حمام گنجعلیخان شاهکاری از هنر معماری کرمان

منتشر شده در صفحه کرمون | شماره 724

حمام گنجعلیخان
شاهکاری از هنر معماری کرمان
حمام گنجعلیخان کرمان شاهکار معماری صفوی و تلفیقی از هنر معماری کهن و سنن تمدن کارمانیا است و به عنوان یکی از زیباترین بناهای تاریخی دیار کریمان نمایی از زندگی پیشینیان این دیار را منعکس می کند.
به گزارش خبرنگار مهر در کرمان، حمام گنجعلیخان کرمان یکی از حمام های ایران است که به دلیل قدمت و نوع معماری و همچنین به تصویر کشیده شدن سنتهای اقشار مختلف کرمان کهن در لیست اولین حمام های مطرح ایران و همچنین قطبهای گردشگری جای گرفته است.
حمامی که در زمان حکومت صفویه و در دوران حکومت حاکم عدل گستر کرمان یعنی «گنجعلیخان» بنا و بعد از او توسط پسرش «علیمردان خان» تکمیل شد و به شکل امروزی درآمد.
این حمام تاریخی که اکنون در میانه بازار گنجعلی خان کرمان واقع شده است مملو از هنرهای مختلفی چون گچ بری، کاشی کاری، مجسمه سازی، نگار گری، مقرنس کاری، حجاری و سنگ کاری است و به گونه ای که از این حمام به عنوان شاهکاری از معماری دوران صفوی یاد می کنند.
حجره مردم عادی در حمام گنجعلیخان کرمان
حمام گنجعلی خان کرمان از جمله آثار مهمی است که در میانه بازار راسته بزرگ کرمان و به قول کارشناسان فرهنگی در مسیر گردشگری توریست های استان یعنی مسیر بازار و آثار فرهنگی اطراف بازار بزرگ کرمان قرار دارد این حمام زیبا که با کاشی های آبی در ورودی درب اصلی متمایز شده یکی از چندین اثر هنری گذشتگان است که در کرمان زمین قرار گرفته است. درباره قدمت این حمام زیبا گفته اند در سال‌های 1007 تا 1029هجری قمری در زمان اوج شکوفایی اقتصادی صفویه توسط گنجعلی خان حاکم دلیر و سلحشور که به دستور شاه عباس و در سال 1005 به حکومت کرمان منصوب شد، ساخته شده است.
مجسمه های مومی در حمام تاریخی کرمان
حمام گنجعلی خان بی شک یکی از زیباترین آثار تاریخی شهر کرمان است که حاصل دست معمار بزرگی چون «سلطان محمد معمار یزدی» است و در و دیوارش با کارهای خطاطی زیبای هنرمند معروف یعنی «علیرضا عباسی» مزین شده است و وجود همین دو نام در لیست هنرمندانی که در این حمام کارهای خود را به نمایش گذاشته اند کافی است تا شاهکار بودن آثار هنری به کار رفته در این حمام اثبات شود.
این حمام تا 50 سال گذشته از جمله حمامهای دایر شهر کرمان بوده است ولی از مدتها قبل و از حدود سالهای 1347 با آغاز مرمت این بنای تاریخی عملا از حالت حمام به موزه گنجعلیخان تغییر نام داد و امروزه به نام موزه مردم شناسی یکی از پرجاذبه ترین نقاط دیدنی شهر و استان کرمان است و همه ساله در فصول مختلف میزبان گردشگران زیادی از سراسر دنیا است.
نمایی از استراحتگاه حمام گنجعلیخان
اما فضای داخلی این حمام از قسمت های کلی چون سر درورودی، گرمخانه، نظافت خانه، حاکم نشین و رختکن تشکیل شده است به طور مثال رختکن این حمام از قسمت های مختلفی شامل شش غرفه جداگانه تشکیل شده است که نور هر کدام از سوراخی که توسط معمار در سقف ایجاد شده تامین می شود و جالب اینکه نوع نور پردازی به گونه ای است که فضای تمام حجره ها نور مخصوص به خود را دارد.
قسمت دوم این حمام گرمخانه است که در فضایی هشتی مانند و با پیچ و خم های جالب خود مانع از دید عموم و همچنین هدر رفت گرمای درون گرمخانه می شود نکته جالب درباره گرمخانه این است که در این قسمت دو سنگ تقریبا قرمز رنگ وجود دارد که حکم ساعت را دارند و با گردش آفتاب زمان طلوع و غروب آفتاب را مشخص می کنند.
دلاکی در حمام تاریخی کرمان
در دیگر قسمت ها نیز معماری های جالبی به کار رفته به طور مثال شبکه آب رسانی این حمام از نوع لوله کشی بوده و از قنات شهر تامین می شده است و آب خزینه نیز با آتش زدن بوته های بیابانی دیر سوز که دوام بیشتری داشتند گرم می شده است.
اما یکی از اصلی ترین زیباییهای این حمام وجود مجسمه های مومی با هیبت انسانی در حال انجام فعالیت های مختلف است حمام گنجعلی خان با وجود این مجسمه های انسان نما است که زنده جلوه می کند امروز در یادها مانده است و به عنوان اثری منحصر بفرد و گویای تمدن کرمان تبدیل شده است.
نمایی از معماری عصر صفویه
مجسمه هایی که هر کدام در یکی از حالات انسانی در نگاه اول زنده بودنشان را در ذهن انسان جاری می کنند.
مجسمه هایی در حال نماز، در حین چپق کشیدن و مشورت با هم ، در حین کیسه کشیدن دلاک و دیگر اشکالی که در حمامهای عصر صفویه در بین مردم آن زمان در حمام اتفاق می افتاد همگی و همگی در این حمام چشم نواز بازدید کنندگان هستند.
لباسهای کهن زنان کرمانی
حمام گنجعلی خان در قالب مجموعه گنجعلی خان یکی از معروفترین آثار تاریخی کرمان است مجموعه شامل مسجد، حمام، بازار، آب انبار و کاروانسرا است و در قدیم محل حضور تجار و محل رفت و آمد های زیادی بوده است که بازار گنجعلی خان امروزی یکی از چندین قسمت بازار سر پوشیده بزرگ کرمان است و کاروانسرا نیز یکی از مراکز خرید عمده تجار است.
حمام گنجعلی خان همچنین آثاری از حاکم عدل گستر صفوی گنجعلی خان را نیز در خود دارد آثاری چون ظروف چای خوری زیبا و دیگر آثار دستی وقت، این حمام تاریخی زیر بنایی حدود 1300متر دارد.

90

نوشته های مرتبط


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از «پیام ما» بیشتر بدانید :

آمار سایت

  • کاربران آنلاین : 0
  • امروز: 123
  • دیروز: 133
  • هفته: 1,197
  • ماه: 4,622
  • سال: 169,204