاعی آکسفام نشان میدهد که سهم 125 نفر از میلیاردرهای جهان در انتشار سالانه گاز کربن از سهم کل کشور مصر (259 میلیون تن) و یا کشور فرانسه که میزبان معاهده پاریس است بیشتر است.
این گزارش که «میلیاردرهای کربنی» نام دارد به بررسی دقیق و تحلیلی بر سرمایهگذاریهای 125 نفر از میلیاردهای جهان بر 183 شرکت بزرگ صنعتی و سهم دقیقی که این سرمایهگذاریها در افزایش سالانه میزان انتشار کربن در جهان دارد میپردازد.
میلیاردرهای جهان به طور متوسط 14 درصد سرمایه خود را بر صنایع آلودهکننده میگذارند و تقریبا هیچ سیاستگذاری و یا چارچوب قانونی برای جلوگیری از این وضعیت وجود ندارد
بر اساس این گزارش هر میلیاردر به تنهایی مسئول 3 میلیون تن انتشار گاز کربن است که یک میلیون برابر سهم فردی 90 درصد انسانهای کره زمین است.
گفتنی است که تحلیل این گزارش بر اساس یافتهها و گزارشهای منتشر شده از خود این شرکتهای بزرگ است و آکسفام پیشبینی میکند به دلیل دستکم گرفتن سطح اثرگذاری انتشار گاز کربن در تغییرات اقلیمی، عدم شفافیت کامل این شرکتها و بهکارگیری روشهای پژوهشی که نسبت به معیارهای توسعه پایدار کور یا غافل هستند، عدد واقعی میزان انتشار گاز کربن از اینها هم بیشتر باشد.
نافکوته دابی، مدیر بخش تغییر اقلیم در آکسفام میگوید: «جالب است که سرمایهگذاری میلیاردرها بر صنایع آلودهکننده و مسئولیت و سهم آنها در انتشار گاز کربن به ندرت در سیاستگذاریهای اقلیمی لحاظ میشود. این وضعیت باید تغییر کند. این میلیاردرها در بالای هرم تجاری هستند و مسئولیت عمدهای در برابر فاجعه اقلیمی دارند. فرار آنها از پاسخگویی به اندازه کافی طولانی شده است.»
او ادامه میدهد: «انتشار گاز کربن ناشی از سبک زندگی شخصی این افراد، از هواپیماهای خصوصی گرفته تا کشتیهای تفریحیشان، هزاران برابر افراد عادی است.» البته درباره این سبک زندگی فردی بیشتر در رسانهها بحث میشود و به عنوان مثال چند ماه پیش انتشار 4 هزار و 268 تن گار کربن تنها به دلیل 57 سفر شخصی کیم کارداشیان، سلبریتی و اینفلوئنسر شبکههای اجتماعی، به سوژه خبری رسانهها تبدیل شده بود. پرسش این است که چرا چنین سوژههایی اغلب فرد-محور و چهره-محور هستند و کمتر به نقش ساختاری سرمایهگذاریها و سبک زندگی اقتصادی این افراد به جای سبک زندگی شخصی آنها پرداخته میشود؟
میلیاردرهای جهان به طور متوسط 14 درصد سرمایه خود را بر صنایع آلودهکننده میگذارند و تقریبا هیچ سیاستگذاری و یا چارچوب قانونی برای جلوگیری از این وضعیت وجود ندارد.
دابی میگوید: «دولتها با قانونگذاری و مالیاتهای عادلانه باید در برابر سرمایهگذاریهای آلودهکننده بایستند و آنها باید میزان انتشار کربن خود به طور رادیکال پایین بیاورند.» گزارشهایی مانند گزارش آکسفام میتوانند به ایجاد شفافیت و پاسخگویی هم برای این افراد قدرتمند و هم برای شرکتهای صنعتی بزرگ بیانجامند.
در پایان، این گزارش سه کنش مشخص را پیشنهاد میدهد:
1) دولتها باید قوانین و سیاستگذاریهایی داشته باشند که شرکتها را به ارزیابی و گزارش میزان انتشار گاز کربن خود مقید کند. هدفگذاریهای محیط زیستی این شرکتها باید بر اساس علم اقلیمی تنظیم شده باشد و مسیر مشخصی برای کاهش انتشار گاز کربن وجود داشته باشد. این شرکتها باید آینده و معیشت کارگران و اجتماعاتی که احیانا از این سیاستگذاریها صدمه خواهند خورد را تامین کنند و گذاری به شیوه اداره محیط زیستی عادلانه وجود داشته باشند.
2) دولتها باید هم بر افراد بسیار ثروتمند و هم بر صنایع آلودهکننده مالیات وضع کنند. این مالیاتها مشارکت افراد ثروتمند و قدرتمند را در چنین صنایعی کاهش خواهد داد و کمک خواهد کرد بتوانیم برای گذار جهانی به انرژیهای پاک و تجدیدپذیر آماده شویم.
3) شرکتها باید برنامههای عمل مشخص و زمانمند با هدفگذاریهای کوتاه و میانمدت برای مقابله با تغییر اقلیم و رساندن گرمایش جهانی به زیر 1.5 درجه سلسیوس داشته باشند.
آکسفام گزارش خود را با شعار «آینده برابر است» پایان میدهد.
|پیام ما| بیست و هفتمین اجلاس اقلیمی سازمان ملل متحد (COP27) در حالی وارد هفته دوم برگزاری شد که روز گذشته علی سلاجقه، رئیس سازمان محیط زیست، به عنوان نماینده ایران به شرمالشیخ رسید. این در حالی است که مصر به هشت نفر از شرکتکنندگان بخش خصوصی ایران ویزا نداد. در کنار ورود هیئت ایرانی، روز گذشته و با شروع هفته دوم این نشست بینالمللی، کبود آب و تاثیر تغییر اقلیم بر مسئله آب، یکی از اصلیترین مواردی بود که مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. همچنین سه کشوری که بزرگترین جنگلهای بارانی دنیا را دارند با یکدیگر توافق کردند تا با ایجاد یک مکانیسم پرداخت، از جنگلزدایی جلوگیری کنند.
مشکل سوخت و انرژی که امسال بسیاری از کشورهای دنیا بهویژه کشورهای اروپایی با آن درگیرند، در این کنفرانس اقلیمی وجهه عمیقتری از خود بروز داده است. سید حسن موسویفر، رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست به ایرنا گفته چشمانداز ریاست کاپ27 مصر مبنی بر حرکت از برنامهریزی و مذاکره به سوی اجرا و عمل است که این اقدام باید با هماهنگ شدن تلاشهای جهانی در راستای کاهش گازهای گلخانهای و سازگاری با اثرات ناشی از تغییرات آب و هوایی در زمان مناسب و به صورت جامع و فراگیر و متناسب با شرایط حاضر دنیا باشد.
او همچنین گفته پیشنهادات ایران در قالب بیانیهای مطرح و در این اجلاس خوانده میشود: «این پیشنهادات فنی است که از دستگاههای مختلف عضو کارگروه تغییر اقلیم که شامل وزارتخانههای مرتبط است گرفته و جمعبندی شدهاند که در این کنفرانس مطرح میشود، این پیشنهادات سازنده و برای مذاکرات رو به جلو است اما به هر حال میدانیم که شرایط دنیا دیگر مانند قبل نیست. با این حال ایران هم تلاش میکند در این کنفرانس بر اساس منافع و امکانات فنی خود مذاکرات سازندهای داشته باشد.»
اتفاق دیگری که روز گذشته شرمالشیخ به خود دید، تظاهرات گسترده در محوطه اجلاس بود. آنطور که یورونیوز نوشته، صدها نفر به راهپیمایی در داخل اجلاس آب و هوای COP27 در مصر پیوستند و این اولین اعتراض بزرگ این منطقه بود. سازمان دهندگان این تظاهرات گفتند که این اعتراضات در کنفرانس برگزار شد زیرا مقامات مصری اجازه حضور در خیابانها را نمیدهند
آب، محور مذاکرات
با آغاز هفته دوم، از دیروز بررسی موشکافانه آب و اثرات بحران اقلیمی بر کمبود آب در نشست اقلیمی شرمالشیخ آغاز شده است اما جزئیات موضوعات مطرح شده هنوز روشن نیست. در حالی که به دلیل تغییر اقلیم، رشد جمعیت و سوء مدیریت، آب شیرین در حال کمیاب شدن است، برخی نمایندگان فناوریهای شرکتکننده در کاپ27 به دنبال این هستند که بتوانند با نوآوری به حل بحران آب شیرین کمک کنند. همچنین در کنار کمبود آب، امنیت غذایی هم در این اجلاس مورد بحث قرار میگیرد. پیشبینی میشود کشورهای آمریکای لاتین نگرانیهای مربوط به آب را به عنوان یک مشکل اساسی در این اجلاس مطرح کنند و از ناامنی غذایی، تخریبها و آسیبهای ناشی از تغییر اقلیم و لزوم ترویج کشاورزی پایدار بگویند.
زنان، جامعه مدنی و تغییر اقلیم
روزهای آینده مذاکرات، زمانی برای بحث در مورد موضوعاتی مانند حقوق زنان و جامعه مدنی در کنار مذاکرات رسمی است. از دیروز با بحث درباره چگونگی مواجهه زنان با مشکلات خاص در زمان بحران اقلیمی، موضوع «جنسیت» هم در کانون توجهات قرار گرفته است. تحقیقات پیشین نشان داده که زنان و دختران در مناطقی که تحت تأثیر بلایای آب و هوایی قرار دارند با خشونتی فزاینده روبهرو هستند. دو سال پیش اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) گزارشی منتشر کرد که نشان میداد: «فروپاشی آب و هوا و بحران جهانی تخریب محیط زیست، خشونت علیه زنان و دختران را افزایش میدهد، در حالی که استثمار مبتنی بر جنسیت به نوبه خود توانایی ما را برای مقابله با بحرانها مختل میکند.» طبق این گزارش جامع تلاشها برای ترمیم تخریب محیط زیست و سازگاری با فروپاشی آب و هوا، به ویژه در کشورهای فقیرتر، با شکست مواجه میشوند و منابع به هدر میروند چرا که نابرابری جنسیتی و اثرات آن بر زنان و دختران را در نظر نمیگیرند.
روزهای آینده مذاکرات، زمانی برای بحث در مورد موضوعاتی مانند حقوق زنان و جامعه مدنی در کنار مذاکرات رسمی است. از دیروز با بحث درباره چگونگی مواجهه زنان با مشکلات خاص در زمان بحران اقلیمی، موضوع «جنسیت» هم در کانون توجهات قرار گرفته است. تحقیقات پیشین نشان داده که زنان و دختران در مناطقی که تحت تأثیر بلایای آب و هوایی قرار دارند با خشونتی فزاینده روبهرو هستند
در همین رابطه الجزیره با اشاره به اهمیت طرح موضوع حقوق زنان در کاپ27 نوشته است که در میان افراد آسیب از وقایع آب و هوایی که امسال هم تجربه شد، زنان و دختران هم دیده میشوند. هرچند داستان آنها اغلب فقط یک پاورقی در اخبار است: «بارها و بارها دیدهایم که چگونه زنان و دختران برای کمک مشکلات مالی که خانوادهها در طول خشکسالی یا سیل با آن مواجه میشوند، مجبور به ترک تحصیل یا ازدواج زودهنگام میشوند. تحقیقات ActionAid در کنیا، رواندا، زامبیا و نیجریه نشان داده است که تغییر اقلیم همچنین خشونت مبتنی بر جنسیت را افزایش داده و به سلامت روان زنان آسیب میرساند.»
اتحاد برای نجات بزرگترین جنگلهای بارانی
از جمله اتفاقات دیگری که دیروز در جریان COP27 رخ داد این بود که سه کشور که بزرگترین جنگلهای بارانی استوایی را دارند، یعنی برزیل، اندونزی و جمهوری دموکراتیک کنگو، به اتحادی استراتژیک برای هماهنگی در حفاظت از خود در G20 دست یافتند.
آنطور که گاردین مینویسد، این توافقنامه توسط دولت رئیس جمهور مستعفی جایر بولسونارو، که بر جنگلزدایی عظیم آمازون نظارت داشته، امضا شده است و به گفته او این سه کشور در مورد مذاکرات آب و هوا و تنوع زیستی سازمان ملل در ارتباط با جنگلهای استوایی، با تمرکز بر امور مالی، مدیریت پایدار و احیاء، هماهنگی خواهند داشت.
برزیل، اندونزی و جمهوری دموکراتیک کنگو، 52 درصد از جنگلهای استوایی اولیه باقی مانده در جهان را شکل دادهاند که وجودشان برای جلوگیری از فاجعه آب و هوایی بسیار مهم است. ائتلاف جدید همچنین میگوید که یک مکانیسم پرداخت مبتنی بر نتیجه برای کاهش جنگلزدایی و ماندگاری آنها از طریق گفتوگوهای آب و هوایی سازمان ملل در اولویت است.
اعتراضات ادامهدار در مصر و سایر کشورها
اتفاق دیگری که روز گذشته شرمالشیخ به خود دید، تظاهرات گسترده در محوطه اجلاس بود. آنطور که یورونیوز نوشته، صدها نفر به راهپیمایی در داخل اجلاس آب و هوای COP27 در مصر پیوستند و این اولین اعتراض بزرگ این منطقه بود. سازمان دهندگان این تظاهرات گفتند که این اعتراضات در کنفرانس برگزار شد زیرا مقامات مصری اجازه حضور در خیابانها را نمیدهند.
مردم برای شرکت در راهپیمایی، در جاده طولانی بین دو ساختمان محل برگزاری تجمع کردند. گروه بزرگی از معترضان شعارهایی مانند «عدالت اقلیمی بدون حقوق بشر وجود ندارد» سر دادند و فعالان گفتند که نشست آب و هوای سازمان ملل اکنون «از دست رفته و آسیب دیده است». پلاکاردهایی در میان جمعیت شامل پیامهایی مانند «بدهی آب و هوایی خود را بپردازید» هم دیده میشد.
این اعتراضات در حالی در مصر رخ داد که دو روز قبل هم اعضای گروه فعال محیط زیستی Futuro Vegetal خون و روغن تقلبی را روی نمایشگاههای موزه مصر بارسلون ریختند. آنها با این کار «انفعال» دولتهایی را که برای مذاکرات COP27 در مصر گرد آمدهاند را محکوم کردند.
برنامه کاپ27 تا آخرین روز
قرار است گفتوگوها روز جمعه به پایان برسد، اگرچه با وجود برنامه اقدامات و تعهدات جدید درباره مسائلی چون کاهش انتشار گازهای گلخانهای تا کمک مالی به کشورهای فقیر، احتمالاً مذاکرات دستکم تا روز شنبه ادامه خواهد داشت.
میزبانان مصری علاوه بر مذاکرات رسمی، مجموعهای از موضوعات را برای هر روز ترتیب دادهاند تا گفتوگو درباره نکات کلیدی بحران اقلیمی ادامه یابد. روز سهشنبه هم توجهات به جامعه مدنی معطوف خواهد شد. در حالی که از ماهها پیش از برگزاری کاپ27 در مصر، انتقاداتی درباره سوابق این کشور در نقض حقوق بشر و زندانهای مملو از مخالفان مطرح میشد، گاردین در گزارش خود از محدودیتهای شدید برای فعالتیهای مدنی و ارعاب معترضان در روزهای برگزاری کاپ27 خبر داده است. گروههای جامعه مدنی اما در روز سهشنبه از فرصت استفاده خواهند کرد تا درباره آزادی بیان به عنوان ابزاری برای فشار به دولتها درباره وضعیت اضطراری اقلیمی بگویند.
انرژی، موضوع دیگر بحثها در روز سهشنبه است و انتظار میرود انبوهی از اظهارنظرها درباره گذار از سوخت فسیلی به انرژی پاک مطرح شود. چهارشنبه هم روز گفتوگو درباره تنوع زیستی است. راهکارهای مبتنی بر طبیعت در Cop26 توجه زیادی را به خود جلب کردند، اما این موضوع در شرمالشیخ چندان مورد توجه نیست. نشست بزرگ بعدی سازمان ملل متحد در زمینه تنوع زیستی، COP15، چند هفته دیگر در کانادا برگزار خواهد شد، بنابراین انتظار میرود که روز چهارشنبه در مورد خواستههای مربوط به کنفرانس بعدی بیشتر صحبت شود.
پنجشنبه هم روز «راهکار» است؛ زمانی که بخش خصوصی میتواند فناوریها و ایدههای تازهاش را به نمایش بگذارد. مذاکرات در جلسات غیرعلنی برای حل اختلافات کشورها، ادامه خواهد یافت. این موضوعات شامل کاهش انتشار گازهای گلخانهای برای رسیدن به هدف 1.5 درجه سانتیگراد و چگونگی کمک به کشورها برای سازگاری با اثرات پدیدههای شدید آب و هوایی است. بحثبرانگیزترین موضوع این میان «زیان و خسارت » است. این اصطلاح به تأثیرات پدیدههای شدید آب و هوایی اشاره دارد که کشورها نمیتوانند با آنها سازگار شوند؛ مثل سیل ویرانگر پاکستان در ماه اوت و سپتامبر که باعث شد 20 میلیون نفر به کمکهای بشردوستانه نیاز پیدا کنند و همینطور خشکسالی مدادم آفریقا که بدترین خشکسالی در چهل سال اخیر است و نزدیک به 150 میلیون نفر را با گرسنگی شدید تهدید میکند.
مذاکرات «زیان و خسارت» حول محور چگونگی ارائه کمک مالی به کشورهای در حال توسعه متاثر از وقایع شدید آب و هوایی است که میتواند زیرساختهای آنها را نابود کند و بافت اجتماعی را از هم بپاشد.
نگرانی محیط زیستی درباره مزایده پنج هزار واحد معدنی در کشور
معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست مزایده پنج هزار واحد معدنی در کشور از سوی وزارت صمت را بسیار نگرانکننده دانست و گفت: «بسیاری از گونههای حیات وحش بهدلیل فعالیتهای معدنی در حال نابودی هستند.»
حسن اکبری در آیین تودیع و معارفه مدیرکل محیط زیست استان مرکزی با اشاره به شرایط خاص کشور از زمان جنگ و بازسازی تا تحریم، عنوان کرد: «در این شرایط، مسئله اشتغال اولویت خاصی دارد و توجه به اقتصاد مردم مهم است. زمانی که به این موارد توجه ویژه می شود، غالبا محیط زیست در حاشیه قرار میگیرد، البته در شعار و سخنرانی به این حوزه توجه خوبی شده و ظاهرا این موارد در راس قرار میگیرند، اما در عمل، به این حوزه آسیب جدی وارد شده است.»
او با ابراز تاسف از اینکه اراک سال گذشته ۱۶۵ روز آلوده را تجربه کرده، سلامت مردم و محیط زیست را خط قرمز دانست و گفت که این موارد باید مورد توجه جدی باشد.
اکبری در بخش دیگر سخنانش گفت: «بسیاری از صنایع در زمانی آغاز استقرار، تکنولوژی خود را متفاوت میدانند اما با شروع فعالیت مانند سایر صنایع عمل میکنند و به محیط زیست ضربه میزنند.»
اینطور که ایسنا گزارش داده، معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی همچنین خبر مزایده پنج هزار واحد معدنی در کشور که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت مطرح شده را بسیار نگرانکننده خواند و با اشاره به اینکه بسیاری از گونههای حیات وحش به دلیل فعالیتهای معدنی در حال نابودی هستند اضافه کرد: «بالای ۷۰ درصد تنوع ژنی برجسته جانوری را از دست دادهایم. از دستگاههای مسئول توسعه درخواست داریم پیش از توسعه به تابآوری اکوسیستم و توان محیط توجه داشته باشند تا ضمن عمل به تاکیدات رهبری، شرایط بهتری نیز برای کشور رقم بخورد.»
خوداصلاحی پرفایدهترین راه است
رئیس دولت اصلاحات گفت: براندازی نه ممکن است نه مطلوب، ولی ادامه وضع کنونی زمینههای فروپاشی اجتماعی را بیشتر میکند و کمهزینهترین و پرفایدهترین راهکار خوداصلاحی نظام است.
به گزارش ایسنا، سیدمحمد خاتمی در دیدار با جمعی از علاقهمندان به مسائل سیستان و بلوچستان با اشاره به وضعیت امروز ایران، اظهار کرد: ایران عزیز که در طول تاریخ، تندبادهای سهمگینی را از سر گذرانده است و افتان و خیزان تاریخ پردرد و رنج و البته افتخارآمیز خود را رقم زده است این روزها حال خوشی ندارد و بدخواهان و دشمنان از بیرون و درون پیشرفت و سربلندی آن را مورد تهدید قرار دادهاند ولی جسم مجروح و روح آزرده آن چشم به آینده بهتر دوخته است.
او خطاب به جمع حاضر، گفت: از گزارش جامع و آسیبشناسانه شما از حوادث سیستان و بلوچستان و علل و عوامل پدید آمدن آنها و احیاناً روشن نمودن راه درمان و برونرفت از بحران تشکر میکنم و تقاضا دارم این مطالب را به اطلاع دستاندرکاران امور برسانید و بر مسئولان نیز فرض است که علاوه بر تحلیلها و گزارشهایی که از مجاری رسمی میرسد از طریق مجاری بیطرف و خیرخواه در جریان امور قرار گیرند.
رئیس دولت اصلاحات: اگر چشماندازی به سوی بهبود اوضاع نباشد نارضایتی همراه با یأس و احیاناً به آشوب علیه آنچه هست مبدّل میشود. اولین گام اصلاح نهتنها به رسمیت شناختن حق اعتراض بلکه استقبال از آن است. اینکه هر اعتراضی، اغتشاش معرفی شود و برخورد خشن و سخت با آن توجیه گردد مشکل را بیشتر میکند
رئیس دولت اصلاحات با اشاره به وضعیت امروز سیستان و بلوچستان، تاکید کرد: در مورد سیستان و بلوچستان مظلوم و عزیز و آنچه این روزها بر آن گذشته است چند نکته را عرض میکنم؛ اولاً عزل یک مسئول -هرچند بسیار دیر- کار درستی بود و انتظار این است که در برخورد با کسانی که مقصرند دستکم سرعتی به خرج داده میشد که متاسفانه در برخورد با معترضان میشود. در ثانی همه مسببان و برنامهریزان و تخلفکنندگان مورد بازخواست و برخورد قرار گیرند و ثالثاً اینکه در وطنخواهی و نجابت مردم بزرگوار استان بهخصوص قوم اصیل و محترم بلوچ تردیدی نیست؛ امری که در مقاطع مختلف بروز و ظهور کرده است و نیز محرومیتهایی که این استان از آن رنج میبرد بر کسی پوشیده نیست.
خاتمی یادآور شد: در حوادث اخیر نیز بر این استان و بهخصوص بخش بلوچ آن ستم و جفای مضاعف رفت که لازم است هرچه زودتر مردم منطقه که هم رنج محرومیت و هم ستم اشرار را بیش از دیگران احساس و تحمل کردهاند مورد استمالت قرار گیرند و نیز آسیبی که بهخصوص به لحاظ روحی و حیثیتی به این مردم رسیده است تا آنجا که ممکن است جبران شود.
رئیس دولت اصلاحات با برشمردن ویژگیهای حکمرانی خوب اظهار کرد: از جمله مهمترین آنها شناخت یا به رسمیت شناختن حقوق ملت و رعایت آزادیهای اساسی بخصوص زمینهسازی اعمال حق شهروندی شهروندان که اعضای یک ملتند و ملت از گرایشها، قومیتها، سلیقهها و حتی مذاهب تشکیل شده است و نیز تامین ثبات و امنیت کشور با حضور و کمک خود مردم که صاحب اصلی کشور و حکومتند.
او افزود: بهخصوص حکمرانی خوب آن است که پیشران کشور به سوی توسعه همهجانبه توام با عدالت باشد. البته بیگانگان و بدخواهان و دشمنان عزت ملت و استقامت و پیشرفت کشور بیکار نمینشینند ولی نقش و کار آنها بیشتر بهرهبرداری سوء از نارضایتی مردم و تلاش برای سوق دادن این اعتراضها به سوی ناآرامی است و حتی ابزار قرار دادن خون و رنج مردم برای نیل به مقاصد شومی است که دارند.
خاتمی با بیان اینکه ندیدن یا انکار وضع بدی که به نام زندگی بر مردم تحمیل میشود نارضایتی را از بین نمیبرد، تصریح کرد: اگر چشماندازی به سوی بهبود اوضاع نباشد نارضایتی همراه با یأس و احیاناً به آشوب علیه آنچه هست مبدّل میشود. اولین گام اصلاح نهتنها به رسمیت شناختن حق اعتراض بلکه استقبال از آن است. اینکه هر اعتراضی، اغتشاش معرفی شود و برخورد خشن و سخت با آن توجیه گردد مشکل را بیشتر میکند.
رئیس دولت اصلاحات ادامه داد: از سوی دیگر در جهان و فضایی به سر میبریم که وضع گریز ناپذیر ارتباطات در آن زمینه بهرهبرداری سوء از نارضایتیها و استفاده ابزاری از آن برای رسیدن به مقاصد شوم را آسان کرده است. براندازی نه ممکن است نه مطلوب؛ ولی ادامه وضع کنونی هر لحظه زمینههای فروپاشی اجتماعی را پهنتر و بیشتر میکند. در یک کلام، کمهزینهترین و پرفایدهترین راهکار که نتیجه آن ثبات و پیشرفت و بازسازی اعتماد از دسترفته بخش مهمی از جامعه از حکومت است، خوداصلاحی نظام است، هم در ساختار، هم رویکرد و هم رفتار؛ امری که همواره از سوی خیرخواهان گفته و پیشنهاد شده است.
او یادآور شد: اعتراض گرچه با مرگ ناگوار خانم مهسا امینی دختر خانم کرد سنی آغاز شد ولی خوشبختانه در اثر هوشیاری مردم و برغم تلاش مذبوحانهای که بهخصوص از خارج هدایت میشد، اعتراض رنگ و بوی قومی و مذهبی نگرفت و صدای تجزیهطلبی که مورد خواست دشمنان است شنیده نشد. ولی بپذیریم که محرومیت که همهجا هست در نواحی مرزی که بیشتر سکونتگاه اقوام مختلف است و نیز برای زنان و جوانان بیشتر است و از اولویتهای حکمرانی خوب تلاش مضاعف برای رفع این محرومیتهای مضاعف است.
خاتمی گفت: نسل جدید که جهان ویژه خود را دارد سرمایه بزرگ امروز و فردای ما است. اگر نمیخواهیم یا نمیتوانیم تقاضاهای او را برآورده کنیم دستکم ذهنیت، امید و اعتراض او را بفهمیم. فهمیدن گام نخست تفاهم و حرکت به سوی همدلی و اقناع متقابل است.
حجتالاسلام علی اکبری: خواسته رهبری بازگشت آرامش به سیستان و بلوچستان است
|پیام ما | ۴۵ روز پس از جمعهای که حوادث آن نه تنها حال مردم سیستان و بلوچستان که همه اذهان ایرانیان را دگرگون کرد، رئیس هیئت اعزامی مقام رهبری به این استان تاکید کرد بازگشت آرامش به زندگی مردم اولویت اول همه است. حال باید منتظر بود تا آنچه محمدجواد علیاکبری در گفتوگو با مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی مطرح کرده است در عمل خود را نشان دهد. به جز این شورای عالی امنیت ملی نیز مصوباتی در مورد چگونگی برقراری آرامش در سیستان و بلوچستان داشته که رهبر انقلاب نیز آن را تایید کرده است اما هنوز از چگونگی اجرای آن جزییاتی در دست نیست.
نخستین گفتوگو میان حاکمیت و مردمی که نسبت به رفتار مسئولان به ویژه متولیان امور انتظامی اعتراض داشتتند در مسجد مکی زاهدان انجام گرفته است. این گفتوگو و آثار آن میتواند الگویی برای چگونگی بازگرداندن آرامش و دوری از التهابات در همه نقاط کشور به ویژه منطقهای چون استان کردستان نیز باشد. حالا همه نگاههای به سوی دورترین نقطه از پایتخت در مرکز استان سیستان و بلوچستان دوخته شده است.
روابط عمومی دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت سیستان و بلوچستان در گزارشی از ورود محمدجواد حاج علی اکبری رئیس هیئت اعزامی از سوی مقام معظم رهبری، مهدوی مهر دبیر شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب و لطفیان دبیر شورای برنامهریزی مدارس دینی اهل سنت و تعدادی از علمای اهل سنت سیستان و بلوچستان پیرامون حوادث اخیر سیستان و بلوچستان به زاهدان و انجام گفتوگو میان این افراد برای بررسی ماوقع آنچه از جمعه ۸ مهر ۱۴۰۱ پیرامون کلانتری ۱۶ این شهر روی داد، خبر داده است. آغاز این گفتوگوها و چگونگی ورود به حل و فصل این ماوقع میتواند بر سرنوشت بسیاری از اتفاقات ایران تاثیر بگذارد. براساس این گزارش در ابتدای این دیدار مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی امام جمعه مسجد مکی زاهدان به ارائه توضیحاتی در خصوص حوادث اخیر استان پرداخت و گفت: استان سیستان و بلوچستان در امنیت بود و مشکل خاصی وجود نداشت. در ماجرای چابهار التهاباتی به وجود آمد که تلاش کردیم تا جلوی آن را گرفته و دستگاه قضایی بیطرفانه رسیدگی کند و حاج آقای محامی هم توصیه کردند و ما هم به مردم توصیه کردیم تا مقامات قضایی در این خصوص نظر دهند.
مولوی عبدالحمید: در شاهچراغ حادثهای اتفاق افتاد و خیلیها تسلیت گفتند اما حادثهای به این بزرگی در زاهدان و خاش صورت گرفت اما هیچ کدام از مسئولان بلندپایه تسلیت نگفتند و انتظار این بود رئیس جمهور برای تفقد میآمد اما هیچکس تسلیت نگفت و کسی از بزرگان به استان سفر نکرد و برای همین مردم مقداری ناامید هستند
امام جمعه مسجد مکی سپس به آنچه درباره واقعه 8 مهرماه زاهدان رخ داده پرداخت و افزود: هیچ کس از ما نمیدانست و آمادگی هم نداشت که حادثه و اتفاقی پیش میآید. ما نماز خواندیم و صحبتهای ما هم در آرامش انجام شد و بعد از اتمام نماز معمولا اینجا اهل سنت نوافلی میخوانند و برخی در چهار رکعت اول بوده و برخی چهار رکعت را تمام کرده بودند که صدای تیراندازی به صورت مسلسل شنیده شد و ادامه پیدا کرد و مردم سراسیمه شده بودند.
مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی با اشاره به مستندات موجود بیان داشت: در مستند ما نشان داده میشود که هیچ کس کنار پاسگاه نیست و وقتی تیراندازی شروع میشود عدهای از جوانان به سمت پاسگاه رفته و سنگ پرتاب میکنند اما در مستندی که نیروی انتظامی دارد این است که عدهای به پاسگاه سنگ میزنند.
او افزود: آن چیزی که مورد یقین است این بوده که این مردم نه قصد تصرف پاسگاه را داشته و نه مسلح بودهاند و با دست خالی نمیتوان پاسگاهی را که خود دارای مامور، سلاح و امکانات است تصرف کرد.
مولوی اسماعیل زهی با رد ادعای نقش گروهکهای تروریستی در زاهدان، تاکید کرد: گفته شده اینها سلاح داشتهاند و گروهک اینجا بوده اما اگر گروهک بود حداقل یک نفر را میکشتند و عنوان کردند که مردم سلاح داشتهاند اما اگر مردم سلاح داشتند حداقل چند نفر از پاسگاه را میکشتند در حالی که یک نفر از مامورین به قتل نرسیده است.
این عالم اهل سنت ادامه داد: در شاهچراغ حادثهای اتفاق افتاد و خیلیها تسلیت گفتند اما حادثهای به این بزرگی در زاهدان و خاش صورت گرفت اما هیچ کدام از مسئولان بلندپایه تسلیت نگفتند و انتظار این بود رئیس جمهور برای تفقد میآمد اما هیچکس تسلیت نگفت و کسی از بزرگان به استان سفر نکرد و برای همین مردم مقداری ناامید هستند و خدمت حاج آقای محامی گفتم که رسیدگی نمیشود اما ایشان گفتند شما بدبین هستید و رسیدگی میشود و حالا شما به استان آمدید و منتظر بیانات و پیام شما هستم.
همچنین آیتالله مصطفی محامی نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان گفت: مواردی در شورای عالی امنیت ملی در خصوص اتفاقات زاهدان تصویب شد و به محضر رهبر معظم انقلاب رسید که ایشان نیز تایید کردند.
نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان تاکید کرد: دشمنان تلاش زیادی کردند تا امنیت سیستان و بلوچستان را برهم بزنند اما با هوشیاری مردم توطئههای آنان نقش بر آب خواهد شد.
بیگناهان به قتل رسیده شهید محسوب میشوند
محمدجواد حاج علی اکبری رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور نیز گفت: در ماجراهای اخیر سیستان و بلوچستان، مقام معظم رهبری ناراحت و نگران شدند و دستور بررسی داشتند و پس از اینکه گزارشهایی خدمت ایشان رسید خواستار شدند تا جوانب مسئله مشخص و مستندات و دلایل کاملا مورد بررسی قرار گیرد.
او ادامه داد: خواسته مقام معظم رهبری این بود تا بر اساس آنچه از واقعیتها به دست میآید عمل شود که بررسیها صورت گرفت و حاصل آن در شورای عالی امنیت ملی جمعبندی و تصمیماتی اتخاذ شود.
علی اکبری همچنین توضیح داد: بر اساس نظر صریح مقام معظم رهبری افرادی که بیگناه مورد اصابت قرار گرفتهاند از نگاه ایشان شهید و کسانی که بیگناه مجروح شدهاند جانباز و در بنیاد شهید دارای پرونده خواهند شد.
او در بخش دیگری از توضیحاتش در خصوص چگونگی رسیدگی به این ماجرا افزود: در این میان با افراد یا کسانی که به امنیت خدشه وارد کرده و جرمی مرتکب شدهاند مماشات نخواهد شد و باید مجازات و محاکمه شوند زیرا امنیت جامعه خط قرمز همه نظامهاست و تحت هیچ شرایطی مقام معظم رهبری اجازه نمیدهند حقی ضایع شود و نظر ایشان رسیدگی بر اساس موازین حق است.
این مقام مسئول همچنین توضیح داد: در ماجراهای اخیر استان کسانی عامل تحریک مردم بودهاند و حساب آنها جداست و باید خطایی که در تحریک عمومی مرتکب شدند را اصلاح و عذرخواهی کنند و از این کوتاهیهای صورت گرفته نمیتوان به راحتی عبور کرد.
او در عین حال اضافه کرد: طبق بیان مقام معظم رهبری کلید عمران شرق، استان سیستان و بلوچستان است و این عمران و آبادانی از سواحل مکران شروع شده و در آینده نیز به سایر نقاط گسترش پیدا خواهد کرد. مزیت ویژه سیستان و بلوچستان از نگاه نظام اسلامی مسئله وحدت و زیست مسالمتآمیز شیعه و سنی در کنار یکدیگر است و نباید اجازه دهیم کسی این مهم را به بازی بگیرد.
پیشگیری پوشش برف در البرز مرکزی
پنجم اردیبهشت امسال در یادداشتی که برای روزنامه «پیام ما» نوشتم، پایش خط برف در البرز مرکزی ایران مورد توجه بود. در این یادداشت آمده بود: «مشاهدات نگارنده در رشته کوههای البرز مرکزی، در دره بلده نور، در روزهای اول و دوم اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ نشان داد که خط برف در رقوم ارتفاعی بالای ۳۱۰۰ متر دیده میشود (برداشت مستقیم در گردنه کمربن در ۴۰ کیلومتری غرب بلده در ارتفاع ۳۱۱۵ متر). مقایسه خط برف در این ناحیه در زمانهای مشابه با دهه قبل نشان میدهد که این خط برف عقبنشینی قابل ملاحظهای کرده است. یخچالهای رشته کوههای البرز به تدریج در دهههای اخیر کوچکتر شده و خط برف به سرعت در این رشته کوهها در حال عقبنشینی است. قاسم عزیزی و همکاران در سال ۹۶ کوتاه شدن دوره تداوم پوشش برف و افزایش دوره ذوب به ویژه در ماههای بهار را در البرز جنوبی نشان دادند. از نظر ارتفاعی، پوشش برف در حال پسروی است؛ زیرا روند آن در همه طبقات ارتفاعی، به ویژه در ارتفاعات ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متر، رو به کاهش است.»
تکرار این مشاهده شش ماه بعد از این تاریخ، در بیستم آبانماه جاری، در همان محل نشان می دهد که پس از اولین بارش پاییزه نیز خط برف در رقوم 3115 متر در گردنه کمربن قابل مشاهده نیست و این «مرز برف» در حدود 3300 متری قابل مشاهده است.
تعیین مرز پوشش برف برای هیدرولوژیستها و مهندسان منابع آب بسیار مهم است تا بتوانند میزان آب را تخمین بزنند. سطح پوشش برف در کوههای البرز مرکزی در دهههای اخیر به صورت مدام کاهش یافته است.
تغییرات یخچالهای طبیعی شاخصهای کلیدی برای تغییرات مداوم اقلیمی هستند. آنها بر رژیمهای هیدرولوژیکی تأثیر می گذارند و ممکن است باعث مخاطرات طبیعی شوند. یخچالها منابع منحصربهفرد آب شیرین هستند بهنحوی که هیمالایا بهدلیل یخچالهای طبیعیاش، قطب سوم، یا برج آب دنیا، نامیده میشود.
با استفاده از رابطه متقابل پارامترهای آبی-اقلیمی 2.9 درجه سانتیگراد به عنوان حداقل دمای بارش برف در ارتفاع مربوطه و صفر درجه سانتیگراد برای ارتفاع پایداری برف در البرز مرکزی محاسبه شده است. دامنههای جنوبی رشتهکوههای البرز معمولاً نیمهخشک یا خشک و با بارشهای نامنظم و کم است، دامنههای شمالی معمولاً مرطوب است.
استنتاجهای دیرینه اقلیم عمدتاً بر اساس شواهد ژئومورفیک و بر اساس تحقیقات چینهشناسی از جمله سن رسوبات انجام می شود. در شمال ایران، اقلیم بین شرایط اقلیمی خشک و سرد در دوران پایداری سرما و شرایط مرطوب و گرم در دوران بین یخبندان تغییر کرد.
عزیزی و همکاران در دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران نشان دادهاند که در البرز پوشش در اوایل پاییز و اواخر زمستان رو به افزایش و در دیماه و فصل بهار به میزان فزایندهای در حال کاهش است. این وضعیت نشاندهنده کوتاهشدن دوره تداوم پوشش برف و افزایش دوره ذوب آن است. از نظر ارتفاع، پوشش برف در حال پسروی است؛ زیرا روند آن در همه طبقات ارتفاعی، به ویژه در ارتفاعات 3000 تا 3500 متر، رو به کاهش است. مقایسه وضعیت پوشش برف با شرایط دما و بارش نشان می دهد در بیشتر مواقع ناهنجاریهای منفی پوشش برف با ناهنجاری دمای مثبت و منفی ناشی از تطابق دارد.
«سلام» و «پیام» برای مردم سیستان و بلوچستان
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه به عنوان نماینده رهبر انقلاب دیروز به زاهدان سفر کرد تا ضمن ابلاغ سلام و پیام رهبر انقلاب به مردم این استان با ریشسفیدان و معتمدان هم دیدار و تبادل نظر کند.
اقدام برای بازگشت آرامش
وضعیت ناآرام و التهابات برخی شهرهای استان سیستان و بلوچستان در هفتههای گذشته که موجب شهادت تعدادی از شهروندان و برخی از نیروهای نظامی در این شهر شده بود، باعث شد تا چهرههایی چون مولوی عبدالحمید امام جمعه اهل سنت زاهدان و معینالدین سعیدی نماینده مردم چابهار در مجلس خواستار روشن شدن حوادث هفتههای اخیر شوند. به نظر میرسد در پی این اتفاقات بود که برخی از مقامهای انتظامی زاهدان از کار کنار رفتند. چنانکه برابر اعلام شورای تامین استان فرمانده انتظامی زاهدان و فرمانده کلانتری 16 این شهر از سمتشان برکنار شدهاند. با این حال ادامه ناآرامیها موجب تغییر فرمانده انتظامی استان هم شد. 18 آبانماه بود که با حکم سردار اشتری، فرمانده نیروی انتظامی، سردار محمد قنبری جایگزین سردار احمد طاهری شد. قنبری در زمان آغاز به کارش قول داد که به مسائل پیش آمده در استان مطابق قانون رسیدگی شود.
دیروز در ادامه اقدامات مسئولان ارشد کشور برای بازگشت آرامش به زاهدان نماینده رهبری و رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه به این استان سفر کرد
فرمانده انتظامی سیستان و بلوچستان 21 آبان ماه گفته بود: «در خصوص رسیدگی به این حوادث کمیتههایی تشکیل شده و شعباتی در سیستم قضائی تشکیل شده که در حال پیگیری پروندههاست و ما صمیمانه با این شعبات در راستای احقاق حق همکاری میکنیم و اگر قصوری هم صورت گرفته باشد قطعاً مطیع و تابع قانون خواهیم بود و نخواهیم گذاشت حق بیگناهی ضایع شود و خون بیگناهی هدر برود و این خصلت دینی و سیستمی و سازمانی ما و از توصیههای موکد رهبر معظم انقلاب است که حق و عدالت را سرلوحه کار خود قرار دهیم.»
سفر نماینده رهبر انقلاب به زاهدان
دیروز هم در ادامه اقدامات مسئولان ارشد کشور برای بازگشت آرامش به زاهدان نماینده رهبری و رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه به این استان سفر کرد. حجتالاسلاموالمسلمین محمدجواد حاج علی اکبری، در بدو ورود به زاهدان هدفش را از این سفر اینگونه توضیح داد: «خدا را شاکریم که از سوی دوست برای دیار دوست و دوستان حامل سلام و پیام هستیم و آمدهایم تا سلام مقام معظم رهبری را به مردم استان سیستان و بلوچستان برسانیم.» به گزارش ایرنا، علی اکبری که به اتفاق یک هیات همراه به زاهدان رفته بود، به صراحت گفت: «آمدهایم اندوه و ناراحتی رهبر انقلاب را از حوادثی که اتفاق افتاده و تدابیر عالی که برای حل مشکلات داشتهاند و تدابیر تکمیلی را با بزرگان استان و گروههای مختلف در میان گذاشته و از عزیزانی که در این حوادث، شهید، جانباخته، جانباز و مجروح شده اند دیدار خواهیم داشت و از آنها دلجویی خواهیم کرد.» او با بیان اینکه «در این ایام، نماینده مقام معظم رهبری در استان و استاندار مسیرهایی را دنبال کردهاند» تصریح کرد که این سفر پیرو «تدبیر ویژه مقام معظم رهبری» صورت گرفته و اظهار امیدواری کرد این اقدام منشاء خیر و برکت باشد. حجتالاسلاموالمسلمین مهدوی مهر دبیر هیئت امنای جامعه المصطفی و حجتالاسلاموالمسلمین لطفیان دبیر شورای برنامه ریزی مدارس دینی اهل سنت از افرادی بودند که علی اکبری را در این سفر همراهی میکردند.
دیدار با مولوی عبدالحمید
مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان یکی از کسانی است که در خطبههای نماز جمعه از برخی بیتدبیرهای صورت گرفته در وقایع این استان انتقاد کرده است. به گزارش شفقنا امام جمعه اهل سنت زاهدان در خطبه های نماز جمعه هفته گذشته در بخشی از سخنانش از قطع سخنان نماینده مردم چابهار در مجلس انتقاد کرد و گفت: «جا دارد بنده در حق آقای دکتر سعیدی، نماینده مردم چابهار، دعای خیر کنم که از درد مردم سخن گفت و از مردمی که بیجهت به شهادت رسیدند، دفاع کرد و تأسف میخورم که چرا صدای نمایندهای که از مردم دفاع میکند و صدایش، صدای مردم است، قطع میشود و تأسف خوردم که نایبرئیس مجلس که جلسه را اداره میکرد، مردم خوب و وطندوست و مرزداران را جداییطلب و تجزیهطلب و اغتشاشگر نامید. از کسی که نماینده باشد چنین انتظاری نمیرود.»
آقای عبدالحمید با تأکید بر لزوم حفظ امنیت در منطقه، گفت: «وقایعی که در زاهدان و خاش پیش آمد، واقعه بسیار سنگینی بود و نمازگزاران زیادی کشته شدند. با اینحال ما همه سعی کردیم امنیت استان بههم نخورد. تا آنجایی که در توان ریشسفیدان و معتمدان منطقه است، امنیت رعایت شده است و ما از آنها تشکر میکنیم.» او خطاب به مردم هم گفته بود: «توصیه من به مردم عزیز معترض هم آن است که اعتراض باید سالم باشد. مغازهها را تخریب نکنید و بانکها و ماشینها را نسوزانید. نیروهای مسلح را نزنید و با آنها درگیر نشوید. آنها هم نباید با شما درگیر شوند. اعتراضات خود را کنترل کنید و به سلامت این اعتراضات را برگزار کنید. اعتراض مسالمتآمیز حق شماست.»
نماینده رهبر انقلاب دیروز با مولوی عبدالحمید هم دیدار و گفتوگو کرد. هر چند جزییات این دیدار از سوی خبرگزاری های رسمی منتشر نشده اما همه خبرگزاریها در خبری مشابه اعلام کردهاند در این دیدار نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان و برخی علما و اساتید اهل سنت نیز حضور داشتهاند و درباره حوادث اخیر بحث و تبادل نظر شده است.
*دیدار با خانواده شهدا
نماینده رهبر معظم انقلاب اسلامی و رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه در دیدار با خانواده برخی از شهدای وقایع اخیر هم گفت: شهدای مدافع امنیت کشور برای حفظ کیان ایران اسلامی از تمام هستی خود یعنی جانشان گذشتند تا ما در امنیت باشیم.
حجتالاسلام محمد جواد حاج علی اکبری شامگاه یکشنبه در دیدار با خانواده شهدا و مجروحان حادثه اخیر زاهدان اظهارداشت: «جریان شهید و شهادت به بخشی از فرهنگ جامعه تبدیل شده است. در جریان شکلگیری انقلاب اسلامی، پیروزی آن و سپس در دوران دفاع مقدس شهدا هر جا که لازم بود از میهن و ارزشهای اسلامی دفاع کردند.»
حجتالاسلام حاج علی اکبری گفت: «شهدای ما برای دفاع از میهن اسلامی و این مرز و بوم از هستی و جانشان را فدا کردند. خانواده شهدا اگر به صراط و راه شهدا پایدار و ادامه دهنده راه امام(ره) باشند، قطعا در روز قیامت بر سر یک سفره متنعم خواهند شد.» رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه تصریح کرد: شهید دارای مقام شفاعت و در نزد خداوند متعال دارای جایگاه رفیعی است.
دیدار با خانواده شهدای امنیت و هماندیشی با شماری از نخبگان استان از دیگر برنامه های سفر علی اکبری به استان سیستان و بلوچستان اعلام شده است. انتظار می رود در پی این سفر چنانکه نماینده رهبری اعلام کرده، تصمیمها و ابتکارهای جدیدی برای دلجویی از مردم، احقاق حقوق افراد و بازگشت آرامش به استان به کار گرفته شود.
با وجود انتقادات بسیار، لایحه جنجالی قانون ساماندهی صنعت خودرو همچنان در مجلس در حال بررسی است. در هفتههای گذشته کارشناسان منتقد آلودگی هوا و بعضی نمایندگان علیه این لایحه که الزام خودروسازان به اسقاط خودروی فرسوده را لغو میکند، صحبت کردند و از تبعات آن برای افزایش آلودگی هوا بهویژه در کلانشهرها گفتند. سرانجام سهشنبه گذشته کلیات این لایحه در مجلس تصویب شد اما به دلیل «اشکالات اساسی» و «ابهامات کارشناسی» به کمیسیون مربوطه ارجاع داده شد. دیروز بار دیگر نوبت بررسی گزارش کمیسیون صنایع و معادن در مورد «لایحه الحاق یک تبصره به ماده (۱۰) قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۱» بود و این بار رئیس مجلس شورای اسلامی هم در صحن علنی تاکید کرد که نمایندگان در لایحه اسقاط خودرو به مردم، محیط زیست و تولید توجه کنند.
جلسه علنی مجلس سهشنبه گذشته شاهد بررسی لایحه دولت با موضوع اصلاح قانون ساماندهی صنعت خودرو بود که طبق آن ماده ۱۰ اصلاح و الزام خودروسازان به اسقاط خودروی فرسوده از این قانون حذف میشود. با وجود تصویب کلیات این لایحه اما وجود «اشکالات اساسی» و «ابهامات کارشناسی» باعث شد، به کمیسیون صنایع و معادن ارجاع داده شود. بحث درباره این لایحه جنجالی همچنان ادامه دارد.
کلیات این لایحه در حالی تصویب شده که ناوگان فرسوده متهم اصلی آلودگی هواست. بهطوری که در خودروهای بنزینی ۷ درصد فرسوده ناوگان، ۳۸ درصد در آلودگی هوا سهیم هستند و ۲۴ درصد ذرات معلق مربوط به خودروهای دیزلی است که اکثرا فرسوده هستند، همچنین بیش از ۸۰ درصد موتورسیکتها نیز فرسوده هستند
به مردم، محیط زیست و تولید توجه کنید
صبح دیروز محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس از نمایندگان خواست در بررسی لایحه اسقاط خودرو به مردم، محیط زیست و تولید در نحوه تصویب قانون توجه کنند. اینطور که ایرنا گزارش داده، قالیباف در این مورد گفت: «در بررسی این لایحه بهگونهای پیش نرویم که نتیجه آن تعطیلی اسقاط در کشور شود و دچار مشکل شویم یا پولی که برای اسقاط در نظر گرفته شده در جاهای مختلف هزینه شود یا صندوق در جایی باشد که تعارض منافع ایجاد شود.»
او افزود: «همانطور که تولید مهم است، آلودگی هوا و محیط زیست مهم است همچنان که مردم مهم هستند. مردمی که روزی موتورسیکلتی را ۱۵۰ هزار تومان خریدند و امروز همین موتور ۸ میلیون تومان ارزش دارد و اگر بخواهند بعد از ۲۵ سال آن را اسقاط کنند باید ۴۰ میلیون پرداخت کنند.»
رئیس مجلس در ادامه عنوان کرد: «هنر مجلس این است که این سه مورد را با هم تنظیم کند. پس مجلس قانون مهمی را دنبال میکند و بهتر است با قانون احکام اشتباه نشود. وظیفه داشتم که این نکات را ارائه کنم تا مجلس با دقت و توجه جدی به این موضوع بپردازد زیرا از یک سو خط تولید و محیط زیست و از سوی دیگر مردمی که دیگر قدرت خرید موتور ۴۰ میلیونی را ندارند و موتورسیکلت فعلی آنها هم فرسوده است دچار مشکل نشوند.»
از نگاه رفیعی بهترین راهکار برای اسقاط خودروهای فرسوده اجرای بیکم و کاست قانون ساماندهی صنعت خودرو و الزام خودروسازان داخلی به خرید گواهی اسقاط از مراکز مربوطه است. چراکه در صورت اجرای صحیح قانون عملا بازار عرضه و تقاضا برای برگههای گواهی اسقاط شکل گرفته و با کشف قیمت واقعی خودروهای فرسوده، تعداد عرضه این خودرها افزایش یافته و گواهی اسقاط لازم در دسترس خودروسازان قرار خواهد گرفت
کابوس مواجهه با انبوه خودروهای فرسوده
در روزهای گذشته، بهزاد اشجعی دبیر سابق کمیته فنی صدور مجوزهای محیط زیستی در سازمان حفاظت محیط زیست به «پیام ما» گفته بود: « نقدها به این لایحه زیاد است. این کار باعث میشود گواهی اسقاط ارزش خود را از دست بدهد و افراد دیگر نخواهند خودرویشان را از رده خارج کنند. بندی که به این لایحه اضافه شده در واقع به عنوان سوپاپ اطمینان گذاشته شده اما میبینیم در مواردی از این دست همین سوپاپ اطمینان نقش اصلی را بازی میکند و کار اصلی که همان اسقاط یک خودرو در ازای چهار تولیدی بود به حاشیه میرود.» او همچنین درباره بودجه ناچیز برای نوسازی ناوگان حمل و نقل و قصور دولت و شهرداریها چنین گفته بود: «در بودجه سال ۱۴۰۱، هزینه نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی برای کل کشور، ۴۶۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است و با این رقم فقط میتوان ۲۰۰ تا ۳۰۰ اتوبوس تهیه کرد، در حالی که فقط شهر تهران به ۵ هزار اتوبوس نو نیازمند است.» اشجعی دیروز به ایسکانیوز هم گفت: «اگر گواهی اسقاط خودرو حذف شود با انبوه خودروهای فرسوده روبهرو خواهیم شد که این موضوع مشکلاتی را به دنبال خواهد داشت.» در ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو به موضوع اسقاط خودرو اشاره شده و خودروسازان مکلف شدهاند که به ازای شمارهگذاری هر ۴ خودرو یا موتورسیکلت یک گواهی اسقاط ارائه دهند و به گفته اشجعی این لایحه سبب میشود با افزایش تقاضا برای گواهی اسقاط، ارزش گواهی اسقاط نیز افزایش یابد و به دنبال آن افراد صاحب خودروهای فرسوده، تمایل پیدا کنند تا خودروی خود را تحویل مرکز اسقاط دهند. همچنین بر اساس لایحه پیشنهادی اگر در تامین گواهی اسقاط مشکلی وجود داشته باشد، خودروساز میتواند به جای ارائه گواهی اسقاط، یک و نیم درصد قیمت خودرو را به صندوق محیط زیست واریز کند. اما «باید برنامهای برای خرید گواهی اسقاط خودرو وجود داشته باشد، زیرا اگر این الزام حذف شود، طبیعتا اسقاط خودروهای فرسوده به مشکل میخورد و ۱.۵ درصدی که قرار است برای کمک به این امر واریز شود، دیگر کمکی به این چرخه نخواهد کرد». از سوی دیگر «اگر گواهی اسقاط خودرو حذف شود با انبوه خودروهای فرسوده روبهرو خواهیم شد که به دنبال آن آلودگی هوا، افزایش مصرف سوخت و سایر مشکلات نیز را خواهیم داشت».
کلیات این لایحه در حالی تصویب شده که ناوگان فرسوده متهم اصلی آلودگی هواست. بهطوری که «در خودروهای بنزینی ۷ درصد فرسوده ناوگان، ۳۸ درصد در آلودگی هوا سهیم هستند و ۲۴ درصد ذرات معلق مربوط به خودروهای دیزلی است که اکثرا فرسوده هستند، همچنین بیش از ۸۰ درصد موتورسیکتها نیز فرسوده هستند».
اشجعی همچنین با بیان اینکه متهم اصلی آلودگی هوا ناوگان فرسوده است، گفت: «در خودروهای بنزینی ۷ درصد فرسوده ناوگان، ۳۸ درصد در آلودگی هوا سهیم هستند و ۳۴ درصد ذرات معلق مربوط به خودروهای دیزلی است که اکثرا فرسوده هستند، همچنین بیش از ۸۰ درصد موتورسیکتها نیز فرسوده هستند که ۱۰ درصد در انتشار آلاینده ذرات معلق و ۲۱ درصد در آلایندههای گازی سهیم هستند. البته این ارقام مربوط به شهر تهران است اما سایر شهرها نیز وضعیت مشابهی دارند.»
کاسبی با انتشار آلایندهها
در این رابطه سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط زیست هم لایحه دولت را کاسبی با انتشار آلایندههای محیط زیستی دانسته و به خبرگزاری دانشجو گفته که دود این لایحه به چشم مردم خواهد رفت. او اقدام دولت در حذف الزام خودروسازان به اسقاط خودروی فرسوده را تصمیمی سیاسی عنوان کرد و گفت: «این تصمیم پشت درهای بسته و بهمنظور کاهش زیان انباشته خودروسازان گرفته شده است. همچنین جایگزینی برگه گواهی اسقاط خودروی فرسوده با ۱.۵ درصد از قیمت خودروهای تولیدی اقدامی عوامفریبانه است که به دلیل رابطه مالکانه وزارت صمت با خودروسازان تعارض منافع را تشدید کرده به هیچ عنوان اجرا شدنی نیست. در صورت تصویب این لایحه و با فرض واریز ۱.۵ درصد از قیمت خودرو به صندوق مذکور در لایحه که ذیل وزارت صمت اداره میشود، به دلیل تعارض منافع و فقدان ضمانت اجرایی لازم منابع این صندوق صرف کمک به اسقاط خودروهای فرسوده نخواهد شد.»
از نگاه رفیعی بهترین راهکار برای اسقاط خودروهای فرسوده اجرای بیکم و کاست قانون ساماندهی صنعت خودرو و الزام خودروسازان داخلی به خرید گواهی اسقاط از مراکز مربوطه است. چراکه در صورت اجرای صحیح قانون عملا بازار عرضه و تقاضا برای برگههای گواهی اسقاط شکل گرفته و با کشف قیمت واقعی خودروهای فرسوده، تعداد عرضه این خودرها افزایش یافته و گواهی اسقاط لازم در دسترس خودروسازان قرار خواهد گرفت. این در حالی است که افزایش عرضه خودروهای فرسوده موجب افزایش تقاضا برای خودروهای جدید نیز میشود و به این ترتیب خودروسازان نیز منتفع خواهند شد؛ بنابراین دولت به جای حمایت مصنوعی از خودروسازان باید به دنبال تسریع در فرایند از رده خارج شدن خودروهای فرسوده باشد که در این صورت سلامت و کیفیت زندگی مردم پیشرفت چشمگیری خواهد کرد.
مُسکن درمانی برای بازار پرالتهاب دارو
بهنظر میرسد وضعیت سلامت در ایران نگران کنندهتر از آن است که با تزریق آرامشبخشهایی نظیر واردات دارو یا دستوراتی که معمولا شخص اول اجرایی کشور صادر میکند درمان شود. بحرانهای دارویی در ایران نشان داده برخلاف ادعاهایی که سیاستگذاران ارشد کشور مبنی بر خودکفایی مطرح میکنند فاقد پشتوانه اجرایی است و عموما اگر واردات دارو نباشد یا با تاخیر انجام گیرد مردم بهویژه بیماران خاص دچار مشکلات عمیقی میشوند. گرچه ایران توانست برپایه برنامهای چون «طرح تحول سلامت» از بحران شیوع بیماری ناشناخته و فراگیری چون کووید۱۹ بگذرد اما اینک موضوع به ناتوانی در تامین دارو ختم نمیشود. مسئلهای دیگر گریبان سلامت ایران را گرفته است و آن اینکه کادر متخصص درمان در حال مهاجرت گسترده از ایران هستند و اگر چنین اتفاقی بیفتد با واردات هم نمیتوان به درمان سیستم درمان پرداخت.
مردی که به تازگی بر کرسی مدیریت داروی کشور در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی تکیه زده میگوید بیش از ۶ میلیون بطری آنتیبیوتیک خوراکی تا پایان هفته جاری وارد میکنیم و در کنار فعالیت سه شیفت تولید داخلی، کمبود دارو رفع میشود. اما هیچ کدام از مسئولان این وزارتخانه درباره موج شدید مهاجرت کادر متخصص درمان اظهارنظری نکردهاند. این در حالی است که شاید بتوان دارو را با ترفندهایی تامین کرد اما هر یک کادر متخصصی که از حوزه سلامت خارج شود با چند شیفت کار کردن هم نمیتوان آن را جبران کرد.
این نگرانی وقتی بیشتر میشود که گزارش ایسنا را یک بار دیگر مرور کنیم که نوشته بود: ظرف یک سال گذشته ۱۶۰ متخصص قلب مهاجرت کردهاند و در همین مدت ۳۰ هزار نفر از اعضای کادر درمان از دانشکدههای علوم پزشکی درخواست good standing یا «نداشتنِ سوءپیشینه» داشتهاند که مقصدشان عمان بوده است؛ همچنین ظرف چهار سال گذشته ۱۶ هزار پزشک عمومی از کشور مهاجرت کردهاند. این وضعیت چشماندازی نگرانکننده پیش روی سلامت ایران میگذارد. از سوی دیگر از دست دادن کادر متخصص و با تجربه موضوعی نیست که بتوان نسخه فوری جایگزینی برای آن به کار بست. شاید در شرایط اپیدمی کرونا با وجود وارد شدن کادر پزشکی نیروهای مسلح از فشارهای موقعیت اضطراری کاسته شد اما این وضعیت نیازمند تدبیری بسیار فراتر از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی است. وزارتخانهای که در یکسال فعالیت دولت سیزدهم دستکم ۳ بار تغییر مدیریت در بخش دارو رقم زده است عملا قادر به برنامهریزی برای جبران چنین نقصهایی نیست.
قیمت شربت هندی که ۳۰ سیسی است با قیمت شربت ایرانی که ۱۰۰ سیسی است برابری میکند، چرا باید به جای اینکه قیمت عادلانه و قابل توافق را به تولیدکننده ایرانی داده، قیمتی نامعقول را به تولید کننده ارائه کرده و با آنها توافق نکنیم و تولیدکننده را مجبور کنیم، دارو را با قیمت پایینتری تولید کند تا آنها نیز تولید خود را کاهش داده و منجر به وضعیت کنونی دارو شود
نسخه واردات، نسخه درمان
پیش از آنکه به نگرانی از خروج متخصصان و کادر مجرب حوزه سلامت بپردازیم باید ببینیم آخرین ترفند وزارتخانه بهداشت درمان و آموزش پزشکی برای حل ماجرای آنتیبیوتیک چه بوده است.
«سید حیدر محمدی» رئیس جدید سازمان غذا و دارو به ایرنا گفت: بیش از ۶ میلیون بطری آنتیبیوتیک خوراکی تا پایان هفته جاری وارد میکنیم و در کنار فعالیت سه شیفت تولید داخلی، کمبود دارو رفع میشود.
محمدی این نکته را در یک برنامه تلویزیونی گفت: اخیرا حجم زیادی حدود ۵۰ تن آنتیبیوتیک وارد کشور شد و به مردم تضمین میدهیم که ظرف هفته آینده مشکل کمبود آنتیبیوتیکهای خوراکی، سرمهای تزریقی و شربت استامینوفن برطرف شود.
او در مورد اصلاح سیاستهای ارزی، گفت: اگر اصلاح سیاستهای ارزی انجام نمیشد، کمبودهای دارویی بیشتر بود البته هنوز چند قلم داریم که به دلیل قیمت بالای آنها، سیاست ارزی را در دارو اصلاح نکردیم.
این در حالی است که در روزهای گذشته انگشت اتهام متوجه طرحهایی شده بود که وزارت بهداشت در قالب طرح دارویار مطرح کرده بود و آن هم به دلیل تغییر سیاستهای ارزی ناگهان دولت سیزدهم بود.
با این حال حیدری در ادامه توضیحاتش افزود: در تجهیزات پزشکی هم فقط طرح اصلاح سیاست ارزی را برای ۲۰ درصد از تجهیزات اجرا کردیم؛ با توجه به اینکه فساد ارز ترجیحی بر هیچکس پوشیده نیست، حجم بالایی از قاچاق معکوس دارو نیز وجود داشت. طبق گفته وزیر بهداشت قبل از طرح دارویار ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون مصرفکننده دارو داشتیم زیرا دارو به خارج از مرزها قاچاق میشد. بسیاری از داروها به صورت کانتینر قاچاق میشدند که فراجا آنها را کشف میکرد.
این مسئول وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی همچنین تاکید کرد: برخی شرکتهای واردکننده، ارز میگرفتند و دارو را نمیآوردند. واقعا اصلاح سیاستهای ارزی دارو تصمیم شجاعانهای بود و باید این تصمیم گرفته میشد.
چشماندازی در مه
مهمترین مولفه مدیریت بحران این است که بتوان از بیرون به بحران نگریست و بعد از بهترین موقعیت وارد آن شد. قرار نیست الان خبرهای ناخوشایند را کنار هم بگذاریم و نتیجه بگیریم اوضاع نابهسامان است. اما آنچه نگرانکننده به نظر میآید همین تکرار اخبار ناخوشایند آن هم ناشی از تصمیمهای شتابزده است که در نهایت به دلیل عدم برآورد صحیح و دوری از شعارها مجبور نشویم با واردات مشکلات را حل و فصل کنیم. در چند ماه گذشته مشکلات متعددی به سبب تصمیمهای آنی مدیران دولت سیزدهم به بخشهای مختلف تحمیل شده است. برای نمونه به ناگاه در بخش گمرک تصمیمی اتخاذ شد که در شمارههای پیشین روزنامه «پیام ما» به آن پرداختیم. براساس آن تصمیم که به بیمه حمل و نقل مربوط میشد بسیاری از کامیونها از جمله کامیونهای حمل دارو پشت مرزها معطل ماندند. اما در تحلیلها و آسیبشناسیهای مسئولان کمتر به این موضوع اشاره شد. حال فرض کنیم که چنین تصمیمی هم عامل بروز بحران کمبود آنتیبیوتیک و سرم نبوده است. وقتی اظهارنظرهای مختلف و متناقضی به میان میآید نگرانی از آشفتگی در سیستم مدیریت سلامت بیشتر میشود. برای نمونه همین دیروز «علی فاطمی» نایب رئیس انجمن داروسازان ایران درگفتوگو با ایلنا تاکید کرده بود که گرانی شیشه شربت موجب کاهش تولید آنتیبیوتیک کودکان شده بود. در همین حال جبار کوچکینژاد، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، معتقد است دارو یک حوزه مافیایی محسوب میشود.
او به خبرگزاری مهر گفت: دارو یک حوزه مافیایی محسوب میشود، از همین رو نحوه مدیریت دارویی کشور باید اصلاح شود و اجرای طرح دارویار میتواند به تحقق این امر مهم کمک شایانی کند.
در عین حال این نماینده مجلس شورای اسلامی با انتقاد از عملکرد سازمان برنامه و بودجه در روند تخصیص اعتبار به طرح دارویاری، افزود: در ابتدای سال جاری علاوه بر تبصره ۱۴ قانون بودجه ۱۴۰۱، یک میلیارد یورو به حوزه دارو اختصاص داده شد تا دغدغههای وزارت بهداشت به صورت کامل برطرف شود. دولت و سازمان برنامه و بودجه باید اعتبارات طرح دارویاری را به صورت کامل به وزارت بهداشت پرداخت کنند تا بیمهها در پرداخت یارانه دارویی با کمبود منابع مواجه نشوند. متأسفانه به دلیل عدم تحقق کامل منابع پیشبینی شده در قانون بودجه ۱۴۰۱، تخصیص اعتبارات آهسته شده اما این موضوع نباید بهانهای برای سازمان برنامه و بودجه برای عدم پرداخت اعتبار طرح دارویار باشد.
با این توضیح پرسش این است که آیا عدم تخصیص به طرح دارویار موجب این بههمریختگی در وضعیت شربت آنتیبیوتیک کودکان شد یا گرانی شیشه یا مواردی دیگر که ما نمیدانیم.
پس ذخیره استراتژیک به چه کاری میآید؟
«علی فاطمی» نایب رئیس انجمن داروسازان ایران در آسیبشناسی وضعیت حاکم بر بازار دارو به ایلنا گفت: وقتی قیمت دارو دستوری باشد، تولیدکننده، دارو را تولید نمیکنند و وضعیت کنونی به وجود میآید، البته وقتی میگوییم تولیدکننده عمده آنها دولتی هستند، به گونهای که ۶۰ درصد داروی تولید داخل در کشور توسط شرکتهای دولتی که عموما زیر نظر هولدینگهایی مانند «شستا» که متعلق به تأمین اجتماعی است یا «شفا» که متعلق به بانکهای دولتی است، تولید میشود، بنابراین در قضیه قیمتگذاری دارو، دولت نمیتواند با دولت موافقت کند و در نتیجه دارو را تولید نکرده و مجبور میشوند، دارو را از کشورهایی مانند هند با قیمت بسیار بیشتر وارد کنند.
این فعال صنعت داروسازی کشور تاکید کرد: الان قیمت شربت هندی که ۳۰ سیسی است با قیمت شربت ایرانی که ۱۰۰ سیسی است برابری میکند، چرا باید به جای اینکه قیمت عادلانه و قابل توافق را به تولیدکننده ایرانی داده، قیمتی نامعقول را به تولیدکننده ارائه کرده و با آنها توافق نکنیم و تولیدکننده را مجبور کنیم، دارو را با قیمت پایین تری تولید کند تا آنها نیز تولید خود را کاهش داده و منجر به وضعیت کنونی دارو شود.
فاطمی با تاکید بر اینکه دود تصمیمات غلط و اختلافات به چشم مردم میرود به نکته دیگری اشاره کرده است. نکتهای که پرسشی جدی در دل آن نهفته است. چرا ذخیره استراتژیک نداریم؟
نایب رئیس انجمن داروسازان ایران توضیح داد: مورد دیگری که وجود دارد این است که باید ذخیره استراتژیک دارو مانند بیشتر کشورهای جهان وجود داشته باشد. هر کالای ضروری باید ذخیره استراتژیک داشته باشد، ممکن است یک حادثه غیرمترقبه در کشور رخ دهد یا یک بیماری شیوع پیدا کند، اقلامی که حیاتی هستند مانند سرم یا آنتیبیوتیک باید در انبارهای شرکت پخش به صورت غیرقابل برداشت ذخیره شوند تا برای زمانهایی مانند الان که انبارها خالی شده و به آن نیاز است، مورد استفاده قرار گیرند.
فاطمی ادامه داد: موضوع ذخیره استراتژیک به معنی راهاندازی انبارهای بزرگ نیست، بلکه کافی است که از شرکتهای پخش دارو بخواهیم که بخشی از موجودی خود را از داروهای ضروری بر اساس لیست سازمان جهانی بهداشت برای سه ماه تا چهار ماه نگه دارند و پس از این تاریخ آنها را تجدید کنند.
او همچنین با اشاره به دستوراتی که برای اشباع بازار دارویی از آنتی بیوتیک صادر شده است نیز گفت: با دستور، بحران دارو حل نمیشود، بلکه باید زمینهها فراهم شود.
با کنار هم قراردادن چند خبر نمیتوان نتیجهای نگرانکننده از وضعیت سلامت ایران گرفت. اما این چند خبر نشان از شیوه مدیریت و سیستم حاکم بر تصمیمگیریها دارد. در چنین شرایطی نهتنها از پس مدیریت بحرانهای ناشی از تحریمهای ظالمانه برنیامدهایم که عملا کادر مجرب و موثر خود در حوزه سلامت را هم داریم از دست میدهیم.
مگس مدیترانه ای کابوس باغداران کرمان
|پیام ما| استان کرمان با ۲۴ درصد باغات کشور و تولید سالانه بیش از سه میلیون و ۵۰۰ هزار تن انواع محصول یکی از قطبهای کشاورزی در ایران است. با این حال باغهای کرمانیها این روزها به جولانگاه مگس مدیترانه ای تبدیل شده است. البته تنها مگس ترانهای نیست که این روزها به باغهای کرمان هجوم آورده، در کنار آن در این استان حمله ملخهای صحرایی، سوسک سرخرطومیخرما، پسیل پسته و زنجره را هم داریم. هر چند ردیابی و اقدامات کارشناسی مسئولان جهاد کشاورزی کرمان با همراهی و همکاری کشاورزان تا حدود زیادی از پیشروی مگس مدیترانهای در این استان جلوگیری کرده اما این آفت به باغهای کرمان رسوخ یافته و وزوز مرگبار آن گوش کشاورزان و باغداران را میآزارد و به تهدیدی جدید و جدی برای بخش کشاورزی کرمان تبدیل شده است.
خشکسالی مستمر، تغییر اقلیم، بحران آب، آفات متعدد و حالا مگس مدیترانهای دستبهدست هم داده تا کشاورزی را در کرمان به مهلکه بیندازد. خسارت ۲۰ هزار میلیارد تومانی پستهکاران کرمان در نتیجه سرمازدگی و دیگر عوامل، ورود سوسک سرخرطومیحنایی خرما به نخیلات، حمله گاه و بیگاه ملخهای صحرایی به مزارع و باغها، وجود آفات نسبتا دائمی چون پسیل و خشکیدگی خوشههای خرما در کنار حوادث و بلایای طبیعی چون سیل، افت و افزایش دما در قالب گرمازدگی و سرمازدگی؛ کشاورزان دیار کویری و کمآب و بحرانزده کرمان را دچار سرخوردگی کرده است.
اکنون مگس میوه مدیترانهای به عنوان یکی از خطرناکترین آفات کشاورزی که به بیش از ۳۰۰ گونه از گیاهان حمله میکند و باعث لهیدگی، پوسیدگی و ریزش شدید میوه میشود و میتواند تا ۱۰۰ درصد محصول یک باغ را بین ببرد راه را برای کشاورزان این خطه بیش از همیشه پر نشیب و فراز کرده است. برای مقابله با این آفت مدیر جهاد کشاورزی شهرستان راور در گفتوگو با «ایرنا» از برگزاری مانور سراسری جمعآوری میوههای آلوده به مگس میوه مدیترانهای و کرم گلوگاه انار طی روزهای اخیر همزمان با پدافند غیرعامل خبر میدهد و میگوید: آموزشهای لازم به کشاورزان ارائه میشود.
مگس مدیترانهای به محض تغییر رنگ میوهها به سمت رسیدگی، جذب میوه میشود و بعد از تخمگذاری روی سطح میوه بعد از یک هفته لارو (نوزاد کرمیشکل) حشره وارد میوه و موجب لهشدگی، گندیدگی و ریزش میوه میشود
علی خواجویی بیان میکند: این مانور با هدف تاکید بر اهمیت موضوع جمعآوری و دفن میوههای آلوده در کنترل آفات مذکور در روستای شریفآباد بخش مرکزی و روستای هجدک بخش کوهساران برگزار شده است.
به گفته مدیر جهاد کشاورزی شهرستان راور آفت مگس میوه مدیترانهای در سالیان اخیر به یکی از آفات مهم اکثر محصولات باغی شهرستان تبدیل شده که همه ساله خسارت بیش از ۵۰ درصدی به محصولات باغی وارد کرده و تهدید جدی برای امنیت غذایی این استان است. او می افزاید: جمعآوری میوههای آلوده و دفن آنها توسط کشاورزان، انجام شخم سطحی و زیر و رو کردن خاک کنار درختان و اجرای طرح یخاب زمستانه از روشهای موثر در کنترل این آفات است.
یخاب زمستانه راهی موثر برای کنترل مگس مدیترانهای
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان میگوید: ردیابی آفت مگس مدیترانهای در باغهای استان کرمان از طریق نصب تلههای جلبکننده فرمونی (تری مدلور)، تغذیهای (سراتراپ) و تلههای زرد چسبنده و مشاهده خسارت آفت روی میوه با ثبت مشخصات کامل باغ و تعداد درختان موجود در تمامی شهرستان این استان در حال انجام است.
محمد خیراندیش میافزاید: به منظور آگاهی کشاورزان، اطلاعرسانی و آموزش بهرهبرداران در زمینه شناسایی و کنترل آفت به صورت آموزشهای گروهی و انفرادی، ارسال پیام کوتاه، بروشور، نصب بنر، فضای مجازی و غیره اقداماتی انجام و از کشاورزان خواسته شده به منظور کنترل آفت اقدام به برداشت به موقع میوهها یا برداشت زودهنگام و نیز جمعآوری و انهدام میوههای آلوده کنند.
او با خطرناک توصیف کردن آفت مگس مدیترانهای میگوید: این آفت قادر است به میوه ۳۰۰ گونه گیاه گرمسیری و سردسیری خسارت وارد کند. مگس مدیترانهای به محض تغییر رنگ میوهها به سمت رسیدگی، جذب میوه میشود و بعد از تخمگذاری روی سطح میوه بعد از یک هفته لارو (نوزاد کرمیشکل) حشره وارد میوه و موجب لهشدگی، گندیدگی و ریزش میوه میشود.
آفت مگس مدیترانهای توانایی تولید چهار تا پنج نسل در سال را دارد و یک جفت نر و ماده قادر هستند به یک میلیون و ۲۰۰ هزار دانه میوه خسارت وارد کنند. اگر هر میوه بین ۵۰ تا ۲۵۰ گرم وزن داشته باشد هر جفت مگس مدیترانهای میتوانند ۵۰ تا ۲۰۰ تن میوه را از بین ببرند
مگس مدیترانهای توانایی از بین بردن ۱۰۰ درصد محصولات را دارد
به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان امکان مبارزه شیمیایی با آفت مگس مدیترانهای وجود ندارد از این رو در راستای کاهش خسارت ناشی از این آفت باید مبارزه تلفیقی انجام شود. او اضافه میکند: آفت مگس مدیترانهای توانایی تولید چهار تا پنج نسل در سال را دارد و یک جفت نر و ماده قادر هستند به یک میلیون و ۲۰۰ هزار دانه میوه خسارت وارد کنند. اگر هر میوه بین ۵۰ تا ۲۵۰ گرم وزن داشته باشد هر جفت مگس مدیترانهای میتوانند ۵۰ تا ۲۰۰ تن میوه را از بین ببرند.
او تاکید میکند: رفتار متغیر این آفت، دامنه میزبانی آن را افزایش داده لذا در طول فصل رسیدن میوههای مختلف از جمله مرکبات، خرما و غیره میتواند به تمام محصولات استان کرمان خسارت وارد کند. این آفات از سال ۹۶ از طریق منطقه جنوب کرمان وارد استان کرمان و سالهای قبل در مناطقی از گلباف، ماهان، چترود و راور مشاهد شد و در سایر مناطق استان نیز در حال ردیابی است.
خیراندیش به کشاورزان توصیه میکند با توجه به راهنماییهای کارشناسان گیاهپزشکی و کشاورزی در راستای کنترل آفت مگس مدیترانهای تلاش کنند او در ادامه میگوید: در صورت کنترل نشدن مگس مدیترانهای این آفت توانایی از بین بردن ۱۰۰ درصد انواع محصولات را دارد.
او با بیان اینکه زمان رسیدن میوههای مختلف در استان کرمان از اردیبهشت تا دی و اواخر بهمنماه است میگوید: تمام میوههای موجود در استان میتوانند میزبان این آفت باشند بنابراین نیاز است کشاورزان با نظر کارشناسان گیاهپزشکی نسبت به مبارزه با آن اقدام کنند.
او از کشاورزان میخواهد تا میوههای مشکوک و آلوده را وارد باغ نکنند، همچنین میوههای آلوده را برداشته و نسبت به امحای آنها از طریق سوزاندن یا دفن در عمق خاک اقدام کنند. رئیس سازمان جهاد کشاورزی میافزاید: شفیره آفت در عمق چند سانتیمتری عمق خاک به سر میبرد لذا توصیه میشود کشاورزان مبارزه را از طریق شخم و در هنگام خواب زمستانه اجرا کنند تا شفیره آفت در عمق خاک از بین برود.
خیراندیش میگوید: کشاورزان در فصل بهار از کارتهای زرد برای ردیابی آفت مگس مدیترانهای در باغات استفاده کنند و بعد از مشاهده با استفاده از تلههای فرمونی نسبت به مبارزه با آفت اقدام کنند.
آلودگی ۱۱ هزار هکتاری کرمان به مگس مدیترانهای
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان سطح آلودگی باغات استان کرمان غیر از جنوب استان را به مگس مدیترانهای حدود ۱۱ هزار هکتار عنوان میکند و میگوید: با توجه به برداشت میوهها و آلودگی استانهای همجوار و احتمال وارد شدن میوهها احتمال آلوده شدن باغهای تمام این استان وجود دارد.
او با توصیه به کشاورزان به اینکه با شبکه مراقبت جهاد کشاورزی همکاری و باغهای خود را به صورت ویژه پایش کنند، میافزاید: چنانچه در زمان برداشت، کشاورزان میوههای سیاهریشهای را مشاهده کردند که دارای لهشدگی یا ریزش فراواناند فوراً به مرکز جهاد کشاورزی مراجعه و گزارش کنند.
مگس میوه مدیترانهای یکی از آفات مخرب دنیاست. این آفت به دلیل مقاومت بالایی که در مقابل شرایط آب و هوایی دارد در نقاط جهان گسترش پیدا کرده نسبت به سایر مگسهای میوه بالاترین خسارت اقتصادی را به کشاورزی و تولید میوه وارد میکند. مبدا اصلی آفت مگس مدیترانهای آفریقای شرقی است و از سال ۱۸۲۹ میلادی به تدریج به سایر کشورها انتشار یافته است. مگس میوه مدیترانهای یکی از خطرناکترین آفات کشاورزی در دنیا است که به بیش از ۳۰۰ گونه از گیاهان حمله میکند و باعث لهیدگی، پوسیدگی و ریزش شدید میوه میشود. آفت مگس مدیترانهای در سال جاری به بیشتر شهرستانهای استان کرمان حمله کرده و بیشتر میوههای با بافت نرم مانند انار، هلو، انجیر و مرکبات را تحت تاثیر خود قرار داده است. این در حالی است که بنا بر گزارشها جنوب استان کرمان نیز درگیر این آفت شده و افزون بر ۲ هزار هکتار نیز درگیر طرح مبارزه است.
در روزی که شاخص آلایندگی هوا عدد 125 را نشان میداد و وضعیت هوای پایتخت، ناسالم برای گروههای حساس بود و کمیته اضطرار آلودگی هوا در استانداری تشکیل جلسه داده بود، شهردار تهران برنامه چهارم توسعه را به پارلمان شهری آورد. برنامهای که به گفته خودش تمرکزش در حوزه هوشمندسازی است و یکی از سرفصلهای آن هم موضوع حمل و نقل و ترافیک است. حوزهای که اتفاقا یکی از انگشتهای اتهام آلودگی هوا هم به سمت آن است. هرچند که جزئیات برنامه هنوز در صحن ارائه نشده اما آنطور که از صحبتهای علیرضا زاکانی در جمع خبرنگاران برمیآید، ایجاد تراموا، نوسازی اتوبوس و تاکسیها از مهمترین برنامههای شهردار برای آینده پایتخت در حوزه حمل و نقل است.
یکشنبه، 22 آبان روزی که شاخصهای آلایندگی هوای تهران نارنجی رنگ شدند و وضعیت ناسالم را توصیف میکردند، شهردار تهران برنامه چهارم توسعه و آبادانی شهر را به شورای شهر تهران تقدیم کرد. این برنامه به گفته خودش در کمتر از 3 ماه و با مشارکت 200 صاحب نظر دارای 60 ماده و 261 حکم است.
علیرضا زاکانی میگوید این برنامه 6 محور اجتماعی و فرهنگی، حمل و نقل و ترافیک، خدمات شهری و محیط زیست، ایمنی و مدیریت بحران، شهرسازی و معماری و توسعه مدیریت و هوشمندسازی اصلی دارد و بیشترین مواضع آن در حوزه هوشمندسازی است: بیشترین موضع در بخش هوشمندسازی بود تا بتوانیم خدمت شایستهای را مبتنی بر نیاز آنها ارائه دهیم؛ لذا احکام کمتر شد و از ۳۷۸ حکم برنامه سوم، ۲۶۱ حکم در برنامه چهارم هدفگذاری شده است و علت این بود که برنامهمحور بودن بر مدار مسائل و عملیاتی شدن موضوعات را در دستور کار قرار دادیم. او تاکید کرد: در انتهای مجلد تحویل داده شده به شورا، شاخصها را قرار دادیم که مورد ارزیابی قرار بگیرد. امیدواریم بتوانیم با اولویت هوشمندسازی، ساماندهی اجتماعی و دیگر موارد بتوانیم شرایط خوبی داشته باشیم. توجه به منابع و مصارف و دقت بر اینکه بتوانیم شرایط را طوری محاسبه کنیم که تا سال ۱۴۰۴ که برنامه خاتمه مییابد حداقل از ۱۶۷ همت بدون در نظر گرفتن نرخ تورم برای نوسازی و توسعه شهر بهره بگیریم و این غیر از اداره شهر و حقوق و دستمزد و نگهداشت شهر است.
محمود صفارزاده، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس پیشتر درباره ترامواسازی به «پیامما» گفته بود: تراموا ظرفیت کمتری از نفرات را جابهجا میکند، برخلاف مترو که زیرزمین است خیابان را اشغال میکند و سرعت پایینتری هم دارد
او در ادامه توضیحاتی که به اعضای حاضر در پارلمان شهری ارائه میکرد بر عملیاتی شدن پروژههای عمرانی شهر تاکید کرد و یکی از پروژههای شهری را طرحی مهم دانست که در جهان نظیر ندارد: ما امروز در حرکتی که در استمرار سال قبل انجام شد، توانستیم با دقیق کردن سهم منابع به تحقق ۹۹ درصدی بودجه برسیم. البته عدد اولیه ۹۳ درصد بود و با بست تمام سرفصلها به ۹۹ درصد رسید، باید بگوییم امسال در تحقق بودجه از سال قبل بسیار جلوتر هستیم و از بودجه مکلفی شورای شهر به لطف الهی عبور خواهیم کرد. غیر از پروژه شهید متوسلیان تمام طرحها عملیاتی شده و تقاطعهای اصلاحی، بزرگراهها و آزادراهها در حال ساخت است. پروژههایی که در بودجه آمده بود عملیاتی شده و مقدمات بخش غربی طرح جاویدالاثر متوسلیان آماده شده که طرح بسیار مهمی است و در جهان نظیر ندارد و افتخار ملی محسوب میشود.
امید شهردار تهران به تراموا
شهردار تهران بعد از ارائه برنامه چهارم به میان خبرنگاران آمد و درباره جزئیات این برنامه در حوزههایی مانند مسکن و حمل و نقل توضیحاتی ارائه داد. حمل و نقل در شهر تهران البته همواره محل بحث و ابهام بوده است، مثلا یک ماه پیش، مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران اعلام کرد که در مقایسه با نیازمندیهای طرح جامع ترافیک باید 8 هزار دستگاه اتوبوس در شهر تهران داشته باشیم که کم است. این کمبودها زمانی معنا پیدا میکنند که میزان انتشار آلایندهها را از وسایل نقلیه عمومی بدانیم. مثلا آخرین آمار منتشر شده درباره وضعیت آلودگی هوای تهران نشان میداد که اتوبوسها و مینیبوسهای متحرک سبب انتشار 28 درصد ذرات معلق در شهر تهران میشوند. با تمام این تفاسیر، برنامه زاکانی در حوزه حمل و نقل متمرکز بر توسعه ریلی و اتوبوسرانی است. او امیدوار است و آرزو دارد که روند افزایش دو هزار و ۲۲۵ دستگاه اتوبوس که تحویل گرفته است با جهش هزار عددی به حدود سه هزار و ۲۰۰ دستگاه افزایش پیدا کند. شهردار تهران البته میزان کمبود اتوبوسهای شهر تهران را برخلاف رئیس شورای شهر تهران 9 هزار دستگاه میداند و امیدوار است که تا پایان امسال 5 هزار دستگاه اتوبوس به تهران اضافه شود.
شهردار تهران در پاسخ به این پرسش که کمبودها در حوزه حمل و نقل اتوبوسی چگونه قرار است جبران شود، نیز از کمک گرفتن ظرفیت بخش خصوصی میگوید: در بخش خصوصی با ۱۶ شرکت کار میکنیم و خرید خدمت از شرکتهای بیشتری نیز خواهیم داشت. تا دو هفته آینده بسته ما آماده خواهد شد و پیگیری میکنیم دو هزار و ۲۲۵ دستگاه به پنج هزار دستگاه برسد که تاکنون سه هزار و ۲۰۰ دستگاه را تامین کردهایم. ۸۰۰ دستگاه بازسازی و بخشی نیز نوسازی میشوند. بیش از ۳۰۰ دستگاه تحویل گرفتهایم و مابقی نیز تحویل و در شنبههای امید و افتخار رونمایی خواهد شد.
زاکانی اما درباره مترو نیز بلندپروازانه میاندیشد، او باز هم امیدوار است که در حوزه مترو فعالیتهایش را توسعه دهد و افق 20 ساله را به 5 ساله تبدیل کند: به دنبال این هستیم که از الگوهای متفاوت حمل و نقلی نیز استفاده کنیم؛ برنامهریزی جدی برای استفاده از تراموا در شهر به عنوان ظرفیت پاک و الگوی پیشرفته ارائه خدمات انجام میدهیم و با این اقدام میتوانیم دو سوم خدمات مترو را با تراموا ارائه دهیم و میتوانیم با همان میزان سرمایه ۳.۵ برابر ظرفیت ایجاد کنیم. اقدامات در حال انجام است که یک خط آن اجرا شود.
نکته قابلتوجه در صحبتهای زاکانی اما تاکید او بر استفاده از ترامواست. مد حمل و نقلی که تقریبا در تمام دورههای مدیریت شهری صحبت استفاده از آن بوده است. «پیام ما» پیشتر در گزارشی درباره ترامواسازی در گفتوگو با دو کارشناس حمل و نقل نتیجه گرفته بود که تراموا اکنون در شهرهای اروپایی نیز محبوبیت و مقبولیت پیشین را ندارد. محمود صفارزاده، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس به «پیامما» گفته بود: «تراموا ظرفیت کمتری از نفرات را جابهجا میکند، برخلاف مترو که زیرزمین است خیابان را اشغال میکند و سرعت پایینتری هم دارد.» تنها تفاوت اتوبوسها با تراموا از نظر او ریل و چرخهای حرکتدهنده این دو وسیله است. تکنولوژی و مخابرات واگنهای تراموایی پیچیده است، هزینه تراموا زیادتر از اتوبوس است و تاسیسات زیربنایی میخواهد و برای ایجاد آن باید از صفر خیابان را کند. عباس بابازاده، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران هم همان زمان به «پیام ما» گفته بود که طرح ترامواها تاکنون در وزارت کشور تایید نشدند زیرا به مطالعات جامع نیازمندند: «با توجه به ظرفیت پایین تراموا همه چیز بستگی به میزان تقاضای مردم شهر از حمل و نقل عمومی دارد مثلا در رشت تقاضای حمل و نقل عمومی پایین است و مردم بیشتر با تاکسی تردد میکنند. در تهران مردم بیآرتی و مترو میخواهند.»
با این وجود همزمان با کاهش دمای هوا و پدیده وارونگی دما و آلودگی هوایی که در پی آن بر پایتخت رخنه میزند باید دید که کدام یک از برنامههای شهردار تهران در حوزه حمل و نقل عمومی که به عقیده خودش مردم باید به استفاده 70 درصدی از آن ترغیب شوند، عملیاتی میشود.
مخالفت چند کشور با ذکر هدف محدود کردن گرمایش جهانی در متن COP27
ایالات متحده اعلام کرد: برخی از کشورها با گنجاندن هدف «جلوگیری از افزایش بیش از ۱.۵ درجه سانتیگرادی دما» در متن رسمی نشست آب و هوایی سازمان ملل موسوم به COP27 مخالفت کردهاند. به گزارش ایسنا، جان کری، نماینده ویژه ایالات متحده در امور آب و هوایی روز شنبه در کنفرانسی گفت: چند کشور در برابر گنجاندن هدف جهانی برای محدود کردن گرمایش جهانی به ۱.۵ درجه سانتیگراد در متن رسمی COP۲۷ در مصر مقاومت کردهاند.
او در پاسخ به پرسشی درباره مخالفت برخی دولتها با ذکر هدف جلوگیری از افزایش بیش از ۱.۵ درجه سانتیگرادی دما گفت: کاملا درست می گویید. کشورهای بسیار کمی وجود دارند اما همین کشورها موضوع عدم ذکر این اصطلاح را مطرح کردهاند. دولتهای جهان در سال ۲۰۱۵ در جریان نشست سران سازمان ملل در فرانسه توافق کردند تا تلاش شود میانگین افزایش دمای جهانی به ۱.۵ درجه سانتیگراد محدود شود؛ توافقی که توافقنامه پاریس نام گرفت و به عنوان یک پیشرفت در بلندپروازیِ بینالمللی آب و هوایی تلقی شد. هرچند از آن زمان، روند انتشار گازهای گلخانهای همچنان در حال افزایش است و کارشناسان بر این باورند که جهان در معرض خطر از دست دادن این هدف است. عبور از آستانه ۱.۵ درجه سانتیگراد، بدترین پیامدهای گرمایش جهانی را به دنبال دارد. در حال حاضر، جهان بیش از ۱.۱ درجه سانتیگراد نسبت به دمای متوسط قبل از دوران صنعتی شدن گرم شده که باعث ایجاد شرایط شدید آب و هوایی شده و ضررهای اقتصادی جدی را به همراه دارد. به گزارش روزنامه هندو، بسیاری از کشورهای در حال توسعه خواستار ایجاد صندوق «زیان و خسارات» شدهاند که بر اساس آن به کشورهایی که در تلاش برای مقابله با بلایا و بازسازی خسارتها هستند، کمک شود. هرچند جان کری گفته است که ایالات متحده از ایجاد چنین صندوقی حمایت نخواهد کرد و معتقد است باید از پلتفرمهای موجود استفاده شود.
