توله‌گیری از یوز ایرانی به وسیله ذخیره‌گیاه طبیعی

منتشر شده در صفحه صفحه اول | شماره 1534

توله‌گیری از یوز ایرانی به وسیله ذخیره‌گیاه طبیعی

معاون سازمان حفاظت محیط زیست: جمع‌آوری ذخایر ژنتیکی برای تکثیر یوز‌ ایرانی یکی از برنامه‌های این سازمان است

به‌تازگی حمید ظهرابی -معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست- در خصوص «روز ملی یوز‌ ایرانی» و با اشاره به موضوع تکثیر در اسارت یوزپلنگ‌ ایرانی گفته است: جمع‌آوری ذخایر ژنتیکی یوزپلنگ‌ها از جمله مهم‌ترین برنامه‌های سازمان حفاظت محیط زیست است و به همین منظور اسپرم یوزپلنگ‌های در اسارت پارک پردیسان ذخیره سازی شده و در آینده برای تکثیر این گونه استفاده خواهد شد. این مقام مسوول در ادامه می‌افزاید: تاکنون نتوانستیم از یوز‌های در اسارت پارک پردیسان، توله یوز دریافت کنیم، اما با تغییر شیوه و استفاده از ذخیره گیاه طبیعی زمینه برای تکثیر این یوز فراهم خواهد شد. به گفته وی برای گرفتن توله یوز از ذخیره‌گاه نیمه اسارت از متخصصان آفریقایی بهره خواهیم برد و امیدواریم این کار با موفقیت انجام شود. معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست در رابطه با کمبود‌ها و محدودیت‌ها برای حفاظت از یوز‌های ایرانی نیز گفته است: سازمان حفاظت محیط زیست به‌رغم کمبود‌ها و محدودیت‌ها و گسترش عوامل تهدید کننده برای نجات گونه با ارزشی همچون یوزپلنگ ایرانی از تمام روش‌ها و راه‌های ممکن استفاده خواهد کرد. وی با اشاره به فنس کشی جاده میامی به سمنان می‌گوید: تاکنون تعهدات وزارت راه و شهرسازی و قول‌های متعدد وزیر راه برای فنس کشی این جاده عملیاتی نشده است.

به گفته ظهرابی سازمان حفاظت محیط زیست با توجه به منابع محدود خود، فنس‌کشی این منطقه را انجام داد که نیمی از این محدوده فنس کشی شده و نیمی دیگر از آن امسال انجام خواهد شد. این مقام مسوول با تأکید بر اینکه باید دستگاه‌ها به تعهدات خود پایبند باشند، تصریح می‌کند: دستگاه‌های ذی‌ربط در مناطق مختلف کشور باید در فعالیت‌های توسعه‌ای خود به مسائل محیط زیستی توجه کنند و به تعهداتی که به آن‌ها سپرده می‌شود، پایبند باشند.

وجود تنها ۲۰ تا ۵۰ قلاده یوزپلنگ در کشور

به گفته حمید ظهرابی یوزپلنگ‌ها زمانی در ایران و در کشور‌های همسایه پراکنش داشتند، اما در حال حاضر این گونه در کشور‌های همسایه منقرض شده و زیستگاه‌ فعلی آن مرکز ایران است. او با بیان اینکه خشکسالی، احداث راه و معدن کاری، توسعه شهر‌ها و روستا‌ها از عوامل تهدید جمعیت این گونه محسوب می‌شوند، می‌افزاید: توسعه شهر‌ها در زیستگاه‌های یوزپلنگ ایرانی در حال افزایش است و همین موضوع موجب کاهش امنیت این زیستگاه‌ها و جمعیت این گونه می‌شود. معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به آمارهای ضد و نقیض درباره جمعیت یوزهای ایرانی طی سال‌های گذشته بیان می کند: این آمارها در گذشته حاکی از وجود ۱۰۰ قلاده در برخی از زیستگاه‌ها بودند که با بررسی‌های انجام شده مشخص شد که این تعداد شامل تنها ۲۰ تا ۵۰ قلاده یوز می‌شود و این رقم به واقعیت نزدیک‌تر است. ظهرابی با بیان اینکه جمعیت یوز‌های ایرانی در معرض خطر انقراض است، تصریح می‌کند: باید بر حفظ این گونه حیات وحش متمرکز شویم و به همین منظور سازمان حفاظت محیط زیست برنامه‌های متعددی را برای حفاظت از این گونه طراحی کرده است.

وی با بیان اینکه باید امنیت زیستگاه‌ها افزایش یابد، می‌افزاید: حدود ۲۵۰ هزار هکتار از محدوده پارک ملی و پناهگاه حیات وحش خارتوران را در سال گذشته از وجود دام‌ها خالی کردیم و محدوده بسیار وسیعی در این منطقه برای این گونه امن شد. به گفته ظهرابی کریدور‌های حفاظتی که باعث تصادف این گونه با خودرو‌ها می‌شد را نیز فنس کشی کردیم و همچنین علایم راهنمایی و رانندگی، اطلاع رسانی و هشداری را در این منطقه نصب کردیم. این مقام مسوول ابی با اشاره به تقویت تجهیزات و امکانات محیط بانی در مناطق حفاظت شده تصریح می‌کند: سال گذشته نزدیک به ۴۰ میلیارد تومان اعتبار برای تجهیزات محیط بانی در سراسر کشور اختصاص دادیم که بخشی از آن به زیستگاه‌های یوزپلنگ تخصیص داده شد. به گفته ظهرابی اعتبار مربوط به امنیت و حفاظت از یوزپلنگ‌های ایرانی در سال ۹۶ حدود ۱۰ میلیارد تومان افزایش یافت و قرار است که این اعتبار برای حفاظت و احیای مراتع و زیستگاه‌های این گونه حیات وحش نیز اختصاص یابد.

استفاده از روش‌های نوین لقاح مصنوعی

دامپزشک پارک پردیسان  نیز روز گذشته ضمن اشاره به آخرین اقدامات انجام شده برای باروری یوزپلنگ‌های پارک پردیسان گفته است: در حال حاضر قرار است از روش (medical target train) برای جفت‌گیری طبیعی استفاده شود. چنانچه این روش جواب نداد به سراغ روش‌های دیگر لقاح مصنوعی خواهیم رفت. آن‌طور که ایمان معماریان به ایسنا گفته حدود چند ماه گذشته روی دلبر و کوشکی -یوزپلنگ‌های پارک پردیسان- لقاح مصنوعی با روش غیرتهاجمی انجام شد که متاسفانه موفقیت‌آمیز نبود. به گفته وی لقاح مصنوعی غیرتهاجمی تاکنون چندین بار در دنیا انجام شده اما هیچ وقت روی یوزپلنگ‌ها جواب نداده است اما چون این نوع از لقاح غیرمصنوعی، ریسک بسیار کمتری دارد، ترجیح دادیم که این روش را یک بار امتحان کنیم. لقاح مصنوعی با روش غیرتهاجمی مانند جفت‌گیری طبیعی است و در آن اسپرم بدون جراحی داخل مجرای تناسلی ماده قرار می‌گیرد. دامپزشک پارک پردیسان با اشاره به اینکه در حال حاضر برنامه‌های دیگری برای بارور کردن یوزهای پردیسان داریم، تصریح می‌کند: تمام این برنامه‌ها کاملا علمی است و با کمک متخصصان خارجی انجام می‌شود. ما تاکنون برای لقاح مصنوعی از روش هورمون‌تراپی و برای جفت‌گیری طبیعی از علائم رفتاری یوزها استفاده می‌کردیم تا متوجه شویم که چه زمانی باید آن‌ها را برای جفت‌گیری طبیعی به یکدیگر معرفی کنیم اما طبق برنامه‌ریزی‌ها قرار است که از روش (medical target train)  استفاده کنیم. در این روش می‌توانیم یوزها را هر روز معاینه کنیم و متوجه شویم که «دوره فَحْلی» یوز ماده چه موقعی است یعنی چه زمانی می‌تواند پذیرای یوز نر باشد و دقیقا از همان دوره برای جفت‌گیری طبیعی استفاده کنیم. «دوره فحلی» در یوزپلنگ‌ها بسیار کوتاه است و اگر آن را از دست دهیم امکان جفت‌گیری طبیعی را از دست خواهیم داد. معماریان در ادامه می‌گوید: در حال حاضر یوزپلنگ‌های پارک پردیسان -کوشکی، دلبر و ایران- جدا از یکدیگر نگهداری می‌شوند چراکه اگر در کنار هم باشند ممکن است به هم عادت کنند و جفت‌گیری نکنند. چراکه یوزپلنگ‌ها در طبیعت نیز جدا از یکدیگر زندگی و فقط از روی علائم و نشانه‌ها با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.

4

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از «پیام ما» بیشتر بدانید :