ناگفته‌های محمود دولت آبادی از نشر نسخه جعلی «زوال کلنل» در گفت‌و‌گو با دو هفته نامه «رو‌به‌رو»
یک مثلث کثیف
مسئول نشر نسخه جعلی کلنل هستند

محمود دولت آبادی، نویسنده، در گفت‌وگویی که اخیراً با دوهفته‌نامۀ روبه‌رو داشته است، از انتشار غیرقانونی کلنل «جعلی» گلایه کرده است. این گفت‌وگو با عنوان «در این مملکت چه‌ها که با من نکردید!» در ششمین شمارۀ این نشریه منتشر شده است.
گزیده‌ای از سخنان دولت‌آبادی در گفت‌وگو با این نشریه که در خبرگزاری ایسنا منتشر شده است، از این قرار است:
ـ من۲۰ فروردین ۶۲ نقطه پایان «کلیدر» را گذاشتم، پیش از آن «روزگار سپری‌شده مردم سالخورده» را برای نوشتن در ذهنم آماده می‌کردم که بعد از کلیدر کار آن را شروع کنم، البته آن زمان روزگار اسامی دیگری داشت.
ـ وقتی نوشتن کلنل را شروع کردم، در مسیر نوشتن به تدریج یادم آمد که یک شب بخش‌هایی از این کتاب را در خواب دیده‌ام. خواب به سال ۱۳۵۹ برمی‌گشت. جالب است که تا در نوشتن پیش نرفته بودم، خاطرم نبود چنین خوابی دیده‌ام.
ـ هرگز نمی‌توانستم سراغ «روزگار سپری‌شده مردم سالخورده» بروم و تمامش کنم مگر با نوشتن این کار؛ کلنل. و دو سال طول کشید تا نوشتنش به اتمام رسید، تا پایان این سال اجازه انتشار کلیدر جامع هم با تلاش دکتر محمد خاتمی که وزیر ارشاد بود، علیرغم تمام مخالفت‌ها، صادر شد.
ـ حالا به آقایان می‌گویم اگر می‌خواستم بهره‌برداری سیاسی از این کتاب (کلنل) کنم، همان زمان بهترین دوره بود. در آمریکا به من گفتند اگر بمانی، کلیدر ترجمه می‌شود و اگر ترجمه شود، نوبل می‌گیرد. حالا تصور کنید می‌ماندم و می‌گفتم علاوه بر کلیدر، اثر جدید و منتشرنشده‌ام هم هست و مسلماً که در آن شرایط بهتر می‌توانستم از کلنل بهره‌برداری سیاسی کنم، اما من حرفش را هم هیچ کجا نزدم و به خواست خودم برگشتم و در آن شرایط به کارم در روزگار سپری شده ادامه دادم
ـ روحانی باید به این مسئله رسیدگی کند که این‌ها چه کسانی هستند؟ چرا چوب لای چرخ می‌گذارند؟ ـ معاون وزیر ارشاد از من دعوت کرد که به دیدنش بروم. ما دو ساعت صحبت کردیم. ایشان گفت من در هواپیما این کتاب را خوانده‌ام. گفتم حالا که خواندید، به نظرتان کجاها را باید تغییر دهم؟ ایشان گفت من نمی‌توانم چیزی بگویم و شما خودت برو یک بار دیگر کتاب را نگاه کن. من آن پی‌نوشت یا همان شرحی که بر کتاب نوشته بودم را به ایشان نشان دادم و گفتم من برای راحتی کار شما، این توضیح را هم نوشته‌ام. ایشان گفت شما یک بار دیگر کتاب را بازبینی کن تا ما برای شب عید به کتاب مجوز نشر دهیم. اسفندماه بود گفتم من هم به شما قول می‌دهم بعد از آن ۱۵ روز عید که مطبوعات تعطیل هستند، یک ماه به سفر بروم و با هیچ رسانه‌ای صحبت نکنم. جلسه تمام شد و به خانه برگشتم اما انگار آنجا شنود بود! فردا صبح یکی از آقایانی که در مطبوعات کار می‌کرد، به من زنگ زد و ماجرا را پی‌جو شد. گفتم این کتاب هنوز اجازه نگرفته و شما نباید هیچ خبری را منتشر کنید، اما به رغم آنچه من تأکید کرده بودم، در روزنامه فردا آن عکس تمام‌قد و آن تیتر «کلنل از سد سانسور گذشت» را منتشر کردند و درست روز بعد، کتاب جعلی کلنل را به بازار دادند.
ـ گفتم اجازه نشر کتاب را که ندادید، چرا جلوی جعلی‌اش را نمی‌گیرید؟ گفتند ما که نیروی اجرایی و انتظامی نداریم. در حالی که وزارت ارشاد همه‌چیز دارد.
خطاب به آقای روحانی، درباره اتفاقی که بر شما می‌رود، چه می‌گویید؟
اشتباه مرا ببخشید که به شما امید بسته بودم. چون در دوره آقای احمدی‌نژاد، اگر اجازه نشر کتابم را ندادند، اجازه هم ندادند کسی کتاب مرا جعل کند. شاید این تدبیر به خاطرشان نرسیده بود! افتخار جعل شدنش متعلق به دوران تدبیر و امید آقای روحانی است. و البته افتخار هیچ کاری نکردن. وزارتخانه ایشان هم!
پوریا سوری در مقدمۀ این گفت‌وگو نوشته است: یک حساب سرانگشتی کنیم، به تخمین نشر چشمه، «زوال کلنل» قرار بود با تیراژ ۱۰۰هزار نسخه‌ای (یا ۵۰هزار نسخه‌ای) منتشر شود، متوسط قیمت کتاب را هم اگر ۲۵هزار تومان بگیریم که شاید بیشتر هم می‌توانسته باشد، عواید فروش این کتاب بالغ بر ۲میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان می‌شده، اگر مثلاً سهم ۱۸درصدی از این مبلغ را که شاید بیشتر هم باشد، برای مولف در نظر بگیریم، حق‌التألیف محمود دولت‌آبادی از نشر زوال کلنل، رقمی حدود ۴۵۰ میلیون تومان می‌شد؛ رقمی چشمگیر برای نویسنده‌ای کهنسال که تنها ممر درآمدش نوشتن است و نوشتن.
۴۵۰ میلیون تومان سهم دولت‌آبادی از نوشتن زوال کلنل، و سهمی در همین حدود برای کتابفروش‌ها و توزیع‌کننده‌های کتاب و مبلغی نزدیک به ۱ میلیارد تومان سهم نشر چشمه، در عرض ۳ روز کاری (به روایت محمود دولت‌آبادی در گفت‌و‌گو با «روبه‌رو») دود شد و به هوا رفت، به همین راحتی. کک هیچ مسئولی در وزارت‌خانه ارشاد یا نهادهای ذی ربط هم نگزید.
آیا توطئه‌ای در‌کار است؟ آیا گروهی از درون قصد زمین‌گیر ‌کردن سیاست‌های باز فرهنگی دولت تدبیر و امید را دارند؟ سهم مافیای نشر زیرزمینی (که منابع حمایتی‌شان آشکار نیست) از عدم انتشار کتاب اصلی زوال کلنل توسط نشر چشمه، و نشر کتاب جعلی کلنل در بازار غیرقانونی کتاب، چقدر است؟ چه کسانی پول «کلنل» را بالا کشیده‌اند و یک قلپ آب هم رویش!
هویداست دزدی آشکاری رخ داده است، برای مبلغ بسیار کمتر از اینها در راهروهای منتهی به دادگاه‌های کشور، متهمان بی‌شماری صف کشیده‌اند، به جرم دزدی، جعل، کلاهبرداری و حتی قتلی مرتبط! حالا حساب کنید سرقتی فرهنگی از جماعتی بی‌پناه رخ داده، خصوصاً مولف کتاب که عصاره جانش را چکانده در برگ برگ اثری که ثمره زندگی‌اش است. دزدی آشکاری که هم سودای ضربه به اقتصاد و رفاه نویسنده را دارد و هم به واسطه نشر کتابی جعلی به نام نویسنده بزرگ ایرانی، ترفندی است برای بی‌اعتبار کردن قلم شکیبا و فاخر محمود دولت‌آبادی. ضربه به صنعت نشر و کتابخوانی و این قبیل هم بماند!
پس حق بدهید خالق «کلیدر» از زمین و زمانه ناراحت و عصبی باشد، از دولتی که با حمایت‌های امثال او بر روی کار آمده و از رئیس‌جمهوری که باید فراتر از شعار، به حیطه عمل وارد شود و از وزیر فرهنگ و عوامل اجرایی وزارتخانه‌اش بپرسد که چه بر سر این مرد و اعتبارش آورده‌اید؟ بپرسد چگونه اجازه دادید که اثری با این اهمیت، از مسیر قانونی انتشار رانده شود؟
زوالِ کُلُنِل اثری از محمود دولت‌آبادی، نویسنده معاصر است که در سال‌های ابتدایی دهه ۱۹۸۰ میلادی به زبان فارسی نوشته شد، اما برای نخستین‌بار در سال ۲۰۰۹ میلادی، توسط ناشر سوئیسی به زبان آلمانی منتشر شد. رمان زوال کلنل سرگذشت افسری وطن‌دوست در ارتش ایران است که زندگی او و خانواده‌اش در مقطع انقلاب ۱۳۵۷ ایران مرور می‌شود. داستان رمان تنها در یک شبانه‌روز می‌گذرد، اما در بازگشت به گذشته مرور و تأملی عمیق در حوادث تاریخ سده اخیر ایران و تلاش مردم در رسیدن به راه جامعه‌ای مدرن و پیشرفته را منعکس می‌کند.