فراموشکاری زاکانی

علیرضا زاکانی، شهردار تهران دو روز گذشته، دامادش، حسین حیدری را به سمت مشاور خود در امور هوشمند‌سازی منصوب کرد. انتصابی که واکنش‌های بسیاری از سوی افکار عمومی به همراه داشت و باعث شد، شهردار تهران دست به توییت شود و درباره این انتصاب توضیحاتی دهد. زاکانی در روزهای گذشته و همزمان با برخی دیگر از انتصاباتش، زیر تیغ انتقاد‌ خصوصا از جانب اعضای پارلمان شهری قرار گرفته بود. انتصاب تازه‌ی او اما از نظر یک حقوقدان با مصوبه تعارض منافع مصوب سال 97 شورای شهر در تضاد است.

«گردش مدیران را جابه‌جا نمی‌کنیم، شایستگان را جای آن‌ها می‌گذاریم، بستگان و فامیل خودمان را سرکار نمی‌آوریم و مردم را تحقیر نمی‌کنیم.» این جملات از کلیدی‌ترین گفته‌های علیرضا زاکانی شهردار فعلی پایتخت است که اردیبهشت‌ماه در جریان مناظره‌های انتخابات ریاست جمهوری بیان کرده بود. گفته‌هایی که همزمان با انتصاب دامادش به سمت مشاور ویژه از دیروز میان کاربران فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود و حتی انتقاد هم طیفانش را هم در بر داشته است.
دو روز گذشته، حسین حیدری به سمت مشاور و دستیار ویژه شهردار در حوزه هوشمندسازی و فناوری‌های نوین و نوآوری‌های شهر منصوب شد. او که در سوابقش حضور در شهرداری تهران به چشم نمی‌خورد، در شرکتی دانش بنیان تحت عنوان عرش فعالیت می‌کند. در متن حکم او آمده است: «نظر به تعهد و شایستگی‌های جنابعالی به مدت یکسال به سمت مشاور و دستیار ویژه شهردار در حوزه هوشمندسازی و فناوری‌های نوین و نوآوری‌های شهر منصوب می‌شوید.» همچنین در ادامه متن این حکم بر این موضوع تاکید شده است: «در راستای تحقق چشم‌انداز «تهران کلانشهر الگوی جهان اسلام» موجبات ارتقا و کارآمدی شهرداری و خدمت رسانی به شهروندان عزیز تهران فراهم آورید.» باتوجه به تصویر این نامه، رونوشتی از این حکم به مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران نیز ارسال شده است. با این حال، چمران دیروز در جمع خبرنگاران مدعی شد که در جریان این انتصاب نبوده اما درباره آن پرس‌وجو می‌کند. او گفته است: «اگر یک نفر از نزدیکان باشد هم می‌تواند جایگاه داشته باشد به شرط اینکه توان و قابلیت پذیرش انتصابات را داشته باشد. شورا در انتصابات نباید دخالت داشته باشد چرا که شهردار را انتخاب می‌کند و مسئولیت آن با شهردار است. نظارت بحث دیگری است اما اینکه در انتصابات بخواهند دخالت کنند خلاف است و نباید دخالت کنند». رئیس شورای شهر تهران در واکنش به این موضوع که این انتصاب می‌تواند در تقابل با مصوبه تعارض منافع باشد، نیز تاکید کرده: «تعارض منافع با انتصاب نزدیکان فرق دارد.»
انتصاب نزدیکان که چمران در آن را مصداقی از تعارض منافع ندانسته است، یکی از مصادیق مهم مصوبه‌ مدیریت تعارض منافع است که شورای پنجم شهر تهران آن را در مهر سال 97 مصوب کرده بود. در ماده 10 و 11 «مدیریت تعارض منافع در شهرداری تهران» آمده است:«بکارگیری بستگان مدیران شهرداری تهران و واحدهای تابعه و بستگان اعضای شورای شهر تهران طی دوره مسئولیت در شهرداری تهران و واحدهای تابعه و شورای شهر تهران ممنوع است.» در ماده یازدهم این مصوبه نیز تاکید شده: «انتصاب بستگان مديران شهرداری تهران و واحدهای تابعه كه پيش از تصدی مسئوليت آن مدير دارای رابطه استخدامی با شهرداری تهران و واحدهای تابعه بوده‌اند، در سمت‌های مديران در شهرداری تهران و واحدهای تابعه بايد به اطلاع شورای اسلامی شهر تهران برسد.» همزمان با بالاگرفتن انتقاد‌ها به این انتصاب، زاکانی دیروز دست به توییت شد و در فضای مجازی توضیحاتی درباره حکم تازه‌اش منتشر کرد و آن را قانونی خواند: «جهت پاسخگویی خدمت عزیزان: آقای مهندس حیدری هیچ رابطه استخدامی با شهرداری و دریافتی از آن نخواهد داشت و صرفا از تجربه و دانش علمی ایشان در حوزه هوشمندسازی تهران استفاده خواهم‌کرد. این امر غیرقانونی نبوده و این حکم صرفا برای اشراف و نظارت دقیق بنده از طریق ایشان در این پروژه مهم صادر شده ‌است.» انتصاب حیدری اما به گفته یک حقوقدان تصمیم شهردار تهران مصداقی از تضاد بر مصوبه تعارض منافع است. محمد صابری به «پیام ما» می‌گوید: «فلسفه مصوبه مدیریت تعارض منافع در شهرداری تهران این نیست که فردی که منصوب می‌شود، حقوق نگیرد، فلسفه مخالفت با داشتن سمت و اختیارات نزدیکان مدیران است». صابری با تاکید بر اینکه حسین حیدری از این پس دارای اختیاراتی در شهرداری تهران است، می‌گوید: «به هرحال ایشان نماینده شهردار است و قرار است در این حوزه اختیاراتی داشته باشد، اینکه حقوق نگیرد مهم نیست، مهم این است که اختیاراتی به ایشان تفویض می‌شود و این در تضاد با مصوبه شورای شهر قبلی است».
صابری تاکید می‌کند که مصوبه چاپ شده است و لازم‌الاجراست و شورای شهر جدید هم هیچ دو فوریتی بر مبنای مخالفت با آن در دستور کار خود قرار نداده است.
زاکانی، یک هفته گذشته نیز بخشنامه «ساماندهی فرآیند مدیریت منابع انسانی در شهرداری تهران» را به تمامی واحدهای و سازمان‌های تابعه ابلاغ کرد، بخشنامه‌ای که به نظر می‌رسد خودش بر خلاف آن اقدام کرده است.
به گزارش سایت شهر، در قسمتی از متن این بخشنامه تاکید شده است: «جذب و بکارگیری نیروی انسانی جدید تحت هر عنوان و با هر نوع وضعیت استخدامی اعم از (تمام وقت، نیمه وقت و پاره وقت، پیمانکاری، شرکتی، مشاوره‌ای، حق الزحمه‌ای، ساعتی و پروژه‌ای و… حتی انجام خدمت به‌طور رایگان یا افتخاری) ممنوع بوده و بر حسب ضرورت هر نوع درخواست باید با هماهنگی و اخذ مجوز از سوی حوزه معاونت برنامه‌ریزی، توسعه سرمایه انسانی و امور شورا اقدام شود.»
این اولین بار نیست که نزدیکان و اقوام یک چهره سیاسی در کشور سمت‌دار می‌شوند، پیشتر نیز زاکانی برادر دامادش یعنی مسعود فیاضی را به سمت معاون خود در مرکز پژوهش‌های مجلس منصوب کرده بود.
انتقادها در آن دوره هم وجود داشت اما در نهایت فیاضی به کار خود ادامه داد. برخلاف کامبیز مهدی‌زاده، داماد حسن روحانی، رئیس جمهور سابق ایران که رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور شد و تحت تاثیر فشار افکار عمومی مجبور شد تا از سمت خود استعفا دهد. پرسش حالا این است که آیا شهردار تهران هم در انتصاب دامادش تجدید نظر می‌کند؟ فعلا شواهد این را نشان نمی‌دهد.