منوجان نگین رودبار زمین
شهرام پارسا مطلق- کتاب«مینو جهان» تآلیف علیرضا دوراندیش تاریخ فرهنگی اجتماعی منوجان است که توسط نشر فرهنگ عامه تابستان امسال چاپ و منتشر شده است.
دوراندیش در مورد این اثر می گوید : «کار بر روی مینوجهان را از سال 1382 آغاز کردم، که یک کار تاریخی است و به تاریخ فرهنگی، اجتماعی و سیاسی زادگاهم، منوجان می پردازد. این کار در دو بخش تاریخ مکتوب و شفاهی تقسیم بندی می شود. بخش مکتوب از منابع معتبر تاریخی استخراج شده و سابقه تاریخی منوجان را در این منابع می کاود. در بخش شفاهی کتاب به ارائه تاریخ شفاهی منطقه در حوزه‌ی فرهنگ و ادبیات بومی این سرزمین می پردازد. یکی از امتیازات این اثر(البته به زعم خودم) این است که تاریخچه مکتب خانه ها و چگونگی ظهور مدارس جدید و تاثیرات این دو را بر فرهنگ و بومیت این اقلیم به تفصیل بررسی نموده است. شاید بتوان گفت که این کتاب در نوع خود اولین اثری است که در این منطقه تالیف شده است.»
این مجموعه در چند فصل شامل: منوجان نگین رودبار زمین، آموزش و پرورش، منوجان و انقلاب وفارغ التحصیلان، نخبگان و برجستگان منوجان تدوین شده است. علیرضا دوراندیش مترجم و پژوهشگر منوجانی کارشناس ارشد زبان و ادبیات انگلیسی است و پیش از این دو رمان بی سایگان از فرانسواز ساگان و پل از سن لوئیس ری با ترجمه ی او چاپ و منتشر شده است.
در بخشی از این کتاب می خوانیم:
«در کتاب «مسافرت نامه کرمان و بلوچستان» نوشته عبدالحسین میرزا فرمانفرما در وصف قلعه منوجان چنین آمده است: «و قلعه که در این نقطه ساخته شده است از قلعه های خیلی معتبر {است} و بالای تل سنگی مرتفع بنا شده که سر زن تمام تیررس های حول و حوش است و در عرف مردم عوام شهرتی تمام دارد که بانی قلعه بم و بلوچستان و منوجان یک نفر و بنای آن نیز یک معمار بوده و بدواً قلعه بم و ثانیاً قلعه بمپور و ثالثاً قلعه منوجان را ساخته است. و برای اینکه در نقاط دیگر این طور قلعه ساخته نشود بعد از اتمام قلعه منوجان او را از برج نارنج قلعه که تا سطح زمین از هفتاد هشتاد ذرع است به زیر انداخته و کشته اند.
مجملاً قلعه مزبوره دارای یک محوطه بسیار بزرگ است که در آن مسجد و بازار و حمام و عمارات و چاه های متعدد پوشیده ساخته و حفر کرده بودند و بعد از آن در زمین بلندتری از آن یک فصیل ساخته اند که در آن هم انواع و اقسام عمارات غلامخانه و سربازخانه و قورخانه و غیره و غیره بوده است و مرتبه ثالثه نارنج قلعه ای است که در آن هم فراخور حوصله عمارات قراولخانه و نشیمن صاحب منصب بوده است و در یک طرف از آن نارنج قلعه یک لوله برج بسیار بلندی ایجاد شده است که سرزن تمام نقاط بوده است»