در حالی که دو روز به انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم باقی مانده، فضای انتخابات در ایران شبیه هیچ سالی در گذشته نیست. حسن روحانی، رئیس‌جمهوری که به روزهای پایانی ریاست جمهوری خود نزدیک می‌شود، گرچه حتی معاون اولش هم در این انتخابات رد صلاحیت شده، خود را در مقابل جناح رقیب می‌بیند و تلاش می‌کند از 4 سال دوم ریاست جمهوری خود دفاع کند. خبرها و نظرسنجی‌ها به وضوح نشان می‌دهد که در جناح مقابل، در واقع فقط یک نفر قرار دارد: ابراهیم رئیسی.

ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضائیه، کسی است که چهار سال پیش با اختلاف حدود 8 میلیون رای، در رقابت با حسن روحانی شکست خورد، حالا با وجود عدم تمایل بیش از نیمی از واجدین شرایط برای شرکت در انتخابات، دوباره بازگشته است تا در صحنه‌ای بدون رقیبی جدی، رئیس قوه مجریه شود. مخالفان دولت، وضعیت پیش آمده اقتصادی را بر گردن حسن روحانی و کابینه او می‌اندازند؛ روحانی اما ترامپ و تحریم‌هایش و کرونا را مقصر می‌داند. روحانی تلاش می‌کند دست‌کم در مناظرات کلامی، رقابتی را که چهار سال پیش در آن پیروز شده بود، نبازد. از نزاع کلامی بر سر افزایش قیمت بنزین گرفته تا پیدا کردن مقصر برای شرایط اقتصادی امروز. دولت بارها تاکید کرده که تصمیم به افزایش قیمت بنزین، تصمیمی مشترک از سوی سران قوا بوده، رئیسی اما خود را کنار می‌کشد و می‌گوید، این تصمیم از سوی دولت گرفته شده بود.
مرکز افکارسنجی ایران (ایسپا) در آخرین نظرسنجی خود، نرخ مشارکت را 42 درصد اعلام کرده است. گرچه برخی نظرسنجی‌های دیگر، آماری کمتر را ارائه می‌دهند. این، خبری بد برای دولت و اصلاح‌طلبان است. دست روحانی بیش از پیش خالی است. دولتش رو به پایان است، معاون اولش در انتخابات رد صلاحیت شده، با گذشت 5 ماه از روی کار آمدن دولت جو بایدن، تحریم‌ها سر جای خود هستند و مذاکرات برای احیای برجام، هنوز به نتیجه نرسیده است. گرچه توافق مجدد بر سر برجام اگر در همین دولت انجام شود، نتایج آن عاید حسن روحانی نخواهد شد. او دیروز در جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت به گزارش شاخص‌های کلان اقتصادی پس از دوره فشار حداکثری و جنگ اقتصادی و شوک حاصل از کرونا و اثرات آنها بر اقتصاد کشور اشاره کرده و گفته است: «لازم است برای آگاهی همگان سند جنایت تحمیل جنگ اقتصادی و اعمال‌کنندگان تحریم‌های فراگیر و بی‌سابقه منتشر شود تا همه دنیا از جنایت ضد‌بشری دولت ترامپ علیه ملت ایران آگاه شوند.» او گفته که «در کنار سند جنایت ترامپ که در راه توسعه و پیشرفت یک کشور و ملت مانع ایجاد کرد» باید سند «مقاومت و مدیریت مقابله با جنگ اقتصادی» هم به دنیا ارائه شود.
روحانی در حالی تلاش می‌کند از کارنامه خود دفاع کند که صلاحیت معاون اول او، اسحاق جهانگیری برای اعضای شورای نگهبان، احراز نشد. کسی که چهار سال پیش واجد صلاحیت ریاست جمهوری بود، حالا دیگر صلاحیتی برای این پست ندارد. حزب حسن روحانی، یعنی اعتدال و توسعه، روز گذشته با انتشار بیانیه‌ای، انتخابات را «مظهر اراده ملی» و «ابزاری برای صیانت از جمهوریت و اسلامیت» خوانده و از مردم دعوت کرده تا در انتخابات شرکت کنند. با این حال، از آنجا که این حزب نتوانسته برای حمایت از کاندیدایی به جمع‌بندی برسد، از هواداران خود خواسته تا «به کاندیدایی که به تشخیص خود اصلح می‌دانند» رای دهند.
گرچه دولت به صراحت از نامزدی حمایت نکرده، اما به نظر می‌رسد که ترجیح دولت روحانی بر حمایت از همتی است؛ کسی که تا مدتی پیش، ریاست بانک مرکزی را بر عهده داشت. این آخرین تلاش برای حفظ دستاوردهای دولت به نام خود اوست. با این حال، اصلاح‌طلبان که در انتخابات 92 و 96 از روحانی حمایت کرده بودند، پس از انتقادهای شدید مردم به عملکرد اقتصادی دولت روحانی، این‌بار تصمیم گرفته‌اند که به طور واضح از کسی حمایت نکنند.
دیروز، عبدالناصر همتی، در نشست خبری خود هم گفته که خوشحال می‌شود آقای مهرعلیزاده به او کمک کند. او با بیان اینکه صحبت و دیداری با مهرعلیزاده نداشته، گفت: «من به مردم عزیز همان روز اول این قول را داده‌ام که ثبت‌نام می‌کنم و خواهم ماند… خوشحال می‌شوم که آقای مهرعلیزاده به من کمک کند تا تعهد خود را عملی کنم.» او در بخش دیگری از سخنانش به حضور چهره‌های اصلاح‌طلب در ستادهایش اشاره کرده و گفته است: « خیلی خوشحال می‌شوم که جبهه اصلاحات هم به من کمک کند. به تدریج افراد بزرگی از جناح اصلاح‌طلب هم دارند از من حمایت می‌کنند.»
جبهه اصلاحات ایران پیشتر اعلام کرده بود که هیچ نامزدی در این انتخابات ندارد. دوشنبه شب تا ساعاتی از بامداد سه‌شنبه نیز، جلسه‌ای در مجمع عمومی جبهه اصلاحات برگزار شد تا شاید برای حمایت از نامزدی، به توافق برسند. با این حال، آذر منصوری، سخنگوی جبهه اصلاحات اعلام کرده که تغییری در موضع این جبهه ایجاد نشد و از ۴۶ عضو مجمع عمومی جبهه اصلاحات، حد نصاب دو سوم آرا که ۳۱رای بود برای هیچ یک از دو کاندیدای اصلاح‌طلب یعنی همتی و مهرعلیزاده حاصل نشد.
با این حال، برخی از اصلاح‌طلبان، اعلام کرده‌اند که رای خواهند داد. از جمله محمدعلی ابطحی که در توییتر خود نوشت: «این روزها خیلی اندیشیده‌ام. من نمی‌دانم رای دادن در وضعیت فعلی مشکلی را به نفع مردم حل می‌کند یا نه. اما یقین دارم رای ندادن هیچ مشکلی را حل نمی‌کند! پس من رای می‌دهم و به آنها که نظر من را قبول ندارند احترام می‌گذارم.»
محمدرضا عارف، رئیس بنیاد امید ایرانیان نیز در نامه‌ای خطاب به مردم ایران نوشته است: «صندوق رای نهاد مردم سالاری و جمهوریت نظام، شاید مهم‌ترین جایگاهی باشد که در آن رای و نظر عموم مردم می‌تواند به حساب بیاید. اگر به اصلاحات در چارچوب قوانین حاکم بر کشور اعتقاد داریم باید از همه ظرفیت موجود هرچند محدود برای پیشبرد اهداف خود استفاده کنیم.»
دیروز، هادی خامنه‌ای نیز در پیامی از همتی و مهرعلیزاده درخواست کرده تا با یکدیگر ائتلاف کنند. او خطاب به این دو نفر نوشته است: «در روزهایی که پس از رد صلاحیت غیر‌قابل توجیه شماری از نامزدهای شایسته انتخابات ریاست جمهوری، موجی از نگرانی و ناامیدی، بخش وسیعی از جامعه را در برگرفت؛ کوشش‌های شما در دفاع از جمهوریت و اصلاحات و تحول‌خواهی مردم ایران، تحسین برانگیز است.» او «به نمایندگی از اقشار مختلف اجتماعی که چشم امید خود را به صندوق‌های رای دوخته‌اند» از همتی و مهرعلیزاده تقاضا کرده تا با ائتلاف با یکدیگر، «بذر امید را در دل هواداران» شکوفا کنند.
با این حال، ایسنا روز دوشنبه 24 خرداد در خبری نوشت که مهرعلیزاده، در تماسی تلفنی با اعضای ستاد تبلیغاتی خود گفته است: «به هیچ وجه کنار نمی‌کشم. تا آخر ایستاده‌ام. با قدرت به کار خود ادامه دهید.»