آیا کرونا روند تغییر اقلیم را کند خواهد کرد؟

بر اساس اعلام آمارها از سوی ناسا و سازمان فضایی اروپا با شیوع کرونا و شروع قرنطینه میزان دی‌اکسید کربن کاهش یافته است و اقلیم‌شناسان معتقدند حتی سقوط شوروی و فروریختن دیوار برلین هم نتوانست مانند کرونا به کاهش این میزان از دی‌اکسید کربن منجر شود، اما زود است از تغییر اقلیم حرف بزنیم. دیر یا زود با شروع دوباره فعالیت‌های بشر به شرایط قبل باز می‌گردیم

توقف حمل و نقل‌های زمینی و هوایی، تعطیلی تعداد بسیار زیادی از آژانس‌های هواپیمایی، رکود فعالیت کارخانه‌ها و در نهایت خانه نشینی اغلب مردمان این سیاره آبی و خاکی در این روزها و ماه‌ها تنها چند نمونه از آثار پاندمی کرونا در جهان است؛ اما کاهش بی سابقه رفت و آمدها در مقیاس‌های کوچک و بزرگ هر ایرادی هم که داشته باشد، در نگاه کلی برای حال کره زمین در این بازه زمانی مفید بوده است.

 چندی پیش خبری در رسانه‌ها به ویژه رسانه‌های تخصصی در زمینه محیط‌زیست مبنی بر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در اثر شیوع ویروس کرونا منتشر شد. این خبر زمانی رسانه‌ای شد که  عکس‌های فضایی ناسا و سازمان فضایی اروپا در تصاویر و اندازه‌گیری‌های‌شان کاهش بی سابقه پنج درصدی گازکربنیک را در جو زمین نشان می‌دادند.

 بنا به گزارش سازمان هواشناسی جهانی در 24 مارس سال جاری میلادی که در سایت رسمی خود منتشر کرد، کنترل کرونا در جهان موجب کاهش فعالیت‌های اقتصادی و افزایش کیفیت هوا در سرار دنیا شده است که این امر به کاهش گازهای گلخانه‌ای بر می‌گردد اما این امر نمی‌تواند تاثیری در تغییر اقلیم داشته باشد و در شرایط فعلی باید به این موضوع اندیشید که چگونه بعد از رسیدن به سلامتی از بیماری، فعالیت‌های از سر گرفته شده باعث انتشار دی اکسید کربن بیش از پیش نشود

 هم چنین راب جکسون، رئیس پروژه جهانی کربن که نهاد نظارتی بر انتشار سالانه کربن در سراسر دنیاست، گفته است، تولید کربن در سال جاری میلادی کاهش زیادی داشته و ممکن است تا ۵ درصد نسبت به سال گذشته کمتر شود.

 این استاد زمین‌شناسی دانشگاه استنفورد کالیفرنیا معتقد است، نه سقوط دیوار برلین، نه سقوط بلوک شرق و اتحاد جماهیر شوروی و نه بحران‌های گوناگون نفتی در دوره‌های مختلف، هیچ‌کدام چنین تاثیری در کاهش تولید کربن نداشته‌اند. این افت در تولید کربن از بعد از پایان جنگ جهانی دوم دیده نشده است.واضح است که انتشار گازهای گلخانه‌ای از زمانی به اوج خود رسید که کشورها شروع به صنعتی شدن کردند و موازات آن سوخت‌های فسیلی بیش از هر زمان دیگری مورد استفاده کارخانجات قرار گرفت؛ بنابراین به اعتقاد اغلب اقلیم‌شناسان      اصلی‌ترین عامل افزایش بیش از حد گازهای گلخانه‌ای و گرمایش جهانی انسان فعالیت‌های شبانه‌روزی آن است.

 اما پرسشی که در اینجا مطرح می‌شود آن است که این کاهش انتشار چقدر می‌تواند در روند تغییرات اقلیمی اثرگذار باشد؟ یا اینکه آیا می‌توان ویروس کشورگشای کووید 19 را دوست طبیعت بنامیم؟

 قاطعانه‌ترین پاسخ به این پرسش خیر است؛ چراکه به اعتقاد بسیاری از اقلیم‌شناسان تاثیرپذیری اقلیم کره زمین در بازه زمانی طولانی صورت می‌گیرد. به عبارت روشن‌تر با کاهش انتشار یک ماهه یا بیشتر نمی‌‌توان از تغییر اقلیم سخن گفت. اقلیم فرآیندی طولانی مدت است. مگر بروز گرمایش جهانی که ناشی از تغییرات اقلیمی بوده است با انتشار زیاد چند ماهه رخداده است که انتظار داشته باشیم با کاهش گازکربنیک در این دوران شرایط تغیر اقلیم به بهبودی رود؟ حال تصور کنید جهان این روزهای ما دورانی را تجربه می‌کند که دست کم در هشت دهه اخیر بی‌سابقه بوده است. خودروهایی که در خیابان‌ها گذر نمی‌کنند، کارگران کارخانه‌هایی که بیکار شده‌اند و در نهایت انسان‌هایی که تنها در خانه به دور از آمد و شدهای همیشگی نوع دیگری از زندگی را تجربه می‌کنند؛ همانگونه که پیش‌تر هم اشاره شد، همه این موارد باعث شده تا مدتی از انتشار بی وقفه گازهای گلخانه‌ای کاسته شود.