پایش خط برف در البرز مرکزی ایرانپیشگیری پوشش برف در البرز مرکزی

پنجم اردیبهشت امسال در یادداشتی که برای روزنامه «پیام ما» نوشتم، پایش خط برف در البرز مرکزی ایران مورد توجه بود. در این یادداشت آمده بود: «مشاهدات نگارنده در رشته کوه‌های البرز مرکزی، در دره بلده نور، در روزهای اول و دوم اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ نشان داد که خط برف در رقوم ارتفاعی بالای ۳۱۰۰ متر دیده می‌شود (برداشت مستقیم در گردنه کمربن در ۴۰ کیلومتری غرب بلده در ارتفاع ۳۱۱۵ متر). مقایسه خط برف در این ناحیه در زمان‌‌های مشابه با دهه قبل نشان می‌دهد که این خط برف عقب‌نشینی قابل ملاحظه‌ای کرده است. یخچال‌های رشته کوه‌های البرز به تدریج در دهه‌های اخیر کوچکتر شده ‌‌و خط برف به سرعت در این رشته کوه‌ها در حال عقب‌نشینی است. قاسم عزیزی و همکاران در سال ۹۶ کوتاه شدن دوره تداوم پوشش برف و افزایش دورة ذوب به ویژه در ماه‌های بهار را در البرز جنوبی نشان دادند. از نظر ارتفاعی، پوشش برف در حال پسروی است؛ زیرا روند آن در همه طبقات ارتفاعی، به ویژه در ارتفاعات ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متر، رو به کاهش است.»
تکرار این مشاهده شش ماه بعد از این تاریخ، در بیستم آبان‌ماه جاری، در همان محل نشان می دهد که پس از اولین بارش پاییزه نیز خط برف در رقوم 3115 متر در گردنه کمربن قابل مشاهده نیست و این «مرز برف» در حدود 3300 متری قابل مشاهده است.
تعیین مرز پوشش برف برای هیدرولوژیست‌ها و مهندسان منابع آب بسیار مهم است تا بتوانند میزان آب را تخمین بزنند. سطح پوشش برف در کوه‌های البرز مرکزی در دهه‌های اخیر به صورت مدام کاهش یافته است.
تغییرات یخچال‌های طبیعی شاخص‌های کلیدی برای تغییرات مداوم اقلیمی هستند. آنها بر رژیم‌های هیدرولوژیکی تأثیر می گذارند و ممکن است باعث مخاطرات طبیعی شوند. یخچال‌ها منابع منحصربه‌فرد آب شیرین هستند به‌نحوی که هیمالایا به‌دلیل یخچال‌های طبیعی‌اش، قطب سوم، یا برج آب دنیا، نامیده می‌شود.
با استفاده از رابطه متقابل پارامترهای آبی-اقلیمی 2.9 درجه سانتی‌گراد به عنوان حداقل دمای بارش برف در ارتفاع مربوطه و صفر درجه سانتی‌گراد برای ارتفاع پایداری برف در البرز مرکزی محاسبه شده است. دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه‌های البرز معمولاً نیمه‌خشک یا خشک و با بارش‌های نامنظم و کم است، دامنه‌های شمالی معمولاً مرطوب است.
استنتاج‌های دیرینه اقلیم عمدتاً بر اساس شواهد ژئومورفیک و بر اساس تحقیقات چینه‌شناسی از جمله سن رسوبات انجام می شود. در شمال ایران، اقلیم بین شرایط اقلیمی خشک و سرد در دوران پایداری سرما و شرایط مرطوب و گرم در دوران بین یخبندان تغییر کرد.
عزیزی و همکاران در دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران نشان داده‌اند که در البرز پوشش در اوایل پاییز و اواخر زمستان رو به افزایش و در دی‌ماه و فصل بهار به میزان فزاینده‌ای در حال کاهش است. این وضعیت نشان‌دهنده کوتاه‌شدن دوره تداوم پوشش برف و افزایش دوره ذوب آن است. از نظر ارتفاع، پوشش برف در حال پسروی است؛ زیرا روند آن در همه طبقات ارتفاعی، به ویژه در ارتفاعات 3000 تا 3500 متر، رو به کاهش است. مقایسه وضعیت پوشش برف با شرایط دما و بارش نشان می دهد در بیشتر مواقع ناهنجاری‌های منفی پوشش برف با ناهنجاری دمای مثبت و منفی ناشی از تطابق دارد.

مطالب مرتبط
یادداشت
در جستجوی واقعیت
هیچ‌کس اعتماد نمی‌کند تا آنچه حوالی ظهر بیستمین روز پاییز در میدان عالی‌قاپو اردبیل رخ داده است را تعریف کند.‌ شایعه‌ها و روایت‌های غیرمستند چه در یک ماهه اخیر چه در سال‌های اخیر کم نبوده است. همین چند هفته قبل تصویری در صفحه اینستاگرام دست به دست می‌شد و بارها باز نشر شد که یک […]
یادداشت
انسان متمدن باشیم، نه یک موجود باهوش اما مخرب در جامعه؛ انسان به طور ارادی و غیر ارادی این روزها زمین خود را در معرض خطر قرار داده است. قدرت رشد جمعیت نامحدودتر از آن است که زمین قابلیت تامین آن را داشته باشد. استفاده نادرست از سرزمین و منابع آن با مدیریت ناکارآمد و […]
یادداشت
همین دیروز بود انگار. کودکی چه نزدیک است هنوز به ما. سال‌ها نو می‌شوند و وزن چیزها مدام در تغییرند. دیروز «هانسل» و «گرتل» می‌خواندیم و در کلاس‌ها می‌نشستیم. در کودکی دختر و پسر بودنمان مهم نبود. بابابرفی باغچه‌بان و کتاب‌های کانون پرورشی رنگ دیگری به دنیامان دادند و بعد آن آرام آرام طوفانی در […]
یادداشت
جنگل‌زدایی غارت ثروت ملی است
تبدیل زمین‌های جنگلی به کاربری‌های زراعی، عمرانی، ساخت و ساز و دیگر کاربری‌ها با هدف سودآوری و منفعت‌طلبی یک عده، در حکم غارت ثروت ملی و نقض آشکار اصول اخلاقی و عملکرد هر گونه توسعه‌ای است. متاسفانه در خیلی از مناطق می‌توان شاهد این تجاوزات و در واقع غارتگری منابع طبیعی در اشکال مختلف آن […]
دیگر مطالب شماره 2433
چراغی که در کرمان خاموش شدکوچ جشنواره موسیقی نواحی به گرگانفواد توحیدی، پژوهشگر موسیقی در گفت‌و‌گو با «پیام ما»: بهتر بود جشنواره را به زمان دیگری موکول کرد
دولت با مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی برای احداث تله‌کابین در البرز شرقی شتاب کردجنگل‌های «کبودوال» زیر تیغاین طرح بدون انجام طرح ارزیابی اثرات محیط زیستی به تصویب رسید
چطور گزارش جدید آکسفام دستِ «میلیاردرهای کربنی» را در آستانه COP27 رو کرد؟ردپای کربنی ثروتمندان
در دومین هفته برگزاری نشست اقلیمی COP27، نماینده ایران به مصر رسید و مذاکره درباره کمبود آب آغاز شدآب، محور اجلاس اقلیمیبرزیل، اندونزی و کنگو، به اتحادی استراتژیک برای هماهنگی در حفاظت از جنگل‌های بارانی دست یافتند
نخستین گفت‌وگو میان مردم و حاکمیت برای آرامش‌بخشی به اعتراض‌ها در جنوب شرق کشور انجام شدحجت‌الاسلام علی اکبری: خواسته رهبری بازگشت آرامش به سیستان و بلوچستان است

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *