صدور هشدار سطح زرد هواشناسی در ابتدای هفته دوم آبان‌ماه 1401هشدار ریسک سیلاب در پایتخت

صدور هشدار سطح زرد هواشناسی در ابتدای هفته دوم آبان‌ماه 1401 مبنی بر احتمال وقوع سیل در مسیل رودخانه‌ها به ویژه در محدوده منطقه ۵ شهرداری که در آن‌، رود‌دره ، کانال و مسیل‌های مهمی مانند روددره فرحزاد، کانال شهید باکری، کانال میان‌رود، رود کن و… وجود دارد، بسیار قابل توجه است. توجه کنیم که در بالادست این منطقه امامزاده داود واقع شده‌ که در سیلاب هفتم مرداد 1401 آسیب فراوان دید و بیست و پنج نفر کشته شدند. اکنون هشدار داده شده تا مردم باید از تردد در حاشیه این مکان‌ها خودداری کنند. ارزیابی آسیب‌پذیری شهری و تاب‌آوری در برابر سیل برای سناریوهای مختلف خطر، پیش نیاز برنامه‌ریزان شهری و تصمیم‌گیرندگان است. آسیب‌پذیری سیل در کلانشهر تهران تحت سناریوهای مختلف خطر با چندین عامل محاسبه شده است، که از جمله شامل ویژگی های توپوگرافی و هیدرولوژیکی، جمعیت شناسی، پوشش گیاهی، کاربری اراضی و ویژگی های شهری است‌. نقشه آسیب‌پذیری برای سناریوهای مختلف ریسک تهیه شده . بر اساس این بررسی‌ها، بخشهای مهمی از پهنه های شمالی و جانبی (شرقی و غربی تهران) به عنوان پهنه های با ریسک بالای سیلاب تعیین شده است. پژوهش‌های استاد دکتر قهرودی از دانشگاه شهید بهشتی و پژوهش‌های دکتر اویس ترابی و همچنین پژوهش‌های اخیر نگارنده، نشان می‌دهد که علاوه بر پهنه‌های فوق که عمدتا با سامانه گردآوری آب‌های سطحی تهران‌، احتمال وقوع سیلاب ناگهانی حداقل در محدوده‌های شهری آن کمتر شده است، احتمال وقوع سیلاب واریزه‌ای به ویژه در محدوده شمالی شهر تهران بالاست. نمونه‌ای از این نوع سیلاب در چهارم مرداد 1366 در منطقه گلابدره، دربند و تجریش در شمال تهران است که حدود 200 نفر کشته برجای گذاشت. برنامه‌ریزان شهری، تصمیم‌گیرندگان، و هیدرولوژیست‌ها و زمین‌شناسان برای برنامه‌ریزی بهتر و کسب تاب‌آوری بهتر در برابر سیلاب باید دست به دست هم داده و در اولین گام به تغییر محیط ساخته شده شهری برای افزایش نفوذپذیری و آزاد کردن حریم رودخانه‌ها و روددره‌ها و تضمین عدم ساخت و ساز بیشتر در حریم‌های خطرناک از نظر سیلاب تلاش کنند.
تهران با وسعتی در حدود 730 کیلومتر مربع یکی از بزرگترین شهرهای جهان با ویژگی‌ها و مشخصات خاصی در دامنه‌های جنوبی البرز ‌است. تهران دارای 22 منطقه شهری است و با تمرکز بالای سازمان‌ها، صنایع، امکانات و خدمات دولتی در محدوده شهر، مدیریتی بسیار پیچیده در هنگام مخاطرات طبیعی می طلبد. تهران دارای بالاترین نرخ مهاجرت ورودی مثبت از سال 1345 است. بخش عمده این موضوع به دلیل فرصت‌های اقتصادی-اجتماعی و نابرابری از نظر خدمات و توزیع ثروت‌، از بعد از انقلاب سفید شاه و به ویژه اصلاحات ارضی، اتفاق افتاد به نحوی که جمعیت شهر از حدود 2.5 میلیون در سال 1345 به حدود 4و5 میلیون در سال 1355 رسید. این موج مهاجرت منجر به رونق بی‌سابقه‌ای در صنعت ساخت‌وساز انجامید که به تناوب در تمامی حدود شش دهه اخیر در تهران و پیرامون آن ادامه داشته است. به همین دلیل زمین‌های باز و مراتع را به سطوح غیرقابل نفوذ تبدیل شده، و حتی محدوده دره‌ها و رودخانه‌های شهری با بتن‌ریزی‌، یا با پوشش آسفالت و همچنین ساخت خیابان و آزاد راه (مانند اتوبانهای امام علی، صیاد‌، مدرس، ستاری و باکری) پوشیده شده ‌است. عوامل متعددی در وقوع سیلاب‌های زیاد در تهران نقش داشته است، مانند توسعه فیزیکی از رقوم حدود 1000 متری در جنوب تهران تا رقوم 2200 متری در محدوده دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، جایی که هتلی بزرگ داخل محدوده «کاسه لغزشی بزرگ» مکان‌یابی و ساخته شده است. دامنه‌های تند شمال و شرق شهر در دامنه رشته کوه‌های البرز؛ توسعه گسترده شهری و صنعتی حتی در بستر رودخانه‌ها شرایط تهران را پیچیده‌تر کرده و نادیده گرفتن اکوسیستم؛ کاهش نفوذ خاک؛ و نبود شبکه فاضلاب کارآمد و مناسب بر مشکل افزوده است. حتی برنامه‌هایی به ظاهر عمرانی مدرن مانند احداث بوستان نهج البلاغه و بوستان جوانمردان، خطر سیلاب را در مسیر رودخانه‌های فرحزاد و کن افزایش داده است. بنابراین، تهیه نقشه به روز زمین‌شناسی سیلاب از مناطق آسیب‌پذیر شهر تهران‌، با توجه ویژه به عوامل و پارامترهای موثر در وقوع سیلاب به منظور به حداقل رساندن پیامدهای آن برای تخصیص بهتر منابع ضروری است.

مطالب مرتبط
تغییر اقلیم، بحران پیش روی همه جهانیان است. اما برخی مناطق نظیر خاورمیانه آسیب‌پذیرتر هستند. خاورمیانه یکی از بزرگ‌ترین مناطق خشک و نیمه‌خشک و فوق‌خشک در جهان است. پیامدهای تغییر اقلیم نظیر خشکسالی و گرمای شدید و تغییر کیفیت هوا در اثر بیابان‌زایی و افزایش ریزگردها زندگی مردم این منطقه را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. افزایش […]
یادداشت
سیمای پروچشمه  را از بین برده‌اند
مشکلات کشور در سال‌های اخیر با توجه به تحریم، خشکسالی، کمبود آب و … قابل درک است. در این سال‌ها انجام عملیات عمرانی اگر چه به کندی و با تاخیر انجام شود، اما به هر روی قابل تقدیر است اما این عملیات نباید به قیمت تخریب طبیعت، زخمی کردن جاذبه‌های گردشگری و ایجاد مشکلات دیگر […]
یادداشت
قطع درختان بلوط در نزدیکی منطقه حفاظت‌شده دنا برای ساخت جاده و کاشت نهال‌های جوان به جای آنها، بسیار غیر علمی است. در منطقه‌ای که بنا دارند جاده سی‌سخت به یاسوج را تعریض کنند، جنگل‌های بلوطی دارد که کمتر دست ‌خورده است و شرایط طبیعی را دارد؛ بلوط‌هایی مسن که به انتخاب طبیعت آنجا روییده‌اند. […]
یادداشت
تصویر صراحت یک روشنفکر
میرعلیرضا میرعلی‌نقیمیرعلیرضا میرعلی‌نقی برای صدسالگی ابراهیم گلستان
صد سالگی ابراهیم گلستان بهانه است، یک نماد است. در حقیقت همه اعداد نماد هستند. ابراهیم گلستان صد ساله نیست، ابراهیم گلستان همه ساله است و تا وقتی که زبان فارسی هست و تا وقتی دید ایرانی در فیلم مستند مطرح شده و بیش از این هم مطرح خواهد بود، جای دست و رد پای […]
دیگر مطالب شماره 2426
صدور بخشنامه حاشیه‌ساز از سوی وزارت میراث فرهنگیهزینه صدور مجوز خانه های مسافر حذف شد
«پیام ما» در گفت‌وگو با کارشناسان وضعیت آب شرب خوزستان را بررسی می‌کندآب گل‌آلود، سهم اهوازی‌هامهدی قمشی استاد دانشگاه اهواز: غلظت رسوبات در کارون و دز بالا رفته و تصفیه‌خانه‌ها نتوانسته‌اند آب را تصفیه کنند
رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت وزن کیفیت اجرای قانون هوای پاک را ضعیف یا متوسط خواندسلامت ایرانیان معطل قانون هوای پاک
تازه‌ترین گزارش منتشره از سوی شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان می‌دهدوابستگی ۸۰ درصدی ۸ استان کشور به منابع آب زیرزمینی
نخستین تلاش بخش خصوصی ایران برای شرکت در اجلاس اقلیمی شرم‌الشیخ به در بسته خوردمصر به نمایندگان ایران ویزا ندادفرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون توسعه پایدار، محیط زیست و آب اتاق بازرگانی: در اجلاس گلاسکو، از عربستان ۸۰ و از ترکیه ۵۰ عضو بخش خصوصی حضور داشتند اما ایران در سال‌های گذشته هیچ شرکت‌کننده‌ای در این سطح نداشته است
وزیر دفاع در مراسم رونمایی از موشک صیاد ۴B از شلیک موفق باور ۳۷۳ در برد ۳۰۰ کیلومتری خبر داددستاوردهای نظامی تهران و نگرانی واشنگتنوزارت خارجه آمریکا درپی آزمایش موفقیت‌آمیز ماهواره‌بر قائم ۱۰۰، نسبت به گسترش برنامه موشکی ایران ابراز نگرانی کرد
رئیس مجلس شورای اسلامی از تغییرات مشروع و لازم در عرصه‌های گوناگون حکمرانی خبر دادبه‌سوی حکمرانی نو در چارچوب جمهوری اسلامی
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست از تهیه پیش‌نویس آیین‌نامه حفاظت مشارکتی زیستگاه ها برای ارائه به دولت خبر دادپیش‌نویس آیین‌نامه حفاظت مشارکتی زیستگاه‌ها تدوین شد

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *