پساب فوکوشیما در راه اقیانوس آرام

|پیام ما| نزدیک به 12 سال بعد از دومین حادثه بزرگ اتمی جهان، ژاپن به دنبال تخلیه پساب نیروگاه فوکوشیما به اقیانوس آرام است. این آب‌های رادیواکتیو که بیش از یک میلیون تن است، در بیش از هزار مخزن نگهداری می‌شود. ژاپن می‌گوید برای اینکه نیروگاه فوکوشیما از رده خارج شود، این مخازن باید تخلیه شوند و این کار سی تا چهل سال طول خواهد کشید. همه اینها اما تمام ماجرا نیست. هراس آلودگی رادیواکتیو، از بین رفتن معیشت ساحل‌نشینان و محیط زیست دریایی، از مدت‌ها پیش ماهیگیران، فعالان محیط زیست و کشورهای همسایه را به مخالفت و ابراز نگرانی واداشته است. اما ژاپن که قرار نیست از تصمیمش بازگردد، تصفیه آب و بی‌خطر بودنش را وعده داده و می‌گوید چند ماه دیگر نوبت رهاسازی آب نیروگاه فوکوشیما در اقیانوس است. این تصمیم از سوی دیگر به سال‌ها بحث درباره اینکه با پساب چه باید کرد، با گزینه‌های دیگر از جمله تبخیر یا ساخت مخازن ذخیره بیشتر در سایت‌های دیگر پایان داد.

دولت ژاپن می‌گوید که رهاسازی بیش از یک میلیون تن آب از نیروگاه هسته‌ای ویران‌شده فوکوشیما دایچی، تابستان یا بهار در نیمکره شمالی انجام خواهد شد. این حرکت جنجالی خشم ماهیگیران محلی و کشورهای منطقه را برانگیخته است. این تصمیم بیشتر از دو سال بعد از تایید رسمی دولت برای این کار گرفته شده که بر اساس آن، آب، برای حذف بیشتر مواد رادیواکتیو، تصفیه می‌شود اما همچنان حاوی تریتیوم است. سیستم پردازش مایع پیشرفته تپکو، مواد رادیواکتیو موجود در آب را به سطوح ایمن کاهش می‌دهد، اما این سیستم قادر به فیلتر کردن تریتیوم، ایزوتوپ رادیواکتیو هیدروژن نیست. کارشناسان می‌گویند تریتیوم، ایزوتوپ رادیواکتیو هیدروژن، فقط در دزهای بسیار زیاد برای انسان مضر است، در حالی که مقامات دولتی و شرکت نیروی برق توکیو (تپکو)، اشاره کرده‌اند که نیروگاه‌های هسته‌ای فعال به طور معمول تریتیوم را رقیق کرده و در اقیانوس آزاد می‌کنند. این میان مقامات ژاپن هم اصرار دارند که آب «تصفیه‌شده» تهدیدی برای سلامت انسان یا محیط زیست دریایی نیست اما در هر صورت این طرح‌ها با مخالفت ماهیگیرانی روبه‌رو می‌شود که می‌گویند رهاسازی آب نیروگاه خطر نابودی معیشت آنها را به دنبال دارد.

شرکت تپکو، مجری این طرح که نیروگاه هسته‌ای شماره یک فوکوشیما هم متعلق به آن است گفته که تکنولوژی تصفیه آب می‌تواند تمام مواد رادیواکتیو را از آب خارج کند، به جز تریتیوم که به ادعای آنها در مقادیر کم برای سلامت و محیط زیست ضرری ندارد

اینها همه تقریباً 12 سال پس از زلزله‌ای به بزرگی 9 ریشتر است که باعث سونامی بزرگی شد که بیش از هجده هزار نفر را در امتداد سواحل شمال شرقی ژاپن کشت. با برخورد امواج سونامی به نیروگاه فوکوشیما دایچی، منبع برق پشتیبان آن از بین رفت، سه رآکتور ذوب شد و با انتقال مقادیر زیادی تشعشع به جو، جدی‌ترین حادثه هسته‌ای از زمان چرنوبیل –در ربع قرن قبل- به وقوع پیوست.
پساب فوکوشیما که در بیش از هزار مخزن ذخیره می‌شود، از زمان فاجعه هسته‌ای و ذوب شدن سه رآکتور فوکوشیما پساب در نیروگاه مرکزی ژاپن در حال جمع‌آوری است. به‌زودی در تاسیسات دیگر فضایی برای ذخیره آب نیست و این خود مشکل بزرگی است. برنامه فعلی این است که همه آب در دریا تخلیه شود. اما چگونه می‌توان این میزان آب رادیواکتیو را بی‌خطر کرد؟ مقامات می‌گویند برای اینکه نیروگاه از رده خارج شود، باید این مخازن را بیرون ببرند، آب را تصفیه کنند و در دریا بریزند؛ روندی که انتظار می‌رود سی تا چهل سال طول بکشد. تپکو پیش از این نیز هشدار داده بود که فضای نگهداری فاضلاب در اواخر 2022 تمام خواهد شد. دولت و تپکو، همچنین گفتند که کار برای رهاسازی آب بسیار تصفیه شده در بهار سال 2023 آغاز خواهد شد و تکمیل آن دهه‌ها طول خواهد کشید.
وزارت خارجه ژاپن هم در ماه ژوئیه اعلام کرد که تنظیم‌کننده‌ها، رهاسازی آبی که پس از تصفیه و رقیق‌سازی به‌تدریج از طریق یک تونل به اقیانوس آرام تخلیه می‌شود را بی‌خطر می‌دانند.

پساب فوکوشیما که در بیش از هزار مخزن ذخیره می‌شود، از زمان فاجعه هسته‌ای و ذوب شدن سه راکتور فوکوشیما پساب در نیروگاه مرکزی ژاپن در حال جمع‌آوری است. به‌زودی در تاسیسات دیگر فضایی برای ذخیره آب نیست و این خود مشکل بزرگی است. برنامه فعلی این است که همه آب در دریا تخلیه شود

شرکت تپکو، مجری این طرح که نیروگاه هسته‌ای شماره یک فوکوشیما هم متعلق به آن است گفته که تکنولوژی تصفیه آب –که Alps نامیده می‌شود- می‌تواند تمام مواد رادیواکتیو را از آب خارج کند، به جز تریتیوم که به ادعای آنها در مقادیر کم، ضرری ندارد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) همچنین اشاره کرده است که نیروگاه‌های هسته‌ای سراسر جهان فرایند مشابه‌ای را برای دفع پساب‌های حاوی غلظت‌های پایین‌تر تریتیوم و سایر رادیونوکلوئیدها استفاده می‌کنند.
کره جنوبی و چین ابراز نگرانی کرده‌اند و مجمع جزایر اقیانوس آرام هم به‌تازگی گفته‌ که «درباره این تخلیه نگرانی‌های جدی» دارد. هنری پونا، دبیر کل مجمع جزایر اقیانوس آرام به گاردین می‌گوید:‌ «تا زمانی که در مورد پیامدهای این طرح برای محیط زیست و سلامت انسان مطمئن نباشیم، باید از آن جلوگیری کنیم. به ویژه با توجه به اینکه بیشتر مردم اقیانوس آرام، در سواحل زندگی می‌کنند و اقیانوس بخشی جدایی‌ناپذیر از معیشت آنهاست.»
دولت کره جنوبی، که ممنوعیت غذاهای دریایی فوکوشیما را لغو نکرده، گفته است که تخلیه آب نیروگاه «تهدیدی جدی» برای حیات آبزیان است. اتحادیه‌های صیادی منطقه هم مخالف رهاسازی هستند و اخطار می‌دهند که این امر باعث ایجاد هشدار در میان مصرف‌کنندگان می‌شود و بیش از یک دهه تلاش برای اطمینان دادن به مردم در مورد بی‌خطر بودن غذاهای دریایی فوکوشیما را از مسیر خارج می‌کند.
به گزارش خبرگزاری کیودو، بر اساس طرحی که کابینه ژاپن روز جمعه تصویب کرد، ماهیگرانی که می‌ترسند این رهاسازی بر معیشتشان تاثیر بگذارد، می‌توانند به صندوق مالی جدید 50 میلیارد ینی (385 میلیون دلاری) دسترسی داشته باشند.
هیروکازو ماتسونو، دبیر ارشد کابینه، در این نشست گفت: «ما می‌خواهیم این اقدامات را به طور کامل برای جوامع ماهیگیر و سایر طرف‌های مرتبط توضیح دهیم و در عین حال نگرانی‌های آنها را بشنویم.» مایعی که مقامات ژاپنی به جای «آلوده» آن را «تصفیه‌شده» می‌خوانند، شامل آبی است که برای خنک کردن رآکتورهای آسیب‌دیده استفاده می‌شود و همچنین باران و آب‌های زیرزمینی. کیودو نوشته است که آژانس انرژی اتمی چندین بررسی ایمنی درباره این طرح انجام داده است و گزارشی بر اساس یافته‌های آن صادر کرده و قبل، حین و پس از تخلیه ناظر خواهد بود. در سال 2020، سازمان غیردولتی و مدافع محیط زیست «صلح سبز» گفته بود که آب تصفیه شده نیروگاه همچنان حاوی آلاینده‌هایی در کنار تریتیوم است و باید باز هم تصفیه شود. گفته‌های نمایندگان آژانس نتوانسته همه را راضی کند. در همین حال شان برنی، از اعضای صلح سبز شرق آسیا هم باور ندارد که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش خود به طور کامل به نگرانی‌های ایمنی و محیط زیستی بپردازد.